Warren Buffet waarschuwt beleggers: dit moet je weten over de huidige aandelenmarkt

In het kort:

• Aandelen zijn historisch duur, met hoge CAPE- en Buffett Indicator-waarderingen die wijzen op beperkte foutmarges voor beleggers.

• Volgens Buffett kan enthousiasme rond AI en stijgende koersen een zichzelf versterkend bubbeleffect veroorzaken, ook al is AI zelf een technologie met echte economische waarde.

• De belangrijkste les is niet om de markt te timen, maar om discipline te houden en te beoordelen of de prijs van een aandeel in verhouding staat tot de toekomstige winst en kasstromen.

De aandelenmarkten staan op recordniveaus. Vooral bedrijven die profiteren van de enorme investeringen in kunstmatige intelligentie hebben de afgelopen jaren veel beleggers enthousiast gemaakt. De stijgende koersen zorgen tegelijkertijd voor een belangrijke vraag: zijn aandelen nog aantrekkelijk gewaardeerd, of begint de markt opnieuw kenmerken van een bubbel te vertonen? Volgens Warren Buffett is dat een vraag die beleggers serieus moeten nemen. De legendarische belegger heeft meerdere marktzeepbellen meegemaakt en zag van dichtbij hoe snel enthousiasme kan omslaan in paniek. Hoewel Buffett niet zegt dat de huidige markt per definitie een nieuwe bubbel is, zijn zijn lessen uit eerdere periodes opvallend relevant.

Koers S&P 500 op all time high:

Bron: Google finance

Aandelen zijn historisch gezien duur

Een belangrijke reden voor voorzichtigheid is de hoge waardering van de Amerikaanse aandelenmarkt. Een veelgebruikte graadmeter daarvoor is de CAPE-ratio. Deze vergelijkt de aandelenkoersen met de gemiddelde, voor inflatie gecorrigeerde winsten van de afgelopen tien jaar.

De CAPE-ratio van de S&P 500 staat momenteel rond 41. Dat is ruim boven de historische mediaan van ongeveer 16,1. Daarmee bevindt de waardering zich bovendien dicht bij het niveau van ongeveer 44 dat eind jaren negentig werd bereikt, vlak voordat de internetzeepbel uiteenspatte.

CAPE-ratio S&P 500:

Bron: MacroMicro

Een hoge waardering betekent niet automatisch dat aandelen binnenkort gaan dalen. Dat is een belangrijk onderscheid. Aandelen kunnen lange tijd duur blijven en zelfs nog veel verder stijgen. Het probleem ontstaat wanneer beleggers steeds hogere prijzen betalen terwijl de onderliggende winsten onvoldoende snel meegroeien.

Hoe hoger de prijs die een belegger betaalt voor iedere euro winst, hoe meer toekomstige groei al in de koers moet zitten. Wanneer die groei uiteindelijk tegenvalt, kan de marktwaardering snel onder druk komen te staan.

Wil je slimmer beleggen en direct vooroplopen? Als lid van De Belegger krijg je toegang tot deepdives, aandelentips, trainingen, premium content én live portfolio-inzicht, samen met een actieve community van beleggers.

Pak je kans! klik op de button, start direct en pak tijdelijk 50% korting met de code 'BELEGGER50.

Word lid!

Ook de Buffett Indicator geeft een waarschuwing

Een andere bekende maatstaf is de Buffett Indicator. Deze vergelijkt de totale waarde van Amerikaanse aandelen met de omvang van de Amerikaanse economie, gemeten aan de hand van het bruto binnenlands product.

Ook deze indicator staat momenteel op een uitzonderlijk hoog niveau. Nadat de verhouding eind 2024 voor het eerst boven de 200% uitkwam, is deze inmiddels opgelopen tot boven de 240%. Dat betekent niet dat de Amerikaanse aandelenmarkt onmiddellijk moet instorten. De economie en aandelenmarkt zijn door de jaren heen veranderd en bedrijven kunnen tegenwoordig wereldwijd veel omzet en winst genereren. Toch laat de indicator zien dat beleggers momenteel hoge verwachtingen hebben van toekomstige economische groei en bedrijfswinsten.

Buffet indicator:

Bron: Currentmarketvaluation

En juist daar ligt volgens Buffett een belangrijk risico. Wanneer aandelenkoersen veel sneller stijgen dan de onderliggende bedrijven presteren, ontstaat er een steeds grotere afhankelijkheid van toekomstige groei.

Buffett kent het gevaar van bubbels

Buffett heeft in zijn carrière verschillende periodes meegemaakt waarin beleggers steeds optimistischer werden. De internetzeepbel van eind jaren negentig is daarvan misschien wel het bekendste voorbeeld. In die periode werden bedrijven gewaardeerd op basis van enorme verwachtingen over de toekomst. Winst was voor veel beleggers minder belangrijk. Het belangrijkste was dat een bedrijf onderdeel was van de nieuwe interneteconomie.

