De beurs geeft een waarschuwing die pas één keer eerder voorkwam

In het kort:

• De CAPE ratio van de S&P 500 staat boven de 40, een niveau dat voor het laatst meerdere maanden werd bereikt rond de dotcombubbel.

• Historisch stond de S&P 500 drie jaar na zulke hoge waarderingen altijd lager, met een gemiddelde daling van ongeveer 30%.

• Toch kan AI het verschil maken: de bedrijfswinsten groeien uitzonderlijk hard en Wall Street ziet voor de komende twaalf maanden juist ongeveer 18% koerspotentieel.

De Amerikaanse aandelenmarkt blijft in 2026 sterk presteren. De S&P 500 staat dit jaar ongeveer 13% hoger, ondanks aanhoudende inflatie, hoge energieprijzen en economische onzekerheid. Vooral de sterke winstgroei bij Amerikaanse bedrijven ondersteunt de beursrally.

Toch verschijnt er tegelijkertijd een opvallend waarschuwingssignaal. Een bekende waarderingsmaatstaf staat inmiddels op een niveau dat voor het laatst tijdens de internetzeepbel werd bereikt. Historisch gezien waren de rendementen na zulke waarderingen bijzonder zwak.

S&P 500 is historisch duur

Het gaat om de zogenoemde CAPE-ratio, ontwikkeld door econoom Robert Shiller. In tegenstelling tot een normale koers-winstverhouding kijkt deze maatstaf naar de gemiddelde, voor inflatie gecorrigeerde winst over de afgelopen tien jaar. Daardoor hebben tijdelijke pieken of dalen in bedrijfswinsten minder invloed.

In juli kwam de CAPE-ratio van de S&P 500 uit op 42. Daarmee stond deze voor de derde maand op rij boven de 40. Ter vergelijking: het gemiddelde over de afgelopen twintig jaar ligt rond 28.

De laatste keer dat de Amerikaanse beurs meerdere maanden achter elkaar boven de 40 noteerde, was rond de dotcombubbel. Destijds waren technologieaandelen extreem hoog gewaardeerd, waarna vanaf 2000 een zware beurscorrectie volgde.

Historisch volgde gemiddeld een daling van 30%

Juist de historische rendementen vanaf dit soort waarderingen zijn opvallend. Na maanden waarin de CAPE-ratio boven de 40 stond, leverde de S&P 500 gemiddeld een rendement van min 3% op over het daaropvolgende jaar.

Over twee jaar verslechterde het gemiddelde rendement naar min 19%. Wie drie jaar vooruitkijkt, ziet zelfs een gemiddelde daling van ongeveer 30%. In het slechtste historische scenario verloor de S&P 500 binnen drie jaar ongeveer 43%.

Nog opvallender is dat er historisch geen enkele periode was waarin de S&P 500 drie jaar na een maandelijkse CAPE-ratio boven 40 hoger stond. Als het historische gemiddelde zich deze keer zou herhalen, zou de index richting augustus 2029 dus ongeveer 30% kunnen dalen.

Dat betekent uiteraard niet dat zo'n daling daadwerkelijk gaat plaatsvinden. Het aantal historische situaties waarin de CAPE-ratio zo hoog stond is klein en de omstandigheden zijn iedere keer anders.

AI kan deze keer het verschil maken

Er is bovendien een belangrijk argument waarom de huidige situatie niet één op één vergelijkbaar hoeft te zijn met de internetzeepbel. De enorme koersstijgingen van de afgelopen jaren worden mede gedragen door kunstmatige intelligentie, terwijl AI zich veel sneller lijkt te verspreiden dan het internet destijds.

Volgens JPMorgan strateeg Justin Bieman gebruikt inmiddels bijna één op de vier Amerikaanse bedrijven AI op grote schaal. Daarmee behoort AI volgens hem tot de snelst geadopteerde technologieën ooit.

Dat verschil is belangrijk omdat de CAPE-ratio per definitie achteruitkijkt. Wanneer bedrijfswinsten de komende jaren veel sneller stijgen dankzij AI, kan de waardering vanzelf dalen zonder dat daarvoor een beurscrash nodig is.

Tijdens de dotcombubbel liep de stijging van aandelenkoersen uiteindelijk veel te ver vooruit op de daadwerkelijke winsten. Als AI daarentegen snel genoeg voor extra omzet, productiviteit en winst zorgt, kan een deel van de huidige hoge waarderingen alsnog gerechtvaardigd worden.

Bedrijfswinsten groeien uitzonderlijk hard

Voorlopig ondersteunt de winstontwikkeling dat optimistische scenario. Bedrijven binnen de S&P 500 zagen hun omzet in het eerste kwartaal van 2026 met 11,4% stijgen. Dat was de sterkste omzetgroei sinds het tweede kwartaal van 2022.

De winstgroei was nog indrukwekkender. De gezamenlijke winst steeg met 28,6%, het hoogste percentage sinds eind 2021. Wolfe Research spreekt zelfs van de sterkste fundamentele omgeving in meer dan vijftig jaar buiten periodes waarin de economie net uit een recessie kwam.

Voor heel 2026 verwachten analisten ongeveer 11% omzetgroei en 27% winstgroei. Vooral technologie, communicatiediensten en energie springen eruit, met verwachte winstgroei van respectievelijk 50%, 54% en 77%.

Wall Street verwacht juist nog 18% koerswinst

Opvallend genoeg waarschuwt de historische waardering dus voor forse verliezen, terwijl analisten juist positief zijn over de komende twaalf maanden.

De mediane verwachting op Wall Street ligt volgens de bron rond 9.106 punten voor de S&P 500 in augustus 2027. Vanaf het huidige niveau rond 7.722 punten zou dat ongeveer 18% koerspotentieel betekenen.

Daarmee staan beleggers voor een interessante tegenstelling. Vanuit historisch waarderingsperspectief is de Amerikaanse aandelenmarkt extreem duur en is voorzichtigheid gerechtvaardigd. Tegelijkertijd groeien de bedrijfswinsten momenteel zo snel dat de hoge waardering gedeeltelijk kan worden ingehaald.

Waarschuwing betekent niet automatisch een crash

Een CAPE-ratio boven de 40 is dus zeker iets om serieus te nemen, maar geen betrouwbare timer voor een beurscrash. Waarderingen kunnen jarenlang hoog blijven en de markt kan ondertussen verder stijgen, zeker wanneer winsten sneller groeien dan verwacht.

De komende kwartalen worden daarom belangrijk. Zolang bedrijven de uitzonderlijk hoge winstgroei kunnen vasthouden, kan de S&P 500 ondanks zijn hoge waardering verder stijgen. Valt die groei tegen, dan ontstaat een veel gevaarlijkere combinatie: historisch hoge waarderingen zonder de winstgroei die nodig is om ze te rechtvaardigen.

De geschiedenis geeft daarmee een duidelijke waarschuwing, maar nog geen zekerheid. Voor beleggers lijkt het vooral verstandig om rekening te houden met lagere toekomstige rendementen en grotere koersschommelingen dan de sterke beursrally van de afgelopen jaren doet vermoeden.

Wil je slimmer beleggen en direct vooroplopen? Als lid van De Belegger krijg je toegang tot deepdives, aandelentips, trainingen, premium content én live portfolio-inzicht, samen met een actieve community van beleggers.

Pak je kans! klik op de button, start direct en pak tijdelijk 50% korting met de code 'VOORSPRONG'.

Word lid!