AI Angst Slaat Toe: Is de Dalende Koers van ServiceNow een Waarschuwing of een Kans
- Daan Heijneman
- 15 uur geleden
- 16 minuten om te lezen
In het kort:
ServiceNow groeit nog altijd rond de 20 procent per jaar met hoge marges en sterke vrije kasstromen, ondanks recente koersdruk door AI-gerelateerde zorgen rond Claude.
Het NOW-platform is diep geïntegreerd in grote ondernemingen, met 98 procent klantretentie en een sterk land-and-expand model dat contractwaarden structureel verhoogt.
De waardering is gedaald maar blijft hoog, waarbij de kernvraag is of AI een bedreiging vormt voor de moat of juist een nieuwe groeiversneller wordt.
In de afgelopen dagen is er opnieuw druk ontstaan op aandelen in de softwaresector. Dit keer ligt de oorzaak niet bij renteontwikkelingen of macro-economische cijfers, maar bij zorgen rondom kunstmatige intelligentie. Met name de snelle vooruitgang van Claude, het AI-model van Anthropic, heeft geleid tot discussie over de toekomst van traditionele enterprise software.
Claude wordt steeds vaker genoemd als een model dat zelfstandig complexe taken kan uitvoeren, waaronder programmeerwerk, data-analyse en procesautomatisering. Sommige beleggers trekken hieruit de conclusie dat AI-modellen in de toekomst mogelijk delen van bestaande software kunnen vervangen. Vooral bedrijven die workflow- of procesmanagementsoftware leveren, worden hierdoor kritisch bekeken.
ServiceNow, dat een groot deel van zijn waarde ontleent aan het structureren en automatiseren van bedrijfsprocessen, werd in deze context geraakt. Het aandeel daalde in korte tijd merkbaar. De vrees is dat geavanceerde AI-modellen zoals Claude bepaalde workflowfuncties direct kunnen overnemen, waardoor aparte platforms minder noodzakelijk zouden worden.
De daling van het aandeel:
Tegelijkertijd is het belangrijk om onderscheid te maken tussen technologische vooruitgang en daadwerkelijke vervanging van enterprise systemen. Grote ondernemingen werken met complexe IT-omgevingen, governance-eisen en beveiligingsprotocollen. Het is daarom niet vanzelfsprekend dat een AI-model zonder aanvullende softwarelaag deze structuren kan vervangen.
De recente koersbeweging weerspiegelt vooral onzekerheid over hoe AI zich zal ontwikkelen en welke rol bestaande softwareplatformen daarin zullen spelen. Om te beoordelen of deze zorgen terecht zijn, is het nodig om eerst goed te begrijpen wat ServiceNow precies doet en waarom het platform zo diep verankerd is in grote organisaties.
Wat het bedrijf doet en wat het zo goed maakt
ServiceNow is in de kern een workflowplatform voor grote organisaties. Het bedrijf levert cloudsoftware waarmee ondernemingen hun interne processen kunnen structureren, automatiseren en monitoren. Het gaat daarbij niet om één specifiek proces, maar om duizenden dagelijkse handelingen die binnen een grote organisatie plaatsvinden.
Een workflow is eenvoudig gezegd een reeks stappen die nodig zijn om een taak af te ronden. Denk aan een IT storing die moet worden opgelost. Een medewerker meldt een probleem. Het probleem wordt geregistreerd. Het wordt toegewezen aan een specialist. Er wordt een oplossing uitgevoerd. Het incident wordt afgesloten en gedocumenteerd. In kleine organisaties kan dit nog via e-mail of losse tools. In grote organisaties met tienduizenden medewerkers is dat niet werkbaar. Daar zijn systemen nodig die deze processen centraal beheren.
De workflows die je via ServiceNow kunt opstellen:
ServiceNow begon met IT Service Management. Dat is nog steeds een belangrijk onderdeel van de omzet. IT Service Management omvat onder meer incidentbeheer, probleembeheer, wijzigingsbeheer en configuratiebeheer. Het platform houdt bij welke apparaten en systemen binnen een organisatie actief zijn, wie toegang heeft tot welke systemen en hoe wijzigingen worden doorgevoerd. Dit is essentieel voor stabiliteit en veiligheid.
