Bizarre situatie dreigt in 2027: AI-rekenkracht zonder stroom, deze aandelen profiteren
- J. van den Poll
- 13 uur geleden
- 8 minuten om te lezen
In het kort:
De 15 GW uit Musks waarschuwing is een tekort aan nieuwe IT-capaciteit, niet het totale stroomverbruik van alle AI-datacenters.
Wereldwijd kan in 2027 circa 45 tot 50 GW aan nieuwe AI-rekenkracht worden geproduceerd, terwijl waarschijnlijk slechts 28 tot 40 GW binnen datzelfde jaar kan worden geactiveerd.
De bottleneck verschuift van chips naar locaties, transformatoren, koeling en netwerken, wat kansen creëert voor GE Vernova, Eaton, Vertiv en Arista Networks.
Elon Musk waarschuwt dat ongeveer 15 gigawatt aan AI-rekenkracht die in 2027 wordt geproduceerd, datzelfde jaar niet kan worden aangezet. De waarschijnlijke bandbreedte loopt van 10 tot 20 gigawatt. In het centrale scenario blijft daarmee ongeveer een derde van de nieuwe AI-computecapaciteit tijdelijk in magazijnen staan, beperkt draaien of wachten op een geschikte datacenterlocatie.
Dat is een belangrijker signaal dan een algemeen tekort aan elektriciteit. De Verenigde Staten produceren ruim voldoende stroom om 15 gigawatt extra vraag in theorie op te vangen. Het probleem is dat deze elektriciteit niet snel genoeg bij de juiste datacenters kan worden geleverd, omgezet, verdeeld en gekoeld.
Voor beleggers verschuift de centrale AI-vraag daardoor. Niet alleen de productie van NVIDIA-chips, aangepaste AI-processors en geavanceerd geheugen bepaalt hoeveel rekenkracht beschikbaar komt. Ook transformatoren, stroomverdeling, vloeistofkoeling, grote chillers, gasturbines en datacenternetwerken gaan het tempo bepalen.
Direct naar een onderdeel van dit artikel
Wat 15 GW aan AI-compute werkelijk betekent
Musk zijn berekening gebruikt gigawatt aan IT-load. Dat is het vermogen dat de complete computerapparatuur uit de productieronde van 2027 zou vragen wanneer deze daadwerkelijk wordt geïnstalleerd. Het gaat dus om een jaarlijkse instroom van nieuwe systemen, niet om het volledige bestaande park van AI-datacenters.
Het gezamenlijke vermogen van alleen de chips ligt doorgaans ongeveer 15% tot 25% lager dan de IT-load. Aan de andere kant ligt het benodigde vermogen van de complete datacenterfaciliteit ongeveer 15% tot 25% hoger, omdat ook koeling, stroomconversie en andere ondersteunende systemen energie gebruiken.
Bij een Power Usage Effectiveness van ongeveer 1,2 vertaalt een tekort van 15 GW IT-load zich naar circa 18 GW aan benodigde faciliteitscapaciteit. Dat is de hoeveelheid stroominfrastructuur die op specifieke locaties beschikbaar moet zijn voordat alle hardware kan draaien.
Bijna 50 GW aan nieuwe AI-rekenkracht
De centrale raming is dat in 2027 wereldwijd ongeveer 45 tot 50 GW aan nieuwe AI-computecapaciteit wordt geproduceerd. FUNDA komt op basis van de geplande CoWoS-verpakkingscapaciteit uit op 44 tot 49 GW aan chipvermogen. Een afzonderlijke berekening per AI-platform en materiaallijst levert ongeveer 48,4 GW op.
Een controle via aantallen chips komt in dezelfde richting uit. Een raming van circa 19 miljoen GPU’s en gespecialiseerde AI-processors, met gemiddeld ongeveer 2 kilowatt vermogen per systeem, resulteert in ongeveer 38 GW aan chipvermogen. Wanneer processors, geheugen, netwerken en overige IT-apparatuur worden meegenomen, komt de totale IT-load hoger uit.
