AEX en S&P 500: waarom energie en grondstoffen terrein winnen op tech
- J. van den Poll
- 2 uur geleden
- 5 minuten om te lezen
In het kort:
Tech is extreem dominant geworden.
Energie en grondstoffen kunnen profiteren van een inhaalbeweging.
De AEX is daar beter op voorbereid dan de S&P 500.
Jarenlang was het op de beurs bijna vanzelfsprekend dat technologie de leiding had. Wie de markt wilde verslaan, kwam al snel uit bij chipaandelen, software en de grote Amerikaanse megacaps. Tegelijk verdwenen energie en materialen steeds verder naar de achtergrond. Juist die scheefgroei maakt de huidige fase interessant. Niet omdat technologie ineens onbelangrijk is geworden, maar omdat markten zelden eindeloos op één dominant thema blijven leunen zonder dat andere sectoren op termijn weer terrein terugwinnen.
Zijn de markten zich opnieuw aan het positioneren om deze kloof te verkleinen?
Waarom de scheefgroei in de S&P 500 zo belangrijk is
In de S&P 500 is de disbalans tussen technologie en grondstoffensectoren nog altijd uitzonderlijk groot. Begin maart 2026 maakte Information Technology ongeveer 31,7 procent van de index uit. Energy woog circa 3,5 procent en Materials ongeveer 1,9 procent. Samen komen die grondstoffensectoren dus uit op slechts ongeveer 5,4 procent van de index. De kloof met technologie bedraagt daarmee ruim 26 procentpunt.
Dat verschil is historisch opvallend. Rond de dotcomtop rond het jaar 2000 liep het gewicht van technologie in de S&P 500 ook op tot ongeveer 35 procent. Toen de sector daarna fors corrigeerde, volgde niet alleen een brede beursdaling, maar ook een lange periode waarin energie en grondstoffen relatief beter presteerden.
De vergelijking met 2000 gaat echter niet volledig op. De grote technologiebedrijven van vandaag zijn winstgevender en structureel belangrijker voor de wereldeconomie dan veel internetbedrijven uit de dotcomperiode ooit waren. Het scenario hoeft daarom niet te zijn dat technologie instort. Het kan ook zijn dat technologie groot blijft, terwijl andere sectoren simpelweg weer meer ruimte krijgen in het rendement van de markt.
Waarom grondstoffen en energie opnieuw aandacht krijgen
De fundamentele onderbouwing voor zo’n mogelijke rotatie ligt in meerdere structurele ontwikkelingen. De AI-boom is bijvoorbeeld niet alleen een softwareverhaal. Datacenters vragen enorme hoeveelheden elektriciteit, koeling, bekabeling en fysieke infrastructuur. De wereldwijde elektriciteitsvraag van datacenters kan richting 2030 oplopen tot ongeveer 945 terawattuur, ongeveer vergelijkbaar met het huidige elektriciteitsverbruik van een groot industrieel land.
Die groei vertaalt zich direct in vraag naar grondstoffen. Koper is nodig voor elektriciteitsnetten, transformatoren en datacenterbekabeling. Staal en beton zijn nodig voor de bouw van datacenters en energie-infrastructuur. Tegelijk blijft het aanbod in veel grondstoffenmarkten traag reageren, omdat nieuwe mijnen en raffinagecapaciteit jaren nodig hebben om ontwikkeld te worden.
Juist die combinatie van stijgende vraag en traag aanbod kan op termijn leiden tot structurele tekorten. In verschillende scenario’s voor kritieke mineralen loopt het verwachte aanbod van koper in de komende tien jaar tientallen procenten achter op de vraag. Voor lithium kan dat verschil zelfs nog groter worden.
Ook bij industriële metalen en staal begint de vraag weer te herstellen na enkele zwakkere jaren. Voor Europa wordt verwacht dat de staalvraag in 2026 weer duidelijk groeit. Dat klinkt misschien niet spectaculair, maar voor cyclische sectoren is de overgang van krimp naar herstel vaak belangrijker dan het absolute groeicijfer.