In de loop der jaren heeft ServiceNow het platform uitgebreid naar andere domeinen. Het tweede grote gebied is customer workflows. Dit omvat onder andere klantenservice en CRM-gerelateerde processen. Waar traditionele CRM-systemen zich vooral richten op verkoop en leadbeheer, richt ServiceNow zich op service-operaties. Het platform helpt bij het coördineren van klantverzoeken, klachtenafhandeling en serviceprocessen die meerdere afdelingen raken.
De workflows van ServiceNow:
Daarnaast biedt ServiceNow employee workflows aan. Dit omvat HR-processen zoals onboarding van nieuwe medewerkers, interne aanvragen, verlofbeheer en personeelsvragen. Ook hier draait alles om standaardisatie en automatisering van terugkerende processen.
Een ander belangrijk gebied is security en risk management. Grote ondernemingen hebben te maken met complexe regelgeving en beveiligingsvereisten. ServiceNow biedt modules waarmee risico’s kunnen worden gemonitord, compliance kan worden vastgelegd en beveiligingsincidenten gestructureerd kunnen worden afgehandeld.
Vrijwel alle omzet van ServiceNow komt uit abonnementen. Ongeveer 95 procent van de inkomsten bestaat uit terugkerende subscriptioncontracten. Klanten sluiten meestal meerjarige overeenkomsten af. Dat zorgt voor hoge voorspelbaarheid van inkomsten. Dit model geeft het bedrijf stabiliteit, omdat de omzet niet afhankelijk is van eenmalige licentieverkoop.
De omzetverdeling is grofweg als volgt opgebouwd. Ongeveer de helft van de omzet komt nog steeds uit IT-gerelateerde producten. Customer workflows vormen een groeiend aandeel en vertegenwoordigen inmiddels een substantieel deel van de totale omzet. Employee workflows en andere uitbreidingen, zoals security en governance, maken de resterende omzet uit. Exacte percentages variëren per jaar, maar de trend is duidelijk: het aandeel buiten pure IT groeit.
De omzetverdeling van ServiceNow:
Een belangrijk kenmerk van het bedrijfsmodel is het zogenaamde land-and-expand mechanisme. Een onderneming begint vaak met één kernmodule, bijvoorbeeld IT Service Management. Zodra het platform binnen de organisatie draait en waarde levert, worden aanvullende modules toegevoegd. Dat kan HR zijn, klantenservice, security of finance-gerelateerde workflows.
Dit model blijkt effectief. Een zeer groot deel van de nieuwe contractwaarde komt inmiddels uit deals met meerdere modules. Veel klanten gebruiken vijf of meer modules. Hierdoor stijgt de gemiddelde contractwaarde per klant. Dit zorgt niet alleen voor omzetgroei, maar ook voor sterkere klantbinding.
De klantretentie is hoog. Ongeveer 98 procent van de klanten verlengt zijn contract. De netto retentie ligt vaak boven 120 procent. Dit betekent dat bestaande klanten gemiddeld meer uitgeven dan het jaar ervoor. Dat komt door prijsverhogingen, uitbreiding naar extra modules en toename van gebruikers.
De hoge klantretentie:
De kracht van het platform ligt in de combinatie van standaardisatie en flexibiliteit. ServiceNow biedt vooraf gedefinieerde processen, maar klanten kunnen deze aanpassen aan hun specifieke situatie. Het platform is cloud-native. Dat betekent dat het is ontworpen om volledig in de cloud te draaien, zonder afhankelijk te zijn van lokale servers.
De integratiecapaciteit is eveneens belangrijk. ServiceNow fungeert vaak als verbindende laag tussen andere systemen zoals SAP, Oracle, Salesforce en Microsoft. Het vervangt deze systemen meestal niet, maar orkestreert processen tussen deze systemen. Dit maakt het platform relevant in complexe IT-omgevingen.
