Amerikaanse media fileren nieuw Nederlands box 3-stelsel: “Ongekend agressief”
- Jan Kuijpers
- 5 uur geleden
- 4 minuten om te lezen
In het kort
De Washington Post waarschuwt dat Nederland met de nieuwe box 3-wet een agressief belastingstelsel invoert door 36 procent te heffen op zowel gerealiseerde als ongerealiseerde vermogenswinsten.
Volgens de krant treft de maatregel niet alleen miljardairs maar ook middenklassebeleggers, terwijl Nederland al relatief lage ongelijkheid kent en kapitaal mobiel is binnen de EU.
De VS-krant vreest dat Nederland, historisch bakermat van het kapitalisme, met deze koers investeringen en kapitaal het land uit jaagt en zo zijn eigen economische traditie ondermijnt.
Nederland geldt al eeuwen als een van de bakermatten van het moderne kapitalisme. In 1602 werd in Amsterdam de eerste aandelenmarkt ter wereld opgericht. Vrije handel zit diep in de nationale cultuur verankerd, tot aan de vrijmarkten op Koningsdag waar burgers massaal spullen kopen en verkopen. Juist daarom klinkt de kritiek uit de Verenigde Staten zo scherp. In een hoofdredactioneel commentaar waarschuwt de Washington Post dat Nederland op het punt staat een belastingregime in te voeren dat haaks staat op die traditie.
“Inventors of capitalism seek to sabotage it,”
luidt de veelzeggende kop boven het commentaar van 21 februari 2026. Volgens de krant dreigt Nederland met de nieuwe box 3-wetgeving een van de meest agressieve kapitaalbelastingstelsels ter wereld te introduceren.
36 procent op ongerealiseerde winsten
De aanleiding is het wetsvoorstel dat inmiddels door de Tweede Kamer is aangenomen. Het plan belast vermogenswinsten tegen een tarief van 36 procent. Anders dan in de Verenigde Staten en de meeste andere landen, waar kapitaalwinsten pas worden belast bij verkoop van een belegging, wil Nederland ook jaarlijks belasting heffen over ongerealiseerde winsten.
Volgens de krant betekent dit dat burgers belasting moeten betalen over inkomen “they didn’t really make”. Het tarief ligt bovendien 16 procentpunt boven het OESO-gemiddelde voor kapitaalwinsten. De hervorming volgt op het oordeel van de Hoge Raad dat het oude box 3-stelsel juridisch onhoudbaar was, maar volgens de Washington Post dreigt de nieuwe aanpak verder te gaan dan nodig is.
Niet alleen de rijken
Voorstanders van hogere vermogensbelastingen wijzen vaak op groeiende ongelijkheid. De krant plaatst daar een kanttekening bij en stelt dat Nederland juist een van de laagste niveaus van inkomensongelijkheid kent in de ontwikkelde wereld.
Bovendien geldt de maatregel niet uitsluitend voor miljardairs, maar voor iedereen met aandelen of obligaties in box 3. Daarmee raakt de belasting ook middenklassebeleggers die vermogen opbouwen voor pensioen of studie.
“Tax enthusiasts shout that billionaires should pay more,”
schrijft de krant. “But the Netherlands only has 13 billionaires.” Die kleine groep is bovendien mobiel en kan relatief eenvoudig vermogen verplaatsen naar een ander land.
Les uit Noorwegen
Als waarschuwing verwijst de krant naar Noorwegen, waar een belasting op ongerealiseerde vermogenswinsten al langer bestaat. Ondanks een exit tax is volgens het commentaar een aanzienlijk deel van het grootste vermogen het land uitgestroomd. Meer dan honderd van de vierhonderd rijkste Noren wonen inmiddels in het buitenland of hebben hun vermogen elders ondergebracht.
Voor Nederland zou het risico volgens de krant zelfs groter kunnen zijn. Als lid van de Europese Unie maakt het deel uit van een interne markt waarin vrij verkeer van personen en kapitaal is verankerd. Verhuizen binnen Europa is daardoor relatief eenvoudig.
Daarnaast merkt de krant op dat veel Europese landen in de jaren negentig experimenteerden met vermogensbelastingen, maar deze later weer afschaften vanwege tegenvallende opbrengsten en negatieve effecten op investeringen en ondernemerschap.
De recessieparadox
Een opvallend punt in het commentaar is wat de krant schetst als een politieke paradox. In het nieuwe Nederlandse systeem kunnen ongerealiseerde verliezen worden doorgeschoven om toekomstige winsten te compenseren.
Dat klinkt fiscaal evenwichtig, maar kan in een economische neergang gevoelig liggen.
“Imagine what happens when a recession occurs and headlines say: ‘As the stock market crashes, the wealthiest get huge tax write-offs.’”
Een maatregel die is ingegeven door zorgen over ongelijkheid kan zo volgens de krant juist nieuwe maatschappelijke verontwaardiging oproepen.
Breder belastingklimaat
De Washington Post plaatst de vermogensbelasting ook in bredere context. De Nederlandse overheid int volgens het commentaar ongeveer 35 procent van het loon van een gemiddelde werknemer aan belastingen, tegenover circa 30 procent in de Verenigde Staten. De standaard btw bedraagt 21 procent.
In combinatie met de voorgestelde heffing op ongerealiseerde winsten ontstaat volgens de krant het beeld van een land dat kapitaalvorming steeds zwaarder belast.
“What a tragedy if the birthplace of the modern stock market moves to punish the vital form of wealth creation that it pioneered,”
besluit het hoofdredactioneel commentaar. De discussie over box 3 is daarmee niet langer uitsluitend een binnenlandse fiscale kwestie. In de internationale pers is zij uitgegroeid tot een principiële vraag over de koers van een land dat ooit de fundamenten legde voor de wereldwijde kapitaalmarkt.
Advertorial
De discussie over vermogensbelasting onderstreept hoe belangrijk het is om bewust na te denken over de manier waarop vermogen wordt opgebouwd en beheerd. In een klimaat van fiscale veranderingen en internationale kapitaalstromen zoeken veel spaarders naar stabiliteit en transparantie bij het tijdelijk parkeren van hun geld. Juist dan wordt de keuze voor een passende spaarrekening en een voorspelbaar rendement relevanter.
Raisin RenteBoost is een tijdelijke actie waarbij je op een vrij opneembare spaarrekening de eerste 3 maanden lang een gegarandeerde rente van 2,85% p.j. krijgt. Je spaargeld blijft dagelijks opvraagbaar en je kunt vrij storten en opnemen. Na deze periode kun je via één Raisin-account verder sparen bij meer dan 50 Europese banken, met actuele variabele rentes tot 1,91% p.j. of kiezen voor spaardeposito’s met looptijden van één maand tot tien jaar en rentes tot 3,15% p.j.