Marktgroei van de Europese IJzer- en Staalmarkt (2024–2034)
Iran laat zien hoe snel energie weer centraal staat
De recente oorlog rond Iran heeft bovendien opnieuw duidelijk gemaakt hoe gevoelig de energiemarkt blijft voor geopolitieke spanningen. In korte tijd schoot de olieprijs omhoog richting 120 dollar per vat, waarna de prijs weer terugzakte richting 90 dollar toen de markt rekening begon te houden met mogelijke de-escalatie.
Die scherpe beweging laat zien dat energie niet alleen een economisch verhaal is, maar ook een geopolitiek verhaal. De Straat van Hormuz blijft een van de belangrijkste knelpunten in de wereldwijde energiehandel. Ongeveer 20 miljoen vaten olie per dag passeren deze zeestraat, goed voor ongeveer een vijfde van de wereldwijde olieconsumptie. Ook een groot deel van de wereldwijde LNG-handel loopt via dezelfde route.
Zolang die doorgang kwetsbaar blijft voor conflicten, houdt olie een geopolitieke premie in de prijs. Daardoor kan de energiesector sneller in de belangstelling komen te staan wanneer spanningen in het Midden-Oosten oplopen.
Het is wel belangrijk om onderscheid te maken tussen korte en lange termijn. De oorlog rond Iran ondersteunt op korte termijn vooral olieprijzen en energieaandelen. De bredere grondstoffencase gaat verder dan alleen energie. Die draait ook om koper, staal, industriële metalen en de enorme investeringen in elektriciteitsnetten en infrastructuur die nodig zijn voor de energietransitie en digitalisering.
De olieprijs heeft een volatiele week achter de rug met momenteel een stijging van +20%
De AEX is minder eenzijdig dan Wall Street
Voor de AEX ziet het beeld er bovendien anders uit dan voor de Amerikaanse markt. De Nederlandse beurs is namelijk veel minder een pure techmarkt dan de S&P 500.
ASML is uiteraard het boegbeeld van de Nederlandse technologiesector en behoort tot de grootste bedrijven in de index. Tegelijk staat daar Shell tegenover, dat eveneens een zeer groot gewicht heeft in de AEX. Waar energie in de S&P 500 een relatief kleine rol speelt, zit in de Nederlandse index vanaf de top al een sterke energiecomponent.
Ook in de bredere sectorverdeling van de AEX is de balans duidelijker. Technologie vormt een belangrijke pijler van de index, maar energie, financiële waarden, consumentengoederen en dienstverleners hebben eveneens een groot aandeel. De
Nederlandse beurs is daardoor minder afhankelijk van één enkel sectorverhaal.
Dat kan in de huidige fase juist een voordeel zijn. De AEX combineert blootstelling aan de halfgeleiderindustrie via ASML en andere chipgerelateerde bedrijven met directe blootstelling aan energie en materialen via bedrijven als Shell en ArcelorMittal.
De AEX tussen technologie en grondstoffen.
Wat dit betekent voor beleggers
Voor beleggers betekent dit niet dat technologie uit portefeuilles moet verdwijnen. Technologie blijft een structurele motor van innovatie, productiviteitsgroei en economische ontwikkeling. Bedrijven als ASML spelen een centrale rol in de wereldwijde chipindustrie en zullen dat waarschijnlijk nog decennia doen.
De belangrijkste les is subtieler. Wanneer één sector jarenlang vrijwel alle aandacht en kapitaal aantrekt, ontstaat vanzelf ruimte voor andere sectoren om een inhaalbeweging te maken. Dat geldt vooral wanneer die sectoren tegelijkertijd profiteren van meerdere structurele krachten, zoals hogere fysieke investeringen, geopolitieke spanningen en een relatief krap aanbod van grondstoffen.
De markt staat daarom waarschijnlijk niet aan de vooravond van een massale exodus uit technologie. Wat waarschijnlijker is, is een bredere markt waarin meerdere sectoren weer bijdragen aan het rendement. In de Verenigde Staten is dat vooral een potentieel scenario, omdat energie en materialen daar nog altijd een klein gewicht hebben in de index.
In de AEX is die balans al groter. Daardoor kan de Nederlandse beurs juist in een fase van marktverbreding interessant blijken. Niet omdat technologie verdwijnt, maar omdat energie en grondstoffen opnieuw een belangrijkere rol gaan spelen in de wereldeconomie.
