Koers Sandisk steeg bijna 4.000%, en het aandeel oogt nog steeds goedkoop

In het kort

• Sandisk profiteert van een uitzonderlijk sterke markt voor flashgeheugen en verdient daar momenteel extreem hoge marges op.

• Langlopende contracten geven het bedrijf veel beter zicht op toekomstige vraag en kunnen een oud probleem van de NAND-industrie verkleinen.

• Cyclicality blijft het grote gevaar, want geheugenfabrikanten hebben een lange geschiedenis van overproductie en instortende prijzen.

Sandisk is in korte tijd veranderd van een bedrijf dat veel beleggers vooral kennen van geheugenkaartjes en USB-sticks in een van de opvallendste winnaars van de huidige hausse in digitale opslag. De omzet steeg afgelopen kwartaal met 372% op jaarbasis. De brutomarge kwam rond 85% uit. Vooral datacenters trekken de kar.

Koers Sandisk

Bron: Google Finance

De verklaring is vrij simpel. De hoeveelheid data die bedrijven opslaan groeit hard en datacenters hebben steeds grotere hoeveelheden snel geheugen nodig. NAND-flash, de technologie achter SSD's, is daarvoor belangrijk. AI versnelt die ontwikkeling doordat datacenters grotere hoeveelheden informatie verwerken en bewaren. Voor Sandisk betekent dat een sterke vraag naar een product waarvan het aanbod niet snel genoeg kon meegroeien.

Daar zit een belangrijk detail. Ongeveer twee derde van de recente kwartaalgroei kwam door hogere prijzen. Een derde kwam uit extra verkocht volume. Sandisk verkoopt dus meer geheugen, terwijl de echte winstexplosie momenteel vooral ontstaat doordat klanten veel hogere prijzen betalen.

Brutomarge

Bron: Seeking Alpha

Dat is heerlijk zolang het duurt. En precies hier begint de geschiedenis van NAND vervelend te worden.

Flashgeheugen is namelijk een extreem cyclische markt. Wanneer er te weinig NAND beschikbaar is, stijgen prijzen en lopen de marges van fabrikanten snel op. Die hoge winsten lokken extra productie uit. Een paar jaar later ligt er ineens te veel geheugen op de markt en zakken prijzen weer weg. De sector heeft dit proces vaak genoeg doorgemaakt om er een patroon van te maken. De historische flashmarkt bewoog jarenlang door forse pieken en dalen.

De vreemde oorzaak zit in de technologie zelf. Iedere nieuwe generatie NAND kan veel meer geheugen uit ongeveer dezelfde hoeveelheid productiemateriaal halen. Sandisks nieuwe BiCS10-technologie kan bijvoorbeeld 65% meer bits uit een wafer halen dan de vorige BiCS8-generatie. Een wafer is de ronde schijf waarop geheugenchips worden gemaakt.

Dat klinkt fantastisch voor een fabrikant. Historisch werkte het regelmatig anders uit. Zodra alle fabrikanten efficiënter werden, produceerden ze enorme hoeveelheden extra geheugen. Het aanbod steeg sneller dan de vraag en prijzen daalden. Een technologische verbetering die de kostprijs had moeten verlagen, eindigde daardoor vaak in goedkopere NAND voor de klant.

Sandisk probeert die machine nu anders te laten draaien.

Het bedrijf heeft langlopende afspraken gesloten met acht grote klanten. De gemiddelde looptijd bedraagt ruim vier jaar. Tegen de laagste afgesproken prijzen vertegenwoordigen deze contracten minimaal $93,9 miljard aan verwachte omzet. In boekjaar 2027 moet ruim de helft van het verkochte geheugen onder zulke afspraken vallen. Een jaar later ligt dat rond twee derde.

Winstverwachtingen SanDisk

Bron: Seeking Alpha

Klanten vertellen Sandisk jaren vooruit welk type geheugen ze verwachten nodig te hebben. Soms krijgt het bedrijf zelfs per maand inzicht in de geplande productmix. Dat is waardevolle informatie omdat NAND-fabrieken jaren vooruit worden gepland.

Een verkeerde voorspelling is duur. Sandisk produceert vrijwel al zijn NAND samen met het Japanse Kioxia en draagt een flink deel van de vaste productiekosten. Wanneer te veel capaciteit wordt klaargezet, verdwijnen die kosten dus niet vanzelf. Sandisk boekte in 2025 nog tientallen miljoenen dollars aan kosten door onderbenutte productie en afgewaardeerde voorraden.

Met jarenlange klantafspraken kan het bedrijf productie veel nauwkeuriger afstemmen op de daadwerkelijke vraag. Tegelijk wil Sandisk bewust voorkomen dat iedere technologische verbetering direct wordt gebruikt om zoveel mogelijk extra NAND te produceren. Een efficiëntere fabriek kan dan vooral leiden tot lagere kosten per bit.

Dat verklaart ook een van de opvallendste ambities van Sandisk: rond 80% brutomarge op een groot deel van deze langlopende contracten. Zelfs aan de onderkant van de afgesproken prijsband verwacht het bedrijf ongeveer dat niveau te kunnen halen. Productiekosten die door technologische verbeteringen dalen, blijven daarbij grotendeels bij Sandisk.

Daarmee probeert Sandisk iets fundamenteels te veranderen. Het bedrijf wil de winst uit efficiëntere productie langer vasthouden voordat extra aanbod de prijzen weer kapotdrukt.

AI helpt doordat de vraag naar snelle opslag hard groeit. Sandisk werkt ook aan nieuwe technologie waarmee flashgeheugen een grotere rol kan krijgen binnen AI-datacenters. Dat kan later belangrijk worden, al hoeft het hele verhaal daar niet van afhankelijk te zijn. De huidige onderneming verdient al uitzonderlijk veel aan gewone NAND voor datacenters.

Het gevaar blijft cyclicality. Een paar jaar sterke vraag wist tientallen jaren geschiedenis niet uit. Zodra Sandisk en zijn concurrenten te veel capaciteit toevoegen, kan NAND opnieuw overvloedig worden. De schaalbaarheid van de technologie maakt dat risico extra groot: fabrikanten kunnen via nieuwe generaties chips veel meer geheugen produceren zonder evenredig veel nieuwe fabrieken te bouwen. Sandisk erkent zelf dat overproductie de markt opnieuw kan raken.

De langlopende contracten maken die cyclus waarschijnlijk beter beheersbaar. Ze maken hem niet onschadelijk. Klanten kunnen hun vraag verkeerd voorspellen en vanaf 2027 kan extra productiecapaciteit de markt bereiken. Sandisk blijft daarnaast sterk afhankelijk van zijn productiepartner Kioxia.