Veroorzaakt private credit de volgende financiële crisis?
- Kevin S
- 2 uur geleden
- 5 minuten om te lezen
In het kort:
De privatecreditmarkt van ongeveer 2000 miljard dollar staat onder druk door fraudegevallen, strengere waarderingen van leningen en kapitaaluitstroom uit fondsen.
Beleggers en banken worden kritischer, mede door risico’s rond leningen aan softwarebedrijven en mogelijke impact van kunstmatige intelligentie op hun verdienmodellen.
Financiële leiders waarschuwen dat jaren van sterke groei en soepele kredietvoorwaarden nu worden getest, al betekent de huidige onrust nog niet direct een nieuwe systeemcrisis.
De privatecreditmarkt staat onder druk. Waar deze financieringsvorm de afgelopen vijftien jaar uitgroeide tot een van de snelst groeiende segmenten van de financiële sector, stapelen de problemen zich nu op. Fraudegevallen, uitstroom bij fondsen en strengere waarderingen van leningen zorgen voor toenemende twijfel over de stabiliteit van de sector. Grote namen uit de financiële wereld waarschuwen inmiddels openlijk voor de risico’s.
De recente ontwikkelingen raken een markt die inmiddels ongeveer 2000 miljard dollar groot is. Private credit, waarbij vermogensbeheerders rechtstreeks leningen verstrekken aan bedrijven zonder tussenkomst van banken, werd jarenlang gezien als een aantrekkelijk alternatief voor obligaties. De sector beloofde hogere rendementen, terwijl het risico volgens aanbieders relatief beperkt bleef. Nu blijkt dat beeld minder vanzelfsprekend.
Een sector die groot werd na de kredietcrisis
De opkomst van private credit begon na de financiële crisis van 2008. Banken moesten hun balans versterken en werden door strengere regelgeving terughoudender met het verstrekken van risicovollere leningen. Die ruimte werd opgevuld door alternatieve vermogensbeheerders.
Partijen zoals Apollo, KKR, Ares en Blue Owl bouwden grote kredietplatforms op. Ze verstrekten leningen aan middelgrote bedrijven, private-equitydeals en ondernemingen met een hoger risicoprofiel. Beleggers werden aangetrokken door de hogere rente die deze leningen opleverden in een periode waarin traditionele obligaties nauwelijks rendement boden.
Jarenlang werkte dit model goed. De economie groeide, wanbetalingen bleven laag en fondsen konden aantrekkelijke rendementen laten zien. De sector groeide daardoor explosief en werd een belangrijke financieringsbron voor bedrijven die niet eenvoudig bij banken terecht konden.
Fraudegevallen en strengere controles
De eerste barsten in het vertrouwen ontstonden toen meerdere fraudegevallen aan het licht kwamen. Bij verschillende bedrijven bleek dat het onderpand voor leningen ontbrak of zelfs meerdere keren was gebruikt om financiering aan te trekken. Onder andere bij bedrijven als Tricolor en First Brands kwamen dergelijke problemen naar voren.
Recent volgde opnieuw een schok toen de Britse hypotheekverstrekker Market Financial Solutions in de problemen kwam. Daarbij bleek onderpand eveneens meerdere keren te zijn beleend. Verschillende grote financiers bleken direct of indirect geld te hebben uitgeleend aan het bedrijf.
Deze gebeurtenissen zijn pijnlijk voor een sector die juist claimde dat intensief boekenonderzoek en sterke controlemechanismen het risico op wanbetaling beperkt hielden. Critici stellen dat de snelle groei van private credit ervoor zorgde dat acceptatienormen geleidelijk versoepelden. Zolang de economie groeide en de kredietmarkt sterk bleef, vielen die zwakke plekken nauwelijks op.
Volgens Pimco, ’s werelds grootste obligatiebelegger, wordt de sector nu geconfronteerd met de gevolgen van die ruime kredietvoorwaarden. In hun analyse is de huidige onrust niet alleen een vertrouwensprobleem, maar ook een correctie op jarenlang te optimistische kredietverlening.
Uitstroom bij fondsen vergroot de druk
Naast de fraudezaken zorgt ook kapitaaluitstroom voor spanningen in de sector. Beleggers trekken geld terug uit verschillende privatecreditfondsen, onder meer bij een fonds van Blackstone. In het eerste kwartaal vroegen beleggers daar bijna acht procent van het fondsvermogen terug, terwijl normaal slechts vijf procent per periode kan worden uitgekeerd.
Dit soort fondsen werken vaak met opnamebeperkingen omdat de onderliggende beleggingen illiquide zijn. De leningen zijn meestal uniek en niet eenvoudig te verkopen op een secundaire markt. Wanneer veel beleggers tegelijk hun geld terugvragen, ontstaat er daarom snel spanning.
