Europa bevriest handelsdeal na Trumps universele tarief van 15 procent: dreigt Handelsoorlog 2.0?

In het kort

• Het Europees Parlement heeft de ratificatie van de Turnberry Deal opgeschort nadat president Trump via een noodwet een universeel importtarief van 15 procent invoerde.

• De plotselinge Amerikaanse koerswijziging veroorzaakt juridische en economische onzekerheid en zet het vertrouwen tussen de VS en Europa onder druk.

• Europese landen overwegen tegenmaatregelen en herzien hun afhankelijkheid van de VS, terwijl markten negatief reageren op de dreigende escalatie van handelsspanningen.

De fragiele rust in de trans-Atlantische handel is in één weekend verdampt. Wat bedoeld was als een periode van economische stabiliteit en hernieuwd vertrouwen tussen de Verenigde Staten en Europa, is abrupt veranderd in onzekerheid en wantrouwen. Politieke besluiten in Washington hebben de fundamenten onder een recent handelsakkoord doen schudden. De Europese reactie liet dan ook niet lang op zich wachten.

Het Europees Parlement heeft de ratificatie van het nieuwe handelsakkoord met de Verenigde Staten, de zogenoemde Turnberry Deal, per direct opgeschort. Aanleiding is een chaotisch weekend waarin president Donald Trump via een noodwet een nieuw universeel importtarief van 15 procent afkondigde. De maatregel kwam kort nadat het Amerikaanse Hooggerechtshof zijn eerdere tariefbeleid had vernietigd. Daarmee veranderde het juridische speelveld binnen enkele dagen volledig.

In Europese hoofdsteden leidde de plotselinge koerswijziging tot openlijke twijfel over de betrouwbaarheid van Amerikaanse toezeggingen. Terwijl de handtekeningen onder het akkoord uit 2025 nog vers zijn, vragen beleidsmakers zich af hoeveel waarde nieuwe afspraken nog hebben. Diplomaten spreken achter gesloten deuren over een vertrouwensbreuk die verder gaat dan alleen tarieven. De vraag is niet alleen economisch, maar ook institutioneel van aard.

Juridisch schaakspel in Washington

De onrust begon toen het Amerikaanse Hooggerechtshof het eerdere tariefbeleid van Trump ongeldig verklaarde. In plaats van de beslissing politiek te absorberen, koos de president voor een alternatieve juridische route. Via de International Emergency Economic Powers Act, IEEPA, voerde hij vrijwel onmiddellijk een nieuw algemeen importtarief van 10 procent in. Enkele uren later verhoogde hij dat via Truth Social naar 15 procent, het wettelijke maximum dat hij zonder instemming van het Congres voor 150 dagen kan opleggen.

De snelheid en de onvoorspelbaarheid van deze stappen veroorzaakten verwarring op de markten en bij bondgenoten. Bernd Lange, voorzitter van de handelscommissie van het Europees Parlement, sprak van pure tariefchaos. Volgens hem ontbreekt het aan rechtszekerheid, terwijl die juist essentieel is voor internationale handel. Zonder duidelijke spelregels, zo stelde hij, is verdere samenwerking niet vanzelfsprekend.

Bernd Lange

De kern van de Europese kritiek draait om voorspelbaarheid en vertrouwen. Internationale handel vraagt om stabiele kaders waar bedrijven hun investeringsbeslissingen op kunnen baseren. Wanneer regels binnen enkele uren worden aangepast, neemt het risico voor ondernemingen sterk toe. Dat effect is voelbaar in vrijwel alle exportgerichte sectoren.

Bondgenoten onder vuur: de Britse paradox

De nieuwe 15 procent maatregel treft niet alleen traditionele handelspartners, maar ook landen die eerder een voorkeurspositie probeerden te bedingen. Het Verenigd Koninkrijk sloot vorig jaar vroegtijdig een bilaterale deal met Washington en wist een importtarief van 10 procent veilig te stellen. Dat lag lager dan het toenmalige EU-tarief van 15 procent en bood Britse exporteurs een strategisch voordeel. Met de nieuwe universele heffing is dat voordeel in één klap verdwenen.

