Beleggers negeren 5% rente: is dit de gevaarlijkste FOMO sinds 2009?

Arne Verheedt
1 uur geleden
4 minuten om te lezen

In het kort:

Obligaties zijn terug: de 30-jaarsrente rond 5% maakt rendement zonder aandelenrisico opnieuw zichtbaar.
De S&P 500 steeg in april en mei 2026 zo'n 16%, een tempo dat historisch zelden neutraal is.
Voor beleggers draait het niet om alles verkopen, maar om de vraag of hun risicoprofiel ongemerkt offensiever werd.

De vreemdste verschuiving op de beurs zit vandaag niet alleen in de koersgrafieken, maar in het hoofd van beleggers. In 2009 wilde bijna niemand aandelen kopen omdat risico te eng voelde. In 2026 wil bijna niemand obligaties kopen omdat het missen van aandelenrendement te eng voelt.

Dat is meer dan een grappige marktobservatie. Het zegt iets over hoe snel een defensief profiel in de praktijk offensief kan worden. Als de verwachte opbrengst van aandelen in gesprekken richting 10% schuift, terwijl staatsobligaties opnieuw rond 5% bieden, verandert de rekensom voor elke portefeuille.

Obligaties zijn terug als echte concurrent

De aanleiding is actueel. Amerikaanse staatsrentes bewogen begin juni opnieuw rond hoge niveaus, terwijl traders wachtten op belangrijke arbeidsmarktcijfers. Vooral de lange rente springt in het oog: de Amerikaanse 30-jaarsrente noteert rond niveaus die beleggers sinds de periode van de financiële crisis niet vaak meer zagen.

Amerikaanse 30-jaarsrente loopt op tot 5%:

Dat maakt obligaties geen spectaculaire hype, maar wel opnieuw een serieuze bouwsteen. Wie vandaag naar Amerikaanse staatsobligaties kijkt, ziet niet langer een instrument dat bijna niets oplevert. Er ligt weer een zichtbaar rendement op tafel. En als de rente later zakt, kan daar koerswinst bovenop komen.

De markt loopt harder dan het geheugen

Tegelijk is de aandelenmarkt allesbehalve voorzichtig. De S&P 500 steeg in april en mei 2026 ongeveer 16%. Historisch kwam zo'n snelle tweemaandsrally sinds de Tweede Wereldoorlog vooral voor na recessies, zoals na de financiële crisis en na Covid, of vlak voor een grote schok zoals Black Monday in 1987.

S&P 500: razendsnelle tweemaandsstijgingen als waarschuwing of herstelteken

Dat betekent niet automatisch dat er morgen een crash komt. Zo simpel werkt de markt niet. Maar het is wel een signaal dat het huidige optimisme geen normale middensnelheid is. Beleggers worden betaald om risico te nemen, maar ze moeten ook herkennen wanneer risico steeds meer als vanzelfsprekend wordt behandeld.

Lees ook: Dit ruimteaandeel stijgt 16%, maar de grootste groeikans moet nog komen

Daar past ook de IPO-koorts bij. SpaceX, OpenAI en Anthropic worden genoemd als drie mogelijke beursgangen met samen een geschatte omvang die vergelijkbaar is met het totaalbedrag dat alle Amerikaanse IPO's tussen 1998 en 2000 ophaalden. Dat hoeft geen exacte herhaling van de dotcomperiode te zijn, maar het ruikt wel naar een markt waarin schaarste, hype en FOMO elkaar versterken.

IPO cijfers in een notendop:

5% rente verandert de rekensom

Een belangrijk punt wordt vaak onderschat: bij obligaties is de startyield historisch vaak een redelijke indicatie geweest voor het rendement over de daaropvolgende jaren. Niet perfect, niet gegarandeerd, maar wel nuttig. Wie rond 5% instapt in een staatsobligatie, begint dus vanuit een heel andere positie dan in de jaren waarin kwaliteitsobligaties nauwelijks of zelfs negatief rendeerden.

Lees ook: Banken met de hoogste spaarrente mei 2026 (tot 3,42 procent)

Dat is precies waarom de vergelijking met 2009 zo interessant is. Toen vonden veel beleggers 3% tot 4% verwacht rendement best aantrekkelijk, omdat de crisis nog vers in het geheugen zat. Vandaag klinkt 10% voor aandelen in veel gesprekken bijna normaal. Niet omdat risico verdwenen is, maar omdat jaren van stijgende markten de lat hebben verplaatst.

Wat als de rente verder stijgt?

De klassieke tegenwerping is terecht: als de rente verder stijgt, dalen obligaties in waarde. Zeker langlopende obligaties zijn gevoelig voor renteveranderingen. Een 30-jarige staatsobligatie is dus niet hetzelfde als cash. Duration werkt twee kanten op: ze kan pijn doen als rentes stijgen, maar ook hard helpen als rentes dalen.

Alleen staat die discussie niet los van aandelen. Historische cijfers over periodes waarin de 10-jaarsrente met minstens 1 procentpunt opliep, tonen dat aandelen soms nog stegen, maar vaak ook stevige tussentijdse drawdowns kenden. De vraag is dus niet alleen of obligaties last krijgen van hogere rente. De vraag is ook hoeveel hogere rente aandelen nog kunnen verdragen.

Aandelen tijdens rente-cyclussen:

Daar zit de kern voor beleggers. Een portefeuille die alleen nog rekent op aandelenrendement mist misschien niet alleen defensie, maar ook keuzevrijheid. Als 5% staatsrente beschikbaar is, hoeft elk extra procent verwacht rendement uit aandelen opnieuw harder te worden verdedigd.

Decorrelatie is niet dood

Een tweede bezwaar is 2022. Toen gingen aandelen en obligaties samen omlaag. Dat klopt, en dat jaar was pijnlijk voor klassieke gemengde portefeuilles. Maar 2022 kwam na een uitzonderlijke obligatiebubbel, waarin zelfs sterke bedrijven tegen negatieve rentes konden lenen. Dat was geen normaal startpunt.

In crisisjaren zoals 2008, 2009 en ook 2018 boden staatsobligaties juist wel bescherming tegenover aandelen. De recente correlatie tussen staatsobligaties en wereldaandelen is niet perfect negatief, maar ook niet permanent waardeloos. Het verschil met 2022 is dat beleggers nu starten vanaf een yield die opnieuw iets voorstelt.

De echte vraag is je risicoprofiel

Dit artikel is geen pleidooi om aandelen te dumpen en alles in obligaties te stoppen. Daarvoor is de werkelijkheid te genuanceerd. Aandelen blijven op lange termijn een krachtige vermogensmotor, zeker voor beleggers die volatiliteit kunnen dragen en tijd hebben.

Maar het is wel een waarschuwing tegen automatische FOMO. Als aandelen snel stijgen, IPO's opnieuw gigantische bedragen willen ophalen en obligaties ondertussen 5% bieden, dan is het tijd om de eigen portefeuille eerlijk te bekijken. Niet vanuit angst, maar vanuit discipline.

De grootste les uit de geschiedenis is misschien niet dat dezelfde crash zich herhaalt. De les is dat beleggers telkens opnieuw denken dat deze keer het oude risicobegrip niet meer geldt. Precies dan wordt een saaie obligatie ineens weer interessant.