De introductie van AI-functionaliteiten onder de naam Now Assist voegt een extra laag toe. Waar workflows eerder vooral gestructureerd en geautomatiseerd werden, kan het systeem nu ook context begrijpen en voorstellen doen. Bijvoorbeeld het automatisch samenvatten van incidentmeldingen of het voorstellen van oplossingen op basis van eerdere cases.
Het ServiceNow platform is gemakkelijk met andere systemen te gebruiken:
In sommige gevallen kan het systeem zelfs taken zelfstandig uitvoeren. Denk aan het automatisch resetten van wachtwoorden of het doorzetten van aanvragen naar de juiste afdeling. Dit verhoogt de efficiëntie en kan de waarde van het platform per klant vergroten.
De financiële kenmerken van het model versterken de aantrekkelijkheid. De brutomarge ligt rond de 80 procent. Dit betekent dat de directe kosten relatief laag zijn ten opzichte van de omzet. Naarmate de omzet groeit, kunnen vaste kosten over een grotere basis worden verdeeld. Dit creëert operationele leverage.
Samengevat doet ServiceNow het volgende: het digitaliseert en structureert bedrijfsprocessen, verbindt verschillende systemen en automatiseert terugkerende taken. Het doet dit via een abonnementsmodel met hoge voorspelbaarheid. De combinatie van diepe integratie, uitbreidingsmogelijkheden binnen bestaande klanten en hoge retentie maakt het model schaalbaar.
Om te begrijpen hoe duurzaam deze positie is, moeten we kijken naar de markt waarin het bedrijf actief is en de concurrentie die het tegenkomt.
De markt van ServiceNow, Groei, dynamiek, marktaandeel en concurrentie
ServiceNow opereert in de bredere markt voor enterprise software. Dit is software die wordt gebruikt door middelgrote en grote organisaties om hun bedrijfsprocessen te ondersteunen. Binnen deze markt richt ServiceNow zich specifiek op workflowautomatisering en procesorkestratie.
De totale adresserbare markt waar ServiceNow zich op richt, wordt door het bedrijf zelf geschat op meer dan 250 miljard dollar. Dit bedrag omvat meerdere categorieën. Denk aan IT Service Management, IT Operations, Customer Service Management, HR workflows, security operations, risk management en aanverwante processen. Het gaat dus niet om één nichemarkt, maar om een verzameling van verschillende softwaresegmenten die samen een brede operationele laag vormen binnen ondernemingen.
De TAM van ServiceNow:
De groei in deze markt wordt gedreven door meerdere structurele trends. Ten eerste is er digitalisering. Bedrijven willen handmatige processen vervangen door digitale workflows. Dat verlaagt fouten, verhoogt efficiëntie en maakt rapportage eenvoudiger. Ten tweede is er kostenbeheersing. Organisaties zoeken naar manieren om met minder mensen meer werk te verzetten. Automatisering speelt daarin een belangrijke rol. Ten derde is er toenemende complexiteit. Grote ondernemingen werken met tientallen systemen die met elkaar moeten communiceren. Een centrale workflowlaag kan deze systemen verbinden.
Binnen IT Service Management heeft ServiceNow een dominante positie. Het marktaandeel wordt vaak geschat rond de 40 tot 45 procent. Dat betekent dat bijna de helft van de grote ondernemingen in dit segment gebruikmaakt van ServiceNow als kernsysteem voor IT-processen. Concurrenten in dit domein zijn onder andere BMC, Ivanti en Atlassian. Hoewel deze bedrijven relevante producten aanbieden, hebben zij doorgaans minder platformbreedte en minder integratie over verschillende bedrijfsfuncties.
Het marktaadeel van ServiceNow:
In customer workflows, waaronder CRM-gerelateerde processen, is de concurrentie intensiever. Salesforce is hier marktleider, met Microsoft en Oracle als andere belangrijke spelers. ServiceNow positioneert zich in dit segment niet primair als verkoopplatform, maar als service- en operatieplatform. Het richt zich op de afhandeling van klantverzoeken, complexe serviceprocessen en samenwerking tussen afdelingen. Deze positionering verschilt van traditionele CRM-aanbieders die zich vooral op sales en marketing richten.
