Warren Buffett waarschuwt beleggers nu de beurs alarm slaat

In het kort:

• Warren Buffett waarschuwt dat steeds meer beleggers feitelijk aan het gokken zijn, terwijl recordkoersen en snel stijgende aandelen de onderliggende risico’s kunnen verbergen.

• De Shiller CAPE ratio van de S&P 500 staat boven de 40. Sinds 1871 gebeurde dat slechts één keer eerder, vlak voor het uiteenspatten van de internetzeepbel.

• Een crash hoeft niet direct te volgen, maar de extreme waarderingen maken de prijs en kwaliteit van individuele aandelen belangrijker dan ooit.

De Amerikaanse aandelenmarkt heeft de afgelopen jaren record na record gebroken. De S&P 500, Nasdaq en Dow Jones bereikten allemaal nieuwe hoogtepunten, terwijl vooral aandelen die profiteren van kunstmatige intelligentie enorme koerswinsten hebben geboekt. Tegelijkertijd zijn de waarderingen daardoor steeds verder opgelopen.

Dat begint opvallende historische signalen op te leveren. Een belangrijke waarderingsmaatstaf voor de S&P 500 is inmiddels gestegen tot boven de 40, iets wat sinds 1871 slechts één keer eerder gebeurde. Warren Buffett waarschuwt ondertussen dat steeds meer beleggers volgens hem niet meer beleggen, maar feitelijk aan het gokken zijn.

Warren Buffett ziet steeds meer gokgedrag

Tijdens de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering van Berkshire Hathaway sprak Buffett eerder dit jaar over de hoge waarderingen op de beurs. Hij vergelijkt de aandelenmarkt graag met een kerk waaraan een casino vastzit. De kerk vertegenwoordigt geduldig beleggen in goede ondernemingen, terwijl het casino draait om snel geld verdienen door te speculeren op koersbewegingen.

Volgens Buffett is juist dat casino de afgelopen jaren steeds aantrekkelijker geworden. Hij waarschuwde dat bepaald gedrag inmiddels weinig meer met beleggen of zelfs speculeren te maken heeft, maar simpelweg met gokken. Vooral wanneer aandelen vrijwel uitsluitend worden gekocht omdat de koers snel stijgt, zonder voldoende aandacht voor de onderliggende waarde van het bedrijf, kunnen de risico’s ongemerkt groot worden.

Stijgende koersen kunnen risico's verbergen

Het gevaar is dat overwaardering tijdens een sterke beurs moeilijk zichtbaar kan zijn. Wanneer vrijwel alles stijgt, kunnen zelfs bedrijven met zwakke vooruitzichten lange tijd spectaculaire rendementen opleveren. Beleggers krijgen daardoor het gevoel dat hun strategie werkt, terwijl een deel van het rendement simpelweg voortkomt uit steeds hogere waarderingen.

De internetzeepbel rond de eeuwwisseling vormt daarvan een extreem voorbeeld. Talloze technologiebedrijven bereikten destijds enorme beurswaarderingen en sommige bedrijven braken records tijdens hun beursgang. Toen het sentiment omsloeg, verdwenen verschillende ondernemingen uiteindelijk volledig. Niet ieder duur aandeel is natuurlijk vergelijkbaar met een dotcombedrijf, maar het principe blijft hetzelfde: hoe meer verwachtingen al in een koers verwerkt zitten, hoe groter de gevolgen kunnen zijn wanneer die verwachtingen niet worden waargemaakt.

Zeldzaam signaal voor de S&P 500

Ook de bredere aandelenmarkt geeft momenteel een opvallend signaal. De zogenoemde Shiller CAPE ratio vergelijkt de koers van de S&P 500 met de voor inflatie gecorrigeerde gemiddelde winsten van bedrijven over de afgelopen tien jaar. Daarmee probeert de maatstaf tijdelijke schommelingen in bedrijfswinsten eruit te filteren.

Sinds 1871 ligt de gemiddelde CAPE ratio rond de 17. Momenteel staat deze waarderingsmaatstaf echter boven de 40. Dat is historisch uitzonderlijk: slechts één keer eerder bereikte de CAPE een vergelijkbaar niveau. In 1999 steeg de ratio uiteindelijk naar een record van ongeveer 44, vlak voordat de internetzeepbel uiteenspatte.

