Morgan Stanley waarschuwt: $286 miljard aan AI-projecten loopt vast
- J. van den Poll
- 6 uur geleden
- 3 minuten om te lezen
In het kort:
Voor 286 miljard dollar aan AI-datacenterprojecten is sinds begin 2025 vertraagd of geannuleerd.
Morgan Stanley waarschuwt dat lokale weerstand, stroomtekorten en strengere regels de AI-groei kunnen afremmen.
Energiebedrijven en datacenterleveranciers kunnen profiteren van de verschuiving naar eigen stroomopwekking.
Via Raisin profiteren spaarders tijdelijk van 2,85% rente per jaar op een vrij opneembare spaarrekening met Europees depositogarantiestelsel.
Sinds begin 2025 is naar schatting voor 286 miljard dollar aan datacenterprojecten vertraagd of geannuleerd. Morgan Stanley waarschuwt dat deze ontwikkeling gevolgen kan hebben voor de investeringsgolf rond kunstmatige intelligentie en daarmee ook voor verschillende beursgenoteerde bedrijven.
In 2025 ging het om ongeveer 156 miljard dollar aan projecten. In het eerste kwartaal van 2026 kwam daar nog eens 130 miljard dollar bij. De cijfers laten zien dat de uitbreiding van AI-infrastructuur steeds vaker tegen praktische en maatschappelijke grenzen aanloopt.
Lokale weerstand neemt toe
Grote technologiebedrijven investeren honderden miljarden dollars in chips, datacenters en energievoorzieningen. Deze infrastructuur is nodig om steeds grotere AI-modellen te trainen en om digitale diensten betrouwbaar te laten werken.
De bouw van nieuwe datacenters leidt echter steeds vaker tot protest van omwonenden en lokale overheden. Zij maken zich zorgen over het hoge elektriciteitsverbruik, het gebruik van grote hoeveelheden water, geluidsoverlast en de extra druk op het stroomnet.
Volgens Morgan Stanley is het publieke verzet in 2026 verder toegenomen. Steeds meer gemeenten en regio’s voeren tijdelijke bouwstops, strengere vergunningseisen en aanvullende milieuregels in. Daardoor kunnen projecten vertraging oplopen en kunnen de totale kosten verder stijgen.
Plaatsen in Ohio verzetten zich tegen datacenters:
Gevolgen voor de AI-investeringscyclus
De miljardeninvesteringen van bedrijven als Microsoft, Amazon, Alphabet en Meta zijn een belangrijke motor achter de groei van de AI-sector. Niet alleen chipfabrikanten profiteren daarvan, maar ook energiebedrijven, bouwbedrijven en exploitanten van datacenters.
Wanneer grote projecten worden uitgesteld, kan dat de groei in de hele AI-keten afremmen.
Morgan Stanley verwacht dat de investeringscyclus daardoor mogelijk over een langere periode wordt uitgesmeerd. In een negatiever scenario wordt een deel van de geplande capaciteit uiteindelijk helemaal niet gebouwd.
Dit betekent niet direct dat de vraag naar kunstmatige intelligentie instort. Het laat vooral zien dat de sector tegen fysieke beperkingen aanloopt. Naast voldoende chips zijn ook beschikbare grond, elektriciteit, water, vergunningen en lokaal draagvlak noodzakelijk.
Wil je al deze inzichten lezen? Neem dan een lidmaatschap op De Belegger. Met de code 'INZICHT' krijg je tijdelijk 50% korting.
Mogelijke winnaars op de beurs
De problemen rond datacenters kunnen ook kansen opleveren voor bepaalde bedrijven. Morgan Stanley verwacht dat datacenters vaker zullen kiezen voor eigen energieopwekking op locatie. Daarmee worden zij minder afhankelijk van overbelaste elektriciteitsnetten en lokale energiebedrijven.
De zakenbank noemt Solaris Energy Infrastructure, Innio en Bloom Energy als mogelijke profiteurs. Deze ondernemingen leveren technologie en infrastructuur waarmee datacenters zelf energie kunnen opwekken of hun energievoorziening beter kunnen beheren.
Ook beursgenoteerde datacenterbedrijven zoals Digital Realty Trust zouden relatief goed beschermd kunnen zijn. Hun projecten zijn meestal kleiner dan de enorme datacentercampussen die grote technologiebedrijven laten bouwen. Toch blijven ook deze bedrijven gevoelig voor hogere financieringskosten, strengere regelgeving en vertragingen bij vergunningen.
Bloom Energy schiet 175% omhoog door groeiende vraag naar datacenterenergie:
Wat betekent dit voor beleggers?
De groei van kunstmatige intelligentie is niet voorbij, maar beleggers moeten rekening houden met nieuwe knelpunten. De aandacht lag lange tijd vooral op de vraag naar AI-chips. In de volgende fase worden energie, infrastructuur, vergunningen en politiek draagvlak waarschijnlijk steeds belangrijker.
Het bedrag van 286 miljard dollar moet wel zorgvuldig worden geïnterpreteerd. Het gaat om projecten die zijn geannuleerd of vertraagd. Een uitgesteld project kan op een later moment alsnog worden gebouwd en hoeft dus niet definitief verloren te zijn.
Toch is de boodschap duidelijk. De AI-revolutie is afhankelijk van veel meer dan snelle chips en grote technologiebedrijven. Zonder voldoende energie, vergunningen en steun van lokale gemeenschappen kan zelfs een miljardenproject langdurig tot stilstand komen.
Raisin RenteBoost is een tijdelijke actie gestart waarbij je op een vrij opneembare Duitse spaarrekening de eerste 3 maanden lang een gegarandeerde rente van 2,85% p.j. krijgt, beschermd onder het Europese garantiestelsel. Je spaargeld blijft dagelijks opvraagbaar en je kunt vrij storten en opnemen. Na deze periode kun je via één Raisin-account verder sparen bij meer dan 50 Europese banken, met actuele variabele rentes tot 1,96% p.j., of kiezen voor spaardeposito’s met looptijden van één maand tot tien jaar en rentes tot 3,42% p.j.