In HR workflows en employee service management concurreert ServiceNow met spelers zoals Workday en SAP SuccessFactors. Ook hier is de strategie vergelijkbaar: niet het vervangen van kern HR-systemen, maar het orkestreren van processen eromheen.
Een belangrijk kenmerk van de markt is dat ondernemingen zelden één leverancier gebruiken voor alle systemen. Grote organisaties hebben vaak meerdere kernsystemen naast elkaar. Dit creëert ruimte voor een onafhankelijke workflowlaag die tussen deze systemen opereert. ServiceNow probeert deze rol te vervullen.
De dynamiek in de markt wordt momenteel sterk beïnvloed door kunstmatige intelligentie. AI-modellen zoals Claude, GPT en Gemini kunnen steeds complexere taken uitvoeren. Sommige marktdeelnemers speculeren dat AI op termijn delen van traditionele workflowsoftware kan overnemen. Dit creëert onzekerheid.
Tegelijkertijd ontstaan er nieuwe mogelijkheden. AI kan processen versnellen, automatiseren en verbeteren. Bedrijven willen deze technologie integreren in bestaande systemen. Dit creëert vraag naar platforms die AI op een gecontroleerde manier kunnen implementeren binnen bestaande governance- en beveiligingsstructuren.
Een andere relevante factor is consolidatie. De enterprise softwaremarkt kent een aantal zeer grote spelers met sterke distributiekracht. Microsoft, Salesforce, Oracle en SAP beschikken over uitgebreide ecosystemen en klantrelaties. Deze bedrijven kunnen hun producten bundelen en geïntegreerde oplossingen aanbieden. Dit verhoogt de concurrentiedruk.
ServiceNow onderscheidt zich door zijn neutrale positie. Het is geen ERP-leverancier en geen dominante CRM-speler. Het positioneert zich als verbindende laag tussen bestaande systemen. Dit kan een voordeel zijn in organisaties die meerdere platformen gebruiken en geen volledige afhankelijkheid van één leverancier willen.
De marktgroei in workflow- en automatiseringssoftware wordt over het algemeen ingeschat als dubbelcijferig voor de komende jaren. Specifiek voor AI-gedreven automatisering worden zelfs hogere groeipercentages genoemd. Dit suggereert dat er ruimte is voor meerdere spelers om te groeien.
De verwachte groei in de markt:
Toch moet worden opgemerkt dat marktaandeel niet vanzelfsprekend stabiel blijft. Technologische verschuivingen kunnen leiden tot nieuwe toetreders of tot herverdeling van waarde binnen de keten. De huidige discussie rond AI is daar een voorbeeld van.
Samengevat opereert ServiceNow in een grote en groeiende markt die wordt gedreven door digitalisering, kostenbeheersing en complexiteit. Het heeft een sterke positie binnen IT Service Management en een groeiende aanwezigheid in andere segmenten. De concurrentie is intens, vooral van grote platformbedrijven. De verdere ontwikkeling van AI zal een belangrijke factor zijn in hoe deze markt zich ontwikkelt.
De moat van ServiceNow, Wat maakt het bedrijf uniek en weerbaar
Een moat, ofwel economische beschermingsgracht, verwijst naar de structurele voordelen die een bedrijf beschermen tegen concurrentie. In theorie kan een bedrijf een sterke marktpositie hebben, maar die positie is alleen waardevol als deze bestand is tegen druk van buitenaf. In het geval van ServiceNow wordt de moat actief getest door grote softwarebedrijven en door technologische ontwikkelingen zoals AI.
De eerste belangrijke component van de moat is switching cost. Wanneer een grote onderneming meerdere kernprocessen op het ServiceNow-platform heeft draaien, wordt overstappen complex. Het gaat niet alleen om het vervangen van software. Processen zijn aangepast, medewerkers zijn getraind en systemen zijn geïntegreerd met andere applicaties. Het migreren van deze structuur brengt operationeel risico met zich mee. Dat maakt klanten terughoudend om van leverancier te wisselen.