Geopolitiek analist Tina Fordham spreekt van een strategische misrekening met verstrekkende gevolgen. Landen die loyaal waren en snel een deal sloten om toegang tot de Amerikaanse markt veilig te stellen, verliezen hun bevoorrechte positie. Volgens haar wordt onvoldoende rekening gehouden met de bredere geopolitieke effecten van dit soort besluiten. Dat ondermijnt het vertrouwen van partners die dachten juist door samenwerking stabiliteit te creëren.

De Britse situatie illustreert een bredere paradox in het huidige handelsklimaat. Zelfs landen die inzetten op nauwe banden met Washington kunnen niet rekenen op continuïteit. Strategische keuzes die vorig jaar rationeel leken, blijken nu kwetsbaar. Dat vergroot de druk op regeringen om hun afhankelijkheid van de Amerikaanse markt te heroverwegen.

Europese tegenreactie: laat de naïviteit varen

In verschillende Europese hoofdsteden klinkt inmiddels de roep om een stevig antwoord. De Franse minister van Handel, Nicolas Forissier, riep de lidstaten op hun naïviteit te laten varen en gezamenlijk op te treden. Hij benadrukte dat Europa zijn economische belangen actief moet verdedigen. Volgens hem is verdeeldheid in dit stadium geen optie.

In Duitsland klinkt een gematigder toon, maar de inzet is niet minder groot. Bondskanselier Friedrich Merz reist begin maart naar Washington met een complexe en gevoelige agenda. De Duitse auto-industrie, sterk afhankelijk van export naar de Verenigde Staten, dreigt zwaar geraakt te worden door hogere invoerheffingen. Tegelijkertijd bereidt de Europese Commissie mogelijke vergeldingsmaatregelen voor, waaronder tegenheffingen op specifieke Amerikaanse producten.

De discussie binnen de Europese Unie gaat verder dan alleen tegenmaatregelen. Er wordt ook gesproken over strategische autonomie en het verminderen van afhankelijkheden in kritieke sectoren. Sommige lidstaten pleiten voor een bredere herziening van het handelsbeleid richting de VS. Anderen waarschuwen voor escalatie en benadrukken het belang van diplomatie.

Economische onzekerheid op de markten

De financiële markten reageerden vrijwel onmiddellijk negatief op het nieuws uit Washington. Europese multinationals in sectoren als staal, auto’s en luxe goederen verloren terrein. Beleggers vrezen een hernieuwde escalatie van de handelsspanningen die doet denken aan eerdere periodes van tariefconflicten. Die onzekerheid vertaalt zich in hogere risicopremies en terughoudendheid bij investeringen.

ECB-president Christine Lagarde benadrukte dat handel stabiliteit vereist om goed te kunnen functioneren. Wanneer regels halverwege worden gewijzigd, neemt de kans op economische verstoringen aanzienlijk toe. Volgens haar is voorspelbaarheid een voorwaarde voor duurzame groei. De huidige situatie ondermijnt dat fundament.

De tijdelijke aard van de maatregel maakt de situatie extra complex. Het tarief van 15 procent geldt maximaal 150 dagen, tenzij het Congres instemt met verlenging. Dat betekent dat bedrijven opereren in een periode van juridische en politieke onzekerheid. Strategische beslissingen over investeringen, productie en handelsroutes worden daardoor uitgesteld of herzien.

Winnaars en verliezers in relatieve tariefdruk

De verschuiving in tariefdruk laat zien dat de impact niet voor alle landen gelijk is. Het Verenigd Koninkrijk ziet de effectieve druk met 2,1 procentpunt stijgen, terwijl de Europese Unie met 0,8 procentpunt wordt geconfronteerd. China komt relatief 7,1 procentpunt gunstiger uit en Brazilië zelfs 13,6 procentpunt. Dat verandert de onderlinge concurrentieverhoudingen op de Amerikaanse markt.

Relatieve tariefdruk

Bron: Global Trade Alert

Opvallend is dat sommige landen die eerder zwaarder werden belast, onder het nieuwe uniforme regime relatief beter af zijn. De herverdeling van tarieflasten creëert nieuwe economische prikkels. Bedrijven kunnen hun toeleveringsketens aanpassen om kosten te beperken. Daarmee ontstaat een tweede orde effect dat verder reikt dan de directe heffing.

Deze verschuivingen maken duidelijk dat handelsbeleid zelden alleen bilaterale gevolgen heeft. Wanneer een grote economie als de Verenigde Staten haar tarieven wijzigt, verschuiven mondiale handelsstromen. Dat kan onverwachte winnaars en verliezers opleveren. De huidige situatie vormt daar een duidelijk voorbeeld van.