Buffett waarschuwde destijds dat een marktzeepbel uiteindelijk bedrijven kan creëren die vooral zijn ontworpen om geld van beleggers aan te trekken, in plaats van geld voor beleggers te verdienen.

De geschiedenis gaf hem gelijk. Toen de internetzeepbel barstte, verloor de Nasdaq uiteindelijk bijna 80% van zijn waarde vanaf de top.

Opvallend is dat Buffett later ook toegaf dat hij de omvang van de overwaardering had onderschat. Dat is een belangrijke les. Zelfs een ervaren belegger kan erkennen dat het vrijwel onmogelijk is om precies te bepalen hoe ver een markt kan doorschieten.

Een bubbel kan langer duren dan je denkt

Een van de gevaarlijkste eigenschappen van een bubbel is volgens Buffett dat sceptische beleggers er aanvankelijk verkeerd uit kunnen zien. Wanneer aandelen jarenlang stijgen, worden beleggers die waarschuwen voor overwaardering steeds minder serieus genomen. Iemand die niet meedoet, ziet ondertussen vrienden, buren en collega’s rijker worden. Dat creëert sociale druk.

Het probleem is dat stijgende koersen vervolgens zelf het bewijs lijken te worden dat de oorspronkelijke verwachtingen juist waren. Als een aandeel 50% stijgt, denken beleggers al snel dat de markt blijkbaar gelijk had. Nog eens 50% stijging versterkt dat gevoel.

Zo ontstaat een zichzelf versterkend proces. Meer beleggers stappen in omdat de koersen stijgen, waardoor de koersen verder stijgen en nog meer beleggers overtuigd raken.

Buffett noemt dit het bandwagoneffect. Mensen willen niet achterblijven terwijl anderen rijk worden.

Juist daardoor kan een markt die in eerste instantie gebaseerd is op redelijke verwachtingen uiteindelijk doorschieten naar extreme waarderingen.

Hetzelfde gebeurde op de huizenmarkt

Buffett zag een vergelijkbaar proces tijdens de Amerikaanse huizenzeepbel die voorafging aan de financiële crisis van 2008. Aanvankelijk was de gedachte achter stijgende huizenprijzen helemaal niet onlogisch. De Amerikaanse economie groeide, de bevolking nam toe en huizen waren een tastbaar bezit.

Maar vervolgens ontstond de overtuiging dat huizenprijzen eigenlijk alleen maar konden stijgen. Steeds meer mensen gingen woningen kopen omdat ze verwachtten dat ze deze later tegen een hogere prijs konden verkopen. Banken verstrekten ondertussen steeds gemakkelijker krediet, waardoor nog meer geld de huizenmarkt instroomde.

De stijgende prijzen werden vervolgens gebruikt als bewijs dat de strategie werkte. Volgens Buffett is dat precies het gevaar van bubbels. Een aanvankelijk redelijke gedachte kan door stijgende prijzen veranderen in speculatie.

AI maakt de huidige situatie extra interessant

De grote vraag voor beleggers is natuurlijk of de huidige ontwikkelingen rond kunstmatige intelligentie vergelijkbaar zijn met de internetzeepbel. Dat is op dit moment niet met zekerheid te zeggen. AI kan namelijk daadwerkelijk enorme economische waarde creëren. Bedrijven investeren miljarden in datacenters, chips, elektriciteit en software omdat zij verwachten dat kunstmatige intelligentie de productiviteit sterk kan verhogen.

Dat maakt de huidige situatie anders dan sommige excessen uit de dotcomperiode. Veel grote technologiebedrijven die nu zwaar investeren in AI beschikken over enorme omzet, winst en kasstromen.

Toch betekent echte technologische vooruitgang niet automatisch dat iedere investering in AI aantrekkelijk is.

Een fantastische technologie kan samengaan met een slechte belegging wanneer de prijs die voor een aandeel wordt betaald te hoog is. Dat onderscheid is essentieel.

Technologie verandert, menselijk gedrag niet

Dat is misschien wel een van de belangrijkste lessen uit Buffett’s lange carrière. Technologie verandert voortdurend. Eerst waren het internetbedrijven, daarna vastgoed, en nu speelt kunstmatige intelligentie een hoofdrol in het enthousiasme van beleggers.

Maar menselijke emoties veranderen veel minder snel. Beleggers zijn nog altijd gevoelig voor hebzucht, angst en de angst om een kans te missen. Wanneer een bepaalde sector jarenlang beter presteert dan de rest van de markt, ontstaat de verleiding om steeds meer geld in die sector te stoppen.

Buffett stelde eerder dat kunstmatige intelligentie vrijwel alles in de wereld kan veranderen, behalve de manier waarop mensen denken. Daar zit een belangrijke waarschuwing in. Nieuwe technologie kan de economie veranderen, maar het verandert niet automatisch de fundamentele regels van beleggen.