De tweede component is platformintegratie. ServiceNow is geen losse applicatie, maar een centrale workflowlaag. Hoe meer modules een klant gebruikt, hoe dieper het systeem is verankerd. Een organisatie die IT, HR, klantenservice en security via één platform aanstuurt, heeft een geïntegreerd proceslandschap. Het vervangen van één onderdeel kan gevolgen hebben voor andere onderdelen. Dit vergroot de complexiteit van een overstap.
Dit is terug te zien in het aantal klanten dat meer producten afneemt:
De derde factor is schaal en innovatiekracht. ServiceNow investeert jaarlijks miljarden in onderzoek en ontwikkeling. Door deze schaal kan het bedrijf continu nieuwe functionaliteiten toevoegen. Kleinere concurrenten hebben minder middelen om op hetzelfde tempo te innoveren. Grote concurrenten zoals Microsoft en Salesforce hebben wel vergelijkbare middelen, maar richten zich vaak op bredere productportfolio’s. ServiceNow kan zich concentreren op workflow-orkestratie als kernactiviteit.
Een vierde element is reputatie en betrouwbaarheid. ServiceNow bedient veel grote ondernemingen en overheidsinstanties. Deze klanten hechten waarde aan stabiliteit, beveiliging en naleving van regelgeving. Een gevestigde leverancier met een bewezen staat van dienst heeft in dit segment een voordeel.
Toch moet worden benadrukt dat een moat niet statisch is. De opkomst van AI vormt een concrete test. Als AI-modellen zelfstandig processen kunnen uitvoeren zonder traditionele workflowsoftware, kan dat druk zetten op de relevantie van platforms zoals ServiceNow. Dit is geen theoretisch risico, maar een reële ontwikkeling die de sector momenteel bezighoudt.
Daar staat tegenover dat grote organisaties behoefte hebben aan controle, auditmogelijkheden en governance. AI-systemen moeten worden geïntegreerd binnen bestaande beveiligingsstructuren. ServiceNow probeert zich te positioneren als de laag die deze controle biedt. In plaats van AI te zien als vervanging, wordt het geïntegreerd binnen het platform.
De kracht van de moat zal uiteindelijk blijken uit het vermogen van ServiceNow om marktaandeel te behouden en uit te breiden terwijl nieuwe technologieën worden geïntroduceerd. Tot nu toe laten omzetgroei, klantretentie en uitbreidingsgraad zien dat klanten het platform blijven gebruiken en uitbreiden.
De risico’s van AI en hoe ServiceNow dit aanpakt
De snelle ontwikkeling van kunstmatige intelligentie vormt op dit moment het grootste strategische vraagstuk voor veel softwarebedrijven. Voor ServiceNow is dat niet anders. De recente aandacht voor modellen zoals Claude heeft het debat versneld. Deze modellen laten zien dat AI zelfstandig kan redeneren, code kan schrijven en complexe taken kan uitvoeren. Dat roept de vraag op in hoeverre traditionele workflowsoftware in de toekomst nog noodzakelijk is.
Met Claude kun je tegenwoordig in een aantal minuten software, apps en sites maken:
Het eerste risico is functionele vervanging. Als een AI-agent rechtstreeks kan communiceren met databases, systemen kan aansturen en zelfstandig beslissingen kan nemen, kan een deel van de huidige workflowfunctionaliteit mogelijk worden overgeslagen. In theorie zou een organisatie een AI-model kunnen inzetten om taken uit te voeren die nu via een gestructureerd platform verlopen.
Het tweede risico betreft prijsdruk. ServiceNow rekent traditioneel per gebruiker of per module. Als AI het aantal benodigde menselijke gebruikers vermindert of processen efficiënter maakt, kan dat de vraag naar licenties beïnvloeden. Minder menselijke interactie zou in sommige scenario’s kunnen leiden tot lagere volumes.