NVIDIA vertegenwoordigt waarschijnlijk het grootste deel van deze productie. Daarnaast leveren Google, AMD, Amazon en andere ontwikkelaars steeds grotere aantallen aangepaste AI-processors. De exacte verdeling kan veranderen wanneer de productie van geavanceerde verpakking of HBM-geheugen vertraging oploopt.
Noord-Amerika krijgt naar verwachting ongeveer twee derde van de beschikbare westerse AI-hardware toegewezen. Dat komt neer op circa 30 tot 35 GW aan nieuwe IT-load in 2027. Juist daar is de afstand tussen geproduceerde chips en beschikbare datacentercapaciteit het grootst.
Waarom slechts 17 tot 23 GW kan worden aangezet
In Noord-Amerika kan naar schatting 11 tot 14 GW aan nieuwe AI-capaciteit via het bestaande elektriciteitsnet worden aangesloten. Deze ruimte is grotendeels gereserveerd door datacenterprojecten die uiterlijk rond het midden van 2025 al ver genoeg waren met hun netwerkaanvraag.
Nieuwe aanvragen hebben nauwelijks kans om in 2027 volledig operationeel te zijn. Interconnectieprocedures kunnen meerdere jaren duren, terwijl ook vergunningen, onderstations, transmissielijnen en grote transformatoren tijdig beschikbaar moeten zijn.
Achter-de-meteroplossingen kunnen nog ongeveer 5,5 tot 9,4 GW IT-load toevoegen. Daarbij bouwen datacenters bijvoorbeeld eigen gascentrales, brandstofcellen, batterijen of andere lokale energievoorzieningen. Na correctie voor overlap komt de totale leverbare Noord-Amerikaanse capaciteit uit op ongeveer 16,5 tot 23,4 GW.
Daar staat een vraag van circa 33 tot 35 GW tegenover. In het centrale scenario kan ongeveer 20 GW worden geactiveerd en blijft 13 tot 15 GW tijdelijk zonder volledige infrastructuur. Dat betekent dat in Noord-Amerika mogelijk ongeveer 40% van de nieuwe AI-capaciteit niet binnen het productiejaar volledig kan draaien.
De rest van de wereld kan het tekort slechts gedeeltelijk opvangen. Europa kampt met lange aansluitprocedures, terwijl projecten in het Midden-Oosten wel over veel energie beschikken maar niet automatisch vóór eind 2027 gereed zijn. China heeft juist een ander probleem: daar is elektriciteit minder beperkend, maar wordt de beschikbaarheid van de modernste chips door exportcontroles begrensd.
Andere ramingen bevestigen de richting
Goldman Sachs verwacht dat de Amerikaanse stroomvraag van datacenters stijgt van 31 GW in 2025 naar 41 GW in 2026 en 66 GW in 2027. Voor 2027 staat volgens de bank maar liefst 36,3 GW aan nieuwe datacentercapaciteit gepland.
De geplande capaciteit is echter niet hetzelfde als gerealiseerde capaciteit. Goldman Sachs verwacht dat slechts 50% tot 60% van de datacenters die voor de komende één tot twee jaar gepland staan, tijdig operationeel wordt. Dat zou voor 2027 neerkomen op ongeveer 18 tot 22 GW aan daadwerkelijk opgeleverde Amerikaanse capaciteit, vergelijkbaar met de centrale FUNDA-raming.
Morgan Stanley ziet ondertussen ongeveer 68 GW aan nieuwe Amerikaanse datacenterbehoefte over de periode 2026 tot en met 2028. Daarvan is ongeveer 30 GW gedekt door projecten in aanbouw of beschikbare en gecontracteerde netcapaciteit. Voor de overige 38 GW bestaat nog geen duidelijke traditionele stroomoplossing.
Die 38 GW mag niet rechtstreeks worden vergeleken met Musks 15 GW. Het getal van Morgan Stanley is een cumulatief Amerikaans tekort over drie jaar, terwijl de 15 GW alleen betrekking heeft op de nieuwe AI-hardware uit 2027 die niet binnen hetzelfde kalenderjaar kan worden geactiveerd.