Een bedrijf moet uiteindelijk geld verdienen. De waarde van een aandeel wordt bepaald door de toekomstige kasstromen die het bedrijf kan genereren. Wanneer beleggers structureel veel meer betalen dan die toekomstige prestaties rechtvaardigen, ontstaat risico.

Buffett probeert niet de top te voorspellen

Het is belangrijk om Buffett’s waarschuwing niet verkeerd te interpreteren Hij zegt niet dat beleggers al hun aandelen moeten verkopen omdat de markt duur is. Ook probeert hij niet exact te voorspellen wanneer een crash zal plaatsvinden.

Dat is juist een van de belangrijkste lessen uit zijn eigen uitspraken. Niemand weet wanneer een bubbel precies zal barsten. Een markt kan maanden of zelfs jaren irrationeel blijven. Wie te vroeg uitstapt, kan daardoor jarenlang rendement mislopen.

Voor particuliere beleggers is het daarom vaak verstandiger om niet te proberen de exacte top en bodem te voorspellen. Veel belangrijker is het om te begrijpen hoeveel risico er in een portefeuille zit wanneer waarderingen hoog zijn.

Hoge waarderingen betekenen lagere foutmarge

Wanneer aandelen goedkoop zijn, hoeft er minder goed te gaan om een aantrekkelijk rendement te behalen.

Wanneer aandelen extreem duur zijn, ligt dat anders. Dan moeten toekomstige winsten, omzet en economische groei vaak aan hoge verwachtingen voldoen.

Een tegenvallend kwartaal hoeft normaal gesproken geen ramp te zijn. Maar wanneer een aandeel al een zeer hoge waardering heeft, kan een kleine teleurstelling voldoende zijn voor een forse koersdaling.

Dat betekent dat hoge waarderingen vooral de foutmarge van beleggers verkleinen. Een belegger kan dus gelijk hebben over de toekomst van AI en toch een slecht rendement behalen wanneer hij of zij een te hoge prijs voor die verwachting betaalt.

Een crash kan ook kansen creëren

Daar zit een andere belangrijke Buffett-les. Een beurscrash is voor bestaande beleggers pijnlijk, maar voor beleggers die voldoende cash achter de hand hebben en een lange horizon hebben, kan een scherpe daling juist kansen opleveren.

Buffett heeft vaker benadrukt dat de beste kansen ontstaan wanneer kapitaal schaars is en beleggers pessimistisch zijn. Dat is precies het tegenovergestelde van de situatie waarin iedereen enthousiast is en aandelen tegen steeds hogere prijzen wil kopen.

Na een forse correctie kunnen aandelen van sterke bedrijven namelijk tijdelijk veel goedkoper worden.

Daarom hoeft de les van Buffett niet te zijn dat beleggers bang moeten worden voor de huidige markt. De belangrijkere les is dat beleggers voorbereid moeten zijn op verschillende scenario’s.

De belangrijkste boodschap van Buffett

De waarschuwing van Warren Buffett draait uiteindelijk niet om AI, de S&P 500 of één specifieke beursindicator. Zijn boodschap gaat vooral over menselijk gedrag. Wanneer beleggers steeds meer betalen omdat ze verwachten dat prijzen verder zullen stijgen, kan een gezonde markt veranderen in een speculatieve markt.

Zolang de prijzen blijven stijgen, lijkt die strategie succesvol. Maar uiteindelijk moeten de onderliggende bedrijven de verwachtingen waarmaken. Dat is precies waar Buffett al tientallen jaren op hamert. De huidige aandelenmarkt kan nog veel verder stijgen. Misschien blijkt de angst voor een nieuwe bubbel uiteindelijk onterecht. Maar dat verandert niets aan de belangrijkste les: een uitstekend bedrijf is niet automatisch een uitstekende belegging tegen iedere prijs.

Voor particuliere beleggers is dat misschien wel de belangrijkste waarschuwing van allemaal. Niet de vraag of de markt morgen stijgt of daalt is doorslaggevend, maar of de prijs die vandaag voor een belegging wordt betaald in verhouding staat tot wat het bedrijf in de toekomst daadwerkelijk kan verdienen.

Buffett probeert de toekomst niet te voorspellen. Hij probeert vooral te voorkomen dat beleggers hun gezonde verstand verliezen wanneer iedereen om hen heen steeds optimistischer wordt. En juist wanneer aandelen record na record verbreken, kan het geen kwaad om daar nog eens bij stil te staan.

Wil je slimmer beleggen en direct vooroplopen? Als lid van De Belegger krijg je toegang tot deepdives, aandelentips, trainingen, premium content én live portfolio-inzicht, samen met een actieve community van beleggers.

Pak je kans! klik op de button, start direct en pak tijdelijk 50% korting met de code 'BELEGGER50.

Word lid!