Juridische tijdsdruk en strategische onzekerheid

De invoering via IEEPA trad onmiddellijk in werking en zette daarmee de juridische klok in gang. Vanaf dat moment begint de termijn van 150 dagen te lopen. Aan het einde van die periode is toestemming van het Congres nodig om het tarief van 15 procent te handhaven. Dat plaatst het handelsbeleid midden in het Amerikaanse politieke krachtenveld.

Voor Europese beleidsmakers betekent dit dat de huidige situatie zowel tijdelijk als potentieel structureel is. Als het Congres instemt met verlenging, kan de maatregel een langdurig karakter krijgen. Als dat niet gebeurt, ontstaat opnieuw onzekerheid over de volgende stap van het Witte Huis. In beide scenario’s blijft de voorspelbaarheid beperkt.

Die combinatie van juridische tijdsdruk en politieke volatiliteit bemoeilijkt diplomatieke onderhandelingen. Europese leiders moeten beslissen of zij inzetten op tijdelijke de-escalatie of structurele tegenmaatregelen. Tegelijkertijd proberen zij hun binnenlandse economieën te beschermen tegen plotselinge schokken. Dat vereist een delicate balans tussen assertiviteit en voorzichtigheid.

Wat buiten schot blijft

Niet alle sectoren worden geraakt door de nieuwe heffing. Farmaceutische producten vallen buiten de maatregel, net als meststoffen en kritieke mineralen die essentieel zijn voor batterijen en technologie. Ook bepaalde landbouwproducten blijven vrijgesteld. Daarmee probeert Washington strategische ketens te ontzien.

Deze uitzonderingen tonen aan dat het beleid breed is, maar niet volledig uniform. Er wordt duidelijk onderscheid gemaakt tussen strategische en minder strategische goederen. Dat wijst op een onderliggende industriële logica achter het besluit. Tegelijkertijd blijft de impact op andere sectoren aanzienlijk.

Voor Europese bedrijven in vrijgestelde sectoren biedt dit enige verlichting. Toch blijft de bredere onzekerheid bestaan, omdat handelsrelaties onder druk staan. Zelfs wanneer specifieke producten niet direct worden geraakt, kunnen indirecte effecten optreden via wisselkoersen, investeringen en consumentenvertrouwen. De economische gevolgen beperken zich daarom niet tot de lijst van belaste goederen.

Conclusie

Met de opschorting van de Turnberry Deal staat Europa op een kruispunt in zijn relatie met de Verenigde Staten. Beleidsmakers moeten kiezen tussen escalatie via vergeldingsmaatregelen en het zoeken naar een diplomatieke uitweg. Beide opties brengen risico’s met zich mee voor economische groei en politieke stabiliteit. De komende maanden zullen bepalend zijn voor de richting van de trans-Atlantische handel.

De belofte van stabiliteit heeft voorlopig plaatsgemaakt voor een klimaat van onzekerheid. Zolang tarieven via noodwetten en sociale media kunnen worden aangepast, blijft het vertrouwen kwetsbaar. Internationale handel draait om voorspelbaarheid, rechtszekerheid en wederzijds respect. Zonder die fundamenten dreigt Handelsoorlog 2.0 meer te worden dan slechts een retorische aanduiding.

Advertorial

De oplopende handelsspanningen onderstrepen hoe kwetsbaar beursrendement kan zijn wanneer politieke besluiten plots de spelregels veranderen. Wie in zo’n klimaat zoekt naar stabielere inkomstenbronnen buiten de volatiliteit van de aandelenmarkt, kan uitkomen bij Nederlands vastgoed met voorspelbare kasstromen.

Het SynVest Dutch RealEstate Fund belegt in supermarkten en zorgcentra in Nederland, segmenten die ook in economisch wisselvallige tijden relatief veerkrachtig blijven, en realiseerde de afgelopen jaren een gemiddeld rendement van 8,6% per jaar, waarvan 6% maandelijks wordt uitgekeerd. Beleggers profiteren daarmee van regelmatige cashflow en spreiding over solide huurders, met deze maand bovendien een extra bonusuitkering bovenop het reguliere rendement.

Vraag nu de gratis brochure aan en ontdek vrijblijvend of dit vastgoedfonds past bij uw beleggingsdoelen.

Gratis brochure Synvest