Het probleem wordt versterkt door psychologisch gedrag van beleggers. Zodra een fonds de uitstroom moet beperken of tijdelijk de deur sluit, kan dat juist meer beleggers aanzetten om hun geld terug te vragen. Niemand wil immers als laatste in een fonds blijven zitten dat moeite heeft om beleggingen te verkopen.
Een vergelijkbare situatie ontstond bij een fonds van Blue Owl, waar beleggers voorlopig geen toegang meer hebben tot hun geld. De beheerder zal de investeringen geleidelijk verkopen en de opbrengst in delen uitkeren.
Zorgen over softwarebedrijven en AI
Een nieuwe bron van onzekerheid ligt bij de grote blootstelling van privatecreditfondsen aan softwarebedrijven. Sommige kredietverstrekkers hebben een aanzienlijk deel van hun portefeuille in deze sector zitten. Banken zijn daarom begonnen de waarde van bepaalde leningen te herzien. JPMorgan heeft bijvoorbeeld de waardering van sommige portefeuilles verlaagd die door privatecreditpartijen als onderpand worden gebruikt. Vooral leningen aan softwarebedrijven worden kritischer bekeken.
De reden is dat kunstmatige intelligentie mogelijk grote veranderingen in de softwaresector kan veroorzaken. Bedrijven die vandaag winstgevend zijn, kunnen door technologische disruptie snel hun concurrentiepositie verliezen. Dat verhoogt het kredietrisico van ondernemingen die afhankelijk zijn van relatief stabiele inkomstenstromen.
De waarderingsverlaging leidde nog niet tot gedwongen verkoop van activa, maar beperkt wel de hoeveelheid geld die kredietfondsen kunnen lenen om nieuwe financieringen te verstrekken.
Koersen van vermogensbeheerders onder druk
De onrust vertaalt zich inmiddels ook op de beurs. Aandelen van grote alternatieve vermogensbeheerders staan dit jaar stevig onder druk. Verschillende bedrijven in de sector verloren meer dan dertig procent van hun beurswaarde. De koersdaling weerspiegelt de groeiende twijfel bij beleggers over het verdienmodel van private credit. Wanneer wanbetalingen stijgen of beleggers massaal geld opnemen, kan dat de winstgevendheid van de sector raken.
Daarbij komt dat banken zelf ook blootstelling hebben aan privatecreditfondsen. Volgens het Internationaal Monetair Fonds is de kredietverstrekking van banken aan deze sector de afgelopen tijd sterk gestegen. Daardoor kunnen problemen bij niet-bancaire kredietverstrekkers uiteindelijk ook gevolgen hebben voor het traditionele bankensysteem.
Waarschuwingen van financiële veteranen
De recente gebeurtenissen hebben ook geleid tot waarschuwingen van ervaren bankiers. JPMorgan-topman Jamie Dimon en voormalig Goldman Sachs-ceo Lloyd Blankfein wijzen erop dat de financiële markten al lange tijd geen grote schuldencrisis hebben meegemaakt.
Volgens hen kan een lange periode van economische groei leiden tot zelfgenoegzaamheid. Risico’s worden onderschat en kredietvoorwaarden worden steeds soepeler. Dimon ziet parallellen met de jaren vlak voor de kredietcrisis van 2008, toen de financiële sector eveneens sterke winsten boekte en risico’s zich opstapelden.
Zijn waarschuwing is dat sommige kredietverstrekkers te veel risico nemen om hogere rentemarges te behalen. Zolang de economie sterk blijft, valt dat nauwelijks op. Maar wanneer de markt verslechtert, wordt zichtbaar welke partijen hun risico’s onvoldoende hebben beheerst.
Geen systeemcrisis, maar wel een stresstest
Dat betekent niet automatisch dat een nieuwe financiële crisis op komst is. De privatecreditmarkt is nog steeds relatief klein vergeleken met het traditionele bankensysteem. Bovendien zijn veel leningen gespreid over verschillende fondsen en beleggers.
Toch vormt de huidige onrust een belangrijke stresstest voor een sector die vooral groeide in een periode van lage rente en economische stabiliteit. Als wanbetalingen toenemen en beleggers hun geld blijven terugtrekken, zal duidelijk worden hoe robuust het model van private credit werkelijk is.
Voor beleggers is dat een belangrijk moment. De sector bood jarenlang aantrekkelijke rendementen, maar de recente ontwikkelingen laten zien dat die rendementen niet zonder risico zijn. Zoals vaak in de financiële markten blijkt pas in moeilijke tijden hoe solide een beleggingsstrategie werkelijk is.