Het derde risico heeft te maken met waardeverschuiving binnen de keten. Als AI-modellen een groter deel van de toegevoegde waarde leveren, kunnen zij meer economische waarde naar zich toe trekken. In dat geval zou de workflowlaag minder onderscheidend worden.
ServiceNow erkent deze risico’s, maar kiest een integratiestrategie in plaats van een defensieve houding. Het bedrijf bouwt AI diep in het eigen platform in. Onder de naam Now Assist worden generatieve AI-functies geïntegreerd in IT, HR, klantenservice en andere workflows. Deze functies omvatten automatische samenvattingen, suggesties voor oplossingen en in sommige gevallen autonome afhandeling van taken.
Hoe ServiceNow AI integreert:
Daarnaast positioneert ServiceNow zich als controlelaag voor AI binnen ondernemingen. Grote organisaties hebben te maken met compliance-eisen, beveiligingsprotocollen en auditverplichtingen. Een AI-agent die zelfstandig handelt zonder logging of governance is in veel sectoren niet acceptabel. ServiceNow biedt een gestructureerde omgeving waarin AI-acties kunnen worden gemonitord en beheerd.
Een belangrijk onderdeel van de strategie is modelneutraliteit. ServiceNow werkt samen met meerdere AI-leveranciers. Het platform kan integreren met verschillende modellen, waaronder Claude, GPT en andere grote taalmodellen. Hierdoor is het bedrijf niet afhankelijk van één specifieke aanbieder en kan het inspelen op technologische vooruitgang.
Een ander aspect is dat AI in veel gevallen juist meer gebruik van het platform kan stimuleren. Wanneer processen efficiënter worden, kan de adoptie binnen organisaties toenemen. AI kan nieuwe toepassingen mogelijk maken die voorheen niet rendabel waren. Dit kan de totale markt vergroten in plaats van verkleinen.
Toch blijft onzekerheid bestaan. De technologische ontwikkeling gaat snel en het is moeilijk te voorspellen hoe de rolverdeling tussen AI-modellen en bestaande softwareplatforms zich zal ontwikkelen. De komende jaren zullen duidelijk maken of AI primair een ondersteunende laag wordt binnen bestaande systemen of een alternatieve infrastructuur.
De financiën: Groei, marges, kasstroom en kapitaalallocatie
De financiële prestaties van ServiceNow laten een combinatie zien van sterke groei en toenemende winstgevendheid. Dat is relatief zeldzaam in de softwaresector, waar bedrijven vaak moeten kiezen tussen expansie en margeverbetering. ServiceNow is erin geslaagd beide tegelijk te realiseren.
De omzet is de afgelopen jaren consistent gegroeid met ongeveer 20 tot 25 procent per jaar. Over een periode van vijf jaar ligt de samengestelde jaarlijkse groei rond de 24 procent. Dit is opmerkelijk gezien de omvang van het bedrijf. De totale jaaromzet ligt inmiddels boven de 12 miljard dollar en groeit richting 15 miljard dollar in de komende jaren.
Belangrijk is dat deze groei grotendeels terugkerend is. Ongeveer 95 procent van de omzet komt uit abonnementen. Dit betekent dat het bedrijf niet afhankelijk is van incidentele licentieverkoop. Meerjarige contracten zorgen voor voorspelbaarheid. De resterende omzet komt uit professionele diensten, zoals implementatie en advies.
De omzetgroei en de marges van ServiceNow:
De brutomarge op abonnementen ligt rond de 77 procent. Dit betekent dat van elke dollar omzet ongeveer 77 cent overblijft na aftrek van directe kosten zoals hosting en ondersteuning. Dit hoge niveau is kenmerkend voor schaalbare cloudsoftware. Naarmate de omzet groeit, kunnen vaste kosten over een grotere basis worden verdeeld.
De operationele marge is de afgelopen jaren sterk verbeterd. Waar het bedrijf in eerdere jaren nog relatief lage marges had door hoge investeringen in groei, ligt de aangepaste operationele marge inmiddels rond de 30 procent. Dit wijst op duidelijke operationele leverage. Kosten groeien minder snel dan de omzet. De GAAP EBIT marge ligt rond de 13,5%, door het verschil in SBC kosten.