Dat betekent niet automatisch dat de beurs opnieuw voor een crash staat. Een hoge CAPE ratio kan jarenlang hoog blijven en is nauwelijks bruikbaar om het exacte moment van een beursdaling te voorspellen. Het signaal laat vooral zien dat beleggers momenteel een uitzonderlijk hoge prijs betalen ten opzichte van de historische winsten van Amerikaanse bedrijven.

AI kan hogere waarderingen deels rechtvaardigen

Er is bovendien een belangrijk verschil met eerdere periodes. De samenstelling van de S&P 500 is veranderd en grote technologiebedrijven hebben tegenwoordig vaak uitzonderlijk hoge marges, sterke kasstromen en relatief weinig fysieke activa nodig om verder te groeien. Daardoor hoeft een hogere waardering niet automatisch dezelfde betekenis te hebben als tientallen jaren geleden.

Ook kunstmatige intelligentie kan een belangrijke rol spelen. Wanneer AI daadwerkelijk zorgt voor sterke productiviteitsgroei en bedrijven daardoor hun winsten jarenlang sneller kunnen laten stijgen, kunnen beleggers achteraf gezien terecht bereid zijn geweest om hogere waarderingen te betalen.

Het probleem is dat vooraf moeilijk te bepalen is hoeveel van die toekomstige groei al in aandelenkoersen verwerkt zit. Zelfs een uitstekend bedrijf kan een slechte belegging worden wanneer de aankoopprijs extreem hoog is. Hoe hoger de verwachtingen, hoe minder ruimte er overblijft voor tegenvallers.

Vooral dure aandelen kunnen hard geraakt worden

Dat is uiteindelijk ook de kern van Buffetts waarschuwing. Niet ieder aandeel hoeft momenteel overgewaardeerd te zijn omdat de S&P 500 als geheel duur is. Binnen de markt kunnen aantrekkelijk gewaardeerde ondernemingen naast aandelen staan waarvan de koersen vooral worden gedragen door optimistische verwachtingen.

Tijdens een volgende bearmarkt kan dat verschil belangrijk worden. Bedrijven met sterke balansen, hoge kasstromen en duurzame concurrentievoordelen kunnen eveneens tientallen procenten dalen, maar hebben doorgaans betere kansen om daarna weer te herstellen. Bij bedrijven waarvan de waardering nauwelijks door fundamentele prestaties wordt ondersteund, kan een koersdaling veel permanenter zijn.

Een beurscrash voorspellen blijft onmogelijk

De CAPE ratio boven de 40 vormt dus geen garantie dat binnenkort een crash volgt. Ook Buffett beweert niet te weten wanneer de volgende bearmarkt begint. Aandelen kunnen vanaf hoge waarderingen nog jarenlang verder stijgen voordat uiteindelijk een correctie plaatsvindt.

De combinatie van recordkoersen, historisch hoge waarderingen en toenemende speculatie is wel een reden om kritischer naar individuele posities te kijken. In plaats van volledig uit aandelen te stappen uit angst voor een crash, ligt de belangrijkste les vooral bij wat er daadwerkelijk in een portefeuille zit.

Buffetts waarschuwing komt uiteindelijk neer op een bekend principe: koersstijgingen maken een belegging niet automatisch veiliger. Juist wanneer optimisme overheerst, wordt de prijs die voor een aandeel wordt betaald belangrijker. Mocht de markt uiteindelijk omslaan, dan zullen sterke bedrijven waarschijnlijk niet aan de daling ontsnappen, maar hebben zij wel de beste uitgangspositie om daarna opnieuw waarde te creëren.

Wil je slimmer beleggen en direct vooroplopen? Als lid van De Belegger krijg je toegang tot deepdives, aandelentips, trainingen, premium content én live portfolio-inzicht, samen met een actieve community van beleggers.

Pak je kans! klik op de button, start direct en pak tijdelijk 50% korting met de code 'VOORSPRONG'.

Word lid!