Gartner verwacht daarnaast dat AI-geoptimaliseerde servers in 2027 ongeveer 258 TWh elektriciteit verbruiken. Dat komt overeen met een gemiddeld vermogen van circa 29,5 GW. De lagere gemiddelde belasting ten opzichte van het geïnstalleerde vermogen past bij een scenario waarin niet alle hardware voortdurend op volle capaciteit kan draaien.
Wat betekent dit voor NVIDIA?
Voor NVIDIA is de infrastructuurbeperking zowel goed als slecht nieuws. De productie van AI-systemen blijft in het centrale scenario sterk groeien, wat wijst op een aanhoudend hoge vraag. Het risico is dat de fysieke uitbreiding van datacenters niet langer hetzelfde tempo kan volgen.
Een chip die in het vierde kwartaal van 2027 wordt geproduceerd en in het eerste kwartaal van 2028 wordt geïnstalleerd, is geen verloren verkoop. Een deel van de 15 GW is daarom normale installatietijd en geen permanent gestrande capaciteit.
Het risico wordt groter wanneer klanten hun afnames uitstellen, systemen langer in voorraad houden of minder nieuwe orders plaatsen omdat eerdere hardware nog niet kan draaien. NVIDIA noemt de beschikbaarheid van grond, stroom, gebouwen en kapitaal inmiddels expliciet als factoren die de toekomstige omzet en financiële prestaties kunnen beïnvloeden.
Software kan een deel van het probleem verzachten. Door chips onder hun maximale vermogen te laten draaien, kunnen datacenterbedrijven mogelijk 30% tot 40% meer processors binnen een vast stroomprofiel plaatsen. Het tekort gemeten in gigawatt daalt dan sterker dan het tekort aan bruikbare rekenkracht, al gaat dit ten koste van de maximale prestaties per chip.
GE Vernova levert de energie en het netwerk
GE Vernova staat aan de voorkant van de bottleneck. Het bedrijf levert gasturbines, apparatuur voor elektriciteitsnetten, transformatoren en andere technologie die nodig is om nieuwe stroomcapaciteit te bouwen en naar datacenters te transporteren.
In het tweede kwartaal van 2026 stegen de orders organisch met 88% naar 24,2 miljard dollar. De gezamenlijke achterstand en gereserveerde productieplaatsen voor gasturbines groeiden naar 116 GW. GE Vernova verwacht eind 2026 minimaal 125 GW aan gasapparatuur onder contract te hebben.
Daarnaast bereikte de waarde van datacenterorders binnen de elektrificatieactiviteiten in de eerste helft van 2026 meer dan 5 miljard dollar. Dat was al ruim twee keer zoveel als in heel 2025. De keerzijde is dat veel productieplaatsen voor grote gasturbines jaren vooruit zijn gereserveerd, waardoor extra vraag niet direct in hogere leveringen verandert.
GE Vernova bouwt de stroominfrastructuur achter de AI-boom
Eaton profiteert van alles tussen net en server
Eaton levert transformatoren, schakelapparatuur, stroomrails, elektrische beveiliging en systemen voor stroomverdeling. Deze producten bevinden zich letterlijk tussen de aansluiting op het elektriciteitsnet en de AI-server.
In het tweede kwartaal van 2026 steeg de omzet met 21%, waarvan 14% organisch. De gemiddelde ordergroei over twaalf maanden bedroeg 41% bij Electrical Americas. De orderachterstand van de elektrische activiteiten lag 43% hoger dan een jaar eerder.
Door de overname van Boyd Thermal heeft Eaton bovendien meer blootstelling aan koeling. Daarmee speelt het bedrijf niet alleen in op de noodzaak om elektriciteit bij de racks te krijgen, maar ook op het probleem om de geproduceerde warmte af te voeren.