De nettowinst is eveneens sterk toegenomen. De nettomarge is in enkele jaren gestegen van lage enkelcijferige percentages naar meer dan 20 procent. Dit vertaalt zich in een stevige groei van de winst per aandeel. EPS groeit grofweg in lijn met of iets boven de omzetgroei, mede dankzij margeverbetering.
De vrije kasstroom is een belangrijk kenmerk van het model. Op jaarbasis ligt de vrije kasstroommarge rond de 30 procent of hoger. Dat betekent dat het bedrijf ongeveer 30 cent per dollar omzet omzet in vrije kasstroom. Dit is een sterke prestatie, vooral in combinatie met de groeisnelheid.
Toch is er een belangrijk aandachtspunt: stock based compensation, oftewel aandelenbeloning. ServiceNow kent een relatief hoog niveau van aandelenbeloning, dat varieert tussen 15 en 20 procent van de omzet. Dit is aanzienlijk. Hoewel het geen directe kasuitgave is, leidt het tot verwatering van bestaande aandeelhouders.
De FCF en SBC van ServiceNow:
Om deze verwatering te beperken, koopt ServiceNow aandelen terug. Het management heeft aangegeven de jaarlijkse netto verwatering onder ongeveer 1 procent te willen houden. Dat betekent dat een deel van de vrije kasstroom wordt ingezet voor aandeleninkoop in plaats van voor andere doeleinden.
De balans van het bedrijf is sterk. ServiceNow beschikt over meer dan 10 miljard dollar aan cash en liquide middelen. De totale schuld is relatief beperkt in vergelijking met de kaspositie. Dit resulteert in een netto kaspositie. De liquiditeitsratio’s zijn gezond en geven het bedrijf flexibiliteit om te investeren of acquisities te doen.
Wat betreft kapitaalallocatie kiest ServiceNow primair voor herinvestering in groei. Het bedrijf keert geen dividend uit. De vrije kasstroom wordt voornamelijk gebruikt voor onderzoek en ontwikkeling, uitbreiding van het platform en aandeleninkoop. Overnames spelen ook een rol, vooral wanneer deze technologische capaciteiten versterken, bijvoorbeeld op het gebied van AI of security.
Een relevante maatstaf in de softwarewereld is de Rule of 40 of Rule of 50. Deze regel combineert omzetgroei en vrije kasstroommarge. Wanneer deze samen boven 40 of 50 uitkomen, wordt dat als sterk beschouwd. ServiceNow voldoet hieraan. Met een omzetgroei rond 20 procent en een vrije kasstroommarge rond 30 procent komt het bedrijf boven de 50 uit.
ServiceNow voldoet aan de Rule of 40:
Samengevat laten de cijfers zien dat ServiceNow niet alleen groeit, maar ook winstgevend groeit. De combinatie van hoge brutomarges, toenemende operationele marges en sterke kasstromen maakt het financieel robuust. De belangrijkste structurele aandachtspunten blijven de hoge aandelenbeloning en de vraag hoe marges zich ontwikkelen naarmate AI een groter onderdeel van het productaanbod wordt.
De gedaalde waardering ondanks aanhoudende groei
Ondanks sterke operationele prestaties is de waardering van ServiceNow de afgelopen periode onder druk komen te staan. Het aandeel is duidelijk gedaald ten opzichte van eerdere piekniveaus. Toch blijft het bedrijf tegen een relatief hoge multiple handelen.
Op basis van recente cijfers noteert ServiceNow rond een koers-winstverhouding van ongeveer 60. Dat betekent dat beleggers bereid zijn zestig keer de jaarlijkse winst te betalen voor een aandeel. De koers ten opzichte van vrije kasstroom ligt rond 25 keer. Op het eerste gezicht lijkt dat verschil groot. Het verschil komt deels voort uit het hoge niveau van aandelenbeloning, dat de nettowinst verlaagt maar minder directe impact heeft op de operationele kasstroom.