Vertiv verkoopt meer dan alleen koeling
Vertiv is een van de meest directe beursgenoteerde AI-infrastructuuraandelen. Het bedrijf levert noodstroom, stroomverdeling, vloeistofkoeling, warmteafvoer en modulaire systemen waarmee datacenters sneller kunnen worden gebouwd.
De omzet steeg in het tweede kwartaal van 2026 met 24% naar 3,27 miljard dollar. De aangepaste operationele winst nam met 51% toe en de aangepaste vrije kasstroom bereikte 925 miljoen dollar. Voor heel 2026 rekent Vertiv op ongeveer 31% organische omzetgroei in het midden van de afgegeven bandbreedte.
Vertiv profiteert wanneer meer geld per geïnstalleerde GPU naar koeling en stroomvoorziening moet gaan. De hoge waardering maakt het aandeel echter kwetsbaar voor vertragingen, dubbele bestellingen of een afkoeling van de investeringsgolf.
Vertiv: de koeling en stroomvoorziening rondom AI-racks
Arista Networks verbindt de AI-fabriek
De laatste bottleneck is dataverkeer. Grote AI-modellen worden verdeeld over enorme aantallen processors, waardoor de snelheid en betrouwbaarheid van het netwerk mede bepalen hoeveel van de theoretische rekenkracht werkelijk bruikbaar is.
Arista Networks boekte in het tweede kwartaal van 2026 voor het eerst meer dan 3 miljard dollar kwartaalomzet. De aangepaste winst per aandeel steeg met 40%. Het bedrijf introduceerde bovendien nieuwe 1,6-terabitplatforms voor AI-netwerken, inclusief vloeistofgekoelde uitvoeringen.
Ook hier is veel succes ingeprijsd. Arista is afhankelijk van grote cloudklanten en krijgt concurrentie van NVIDIA, Broadcom en Cisco. Wanneer datacenteropeningen verschuiven, kunnen ook netwerkorders later worden geleverd.
De nieuwe waardemaatstaf is tijd tot stroom
Mijn analyse is dat “time to power” een nieuwe waardemaatstaf voor AI-projecten wordt. Twee identieke datacenterlocaties kunnen economisch sterk van elkaar verschillen wanneer de ene in 2027 kan worden aangesloten en de andere pas in 2030.
Dat geeft bestaande locaties met een werkende aansluiting, vergunningen en koelinfrastructuur een strategische premie. Ook oude bitcoinmijnen, industrieterreinen en energiecentrales kunnen aantrekkelijker worden wanneer ze sneller naar AI-capaciteit kunnen worden omgebouwd.
Voor infrastructuurleveranciers kan schaarste leiden tot hogere prijzen en grotere orderportefeuilles. Beleggers moeten echter onderscheid maken tussen gereserveerde capaciteit en definitieve omzet. Sommige klanten reserveren meerdere locaties of leveranciers en kiezen pas later welk project werkelijk doorgaat.
De belangrijkste signalen zijn daarom niet alleen nieuwe orders, maar ook annuleringen, levertijden, aanbetalingen, omzetconversie en vrije kasstroom. Een snelgroeiende achterstand is pas echt waardevol wanneer projecten daadwerkelijk worden opgeleverd en betaald.
Musks waarschuwing betekent niet dat een derde van de AI-chips waardeloos wordt. Het betekent dat de productie van rekenkracht in 2027 waarschijnlijk sneller groeit dan het vermogen om deze hardware binnen hetzelfde jaar aan te sluiten. Voor beleggers kan daardoor een groter deel van de AI-winst verschuiven van chipproductie naar de bedrijven die de chips daadwerkelijk van stroom, koeling en verbindingen voorzien.
Ramingen voor chipproductie, energiecapaciteit en datacenteropleveringen kunnen snel veranderen. Deze analyse vormt geen persoonlijk financieel advies en beleggers moeten rekening houden met hoge waarderingen, projectvertragingen en mogelijke wijzigingen in de investeringsplannen van grote technologiebedrijven.
Dit artikel is geen beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt (een deel van) je inleg verliezen.
Opmerkingen