De hoge PE van ServiceNow:
Een P/E van 60 is historisch gezien hoog. Veel traditionele bedrijven handelen tegen een multiple tussen 15 en 25. Voor softwarebedrijven met sterke groei liggen multiples doorgaans hoger. De rechtvaardiging voor een hogere multiple ligt in de verwachting dat winst en kasstroom de komende jaren blijven groeien.
De vraag is of een groei van ongeveer 20 procent per jaar voldoende is om een multiple van 60 te ondersteunen. In theorie kan dat, mits de groei langdurig aanhoudt en marges stabiel blijven of verbeteren. Wanneer groei echter vertraagt, kan de multiple onder druk komen te staan.
De koers ten opzichte van vrije kasstroom van 25 lijkt gematigder. Vrije kasstroom wordt vaak gezien als een betrouwbaardere maatstaf dan nettowinst, omdat het minder gevoelig is voor boekhoudkundige keuzes. Toch moet hierbij worden opgemerkt dat de vrije kasstroom mede wordt beïnvloed door aandelenbeloning. Hoewel aandelenbeloning geen directe kasuitgave is, moet het bedrijf aandelen inkopen om verwatering te beperken. In die zin is een deel van de vrije kasstroom indirect nodig om bestaande aandeelhouders te beschermen.
De P/FCF van ServiceNow:
De recente daling van de koers heeft de waardering dus verlaagd ten opzichte van eerdere niveaus, maar niet tot een laag niveau in absolute zin. Beleggers betalen nog steeds een premie voor de combinatie van groei, hoge marges en sterke marktpositie.
Een belangrijk element in de waardering is vertrouwen in de duurzaamheid van het groeimodel. Zolang de omzet rond de 20 procent blijft groeien en de vrije kasstroommarge rond de 30 procent blijft, blijft het profiel aantrekkelijk. Wanneer AI echter leidt tot structurele druk op volumes of prijzen, kan dat effect hebben op toekomstige waarderingen.
Samengevat is de waardering gedaald, maar blijft deze hoog in vergelijking met de brede markt. De huidige multiple weerspiegelt vertrouwen in langdurige groei en operationele kracht. Tegelijkertijd laat de recente koersdaling zien dat de markt gevoeliger is geworden voor technologische onzekerheid en macro-economische factoren.
Wat kunnen beleggers doen?
ServiceNow is een groot en winstgevend softwarebedrijf dat zich richt op het automatiseren en structureren van bedrijfsprocessen. Het platform is diep geïntegreerd binnen veel grote organisaties. De omzet groeit al jaren rond de 20 procent per jaar. De marges zijn hoog en de vrije kasstroom is sterk.
De markt waarin het bedrijf actief is, groeit structureel. Digitalisering, automatisering en kostenbeheersing blijven belangrijke thema’s voor ondernemingen. ServiceNow heeft een sterke positie binnen IT Service Management en breidt zijn aanwezigheid uit naar andere domeinen zoals klantenservice, HR en security.
De opkomst van AI vormt zowel een risico als een kans. Modellen zoals Claude hebben laten zien dat AI zelfstandig taken kan uitvoeren. Dit roept vragen op over de toekomstige rol van traditionele workflowsoftware. ServiceNow reageert hierop door AI te integreren in het eigen platform en zich te positioneren als controle- en orkestratielaag.
Financieel staat het bedrijf er solide voor. Hoge brutomarges, toenemende operationele marges en sterke vrije kasstromen ondersteunen verdere investeringen. Het belangrijkste aandachtspunt blijft de hoge aandelenbeloning, die tot verwatering kan leiden.
De waardering is gedaald, maar blijft relatief hoog. Beleggers betalen nog steeds een premie voor de combinatie van groei en kwaliteit. De uiteindelijke aantrekkelijkheid van het aandeel hangt af van de vraag of ServiceNow zijn groeitempo en margestructuur kan behouden in een omgeving waarin AI een steeds grotere rol speelt.
Het bedrijf staat er operationeel sterk voor. De komende jaren zullen uitwijzen in hoeverre de huidige strategische positionering bestand is tegen technologische veranderingen.
