Den Haag zocht de miljarden voor de nieuwe box 3 zelfs in jouw loonstrook
Terwijl heel Den Haag aftelt naar Prinsjesdag, werd deze week pijnlijk zichtbaar hoe klem het kabinet zit met de nieuwe box 3. Uit ambtelijke stukken van het ministerie van Financiën die het FD kon inzien, blijkt dat afgelopen zomer zelfs hogere lasten voor werkenden zijn doorgerekend om de overstap naar een vermogenswinstbelasting te betalen. En de Tweede Kamer stemde dinsdag alvast voor een vangnet, voor het geval het hele stelsel sneuvelt.
In het kort
Het kabinet onderzocht deze zomer ook aanpassingen in box 1 en een hogere winstbelasting voor bedrijven als dekking voor de nieuwe box 3, zo blijkt uit FD-verslaggeving over ambtelijke stukken waarover vakmedia dinsdag berichtten. Geen enkele optie kon op steun van alle coalitiepartijen rekenen, dus een besluit bleef uit. De Tweede Kamer nam dinsdag wel een motie van JA21 aan om het vastgoeddeel van de geparkeerde box 3-wet als reservewet klaar te houden. Een motie van Mona Keijzer voor snelle verlichting voor spaarders en beleggers werd verworpen. Volgende week dinsdag, op Prinsjesdag, moet duidelijk worden welke kant het opgaat.
Direct naar een onderdeel van dit artikel
Zelfs je loonstrook lag op tafel
De grote vraag achter de nieuwe box 3 is al maanden dezelfde: wie betaalt de rekening? Een vermogenswinstbelasting, waarbij je pas afrekent zodra je koerswinst daadwerkelijk verzilvert, kost de schatkist eerst jarenlang geld. Het FD beschrijft op basis van interne stukken van het ministerie van Financiën welke opties het kabinet deze zomer doorrekende om dat gat te dichten; Fiscaal Vanmorgen en Accountancy Vanmorgen vatten die verslaggeving dinsdag samen.
De opvallendste optie: het aanpassen van de schijfgrenzen in box 1, waardoor werkenden eerder in een hoger belastingtarief vallen. Ook het harder aanpakken van fiscale constructies stond op de lijst, net als een hogere vennootschapsbelasting. Alleen al het schrappen van het verlaagde vpb-tarief over de eerste 200.000 euro winst zou jaarlijks zo'n 4 miljard euro opleveren.
Staatssecretaris van Fiscaliteit Eelco Eerenberg gaf daarbij aan dat de dekking wat hem betreft binnen het brede vermogensdomein gezocht moest worden, dus niet via de belasting op werk. Veelzeggend is vooral dat geen enkele onderzochte optie op steun van alle coalitiepartijen kon rekenen. Er ligt dus nog altijd geen besluit.
Waarom het gat zo groot is
De bedragen zijn fors. De invoering van een vermogenswinstbelasting kost de schatkist tussen 2028 en 2035 ongeveer 16 miljard euro, oplopend tot zo'n 22 miljard richting 2060, zo blijkt uit de stukken. De NOS meldde begin september al dat een volledige overstap per 2028 kan neerkomen op 11 tot 25 miljard euro aan derving en uitstel. En zolang er niets gebeurt, kost het huidige overbruggingsstelsel met zijn tegenbewijsregeling de schatkist ook al zo'n 2,5 miljard euro per jaar.
De politieke context maakt het er niet makkelijker op. De Wet werkelijk rendement box 3 werd in februari door de Tweede Kamer aangenomen, maar ligt sindsdien vast in de Eerste Kamer en werd begin deze maand door de coalitie geparkeerd. De VVD wil per 2028 overstappen op een vermogenswinstbelasting voor onder meer aandelen, D66 en CDA trapten op de rem. De nieuwe onthullingen maken die verdeeldheid goed verklaarbaar: niemand wil de rekening dragen.
De Kamer spant een vangnet onder vastgoed
Intussen bereidt de Tweede Kamer zich voor op het scenario dat het nieuwe stelsel helemaal strandt. Een meerderheid stemde dinsdag voor een motie van JA21-Kamerlid Michiel Hoogeveen, die de regering vraagt het realisatieregime voor vastgoed uit de geparkeerde wet gereed te houden. Sneuvelt de wet in de Eerste Kamer, dan moet dat vastgoeddeel op korte termijn als zelfstandig wetsvoorstel kunnen worden ingediend, schrijft vakmedium Taxence woensdag.
Voor vastgoedbeleggers is dat relevant: in dat regime wordt waardestijging van vastgoed pas belast bij verkoop, niet jaarlijks op papier. Het kabinet had de motie ontraden, maar werd door de Kamer overruled. Een motie van het onafhankelijke Kamerlid Mona Keijzer, die vroeg om snelle verlichting voor spaarders en beleggers en om het vastgoeddeel volgens de oorspronkelijke planning in te voeren, haalde geen meerderheid. Begin deze maand analyseerden we die motie al.
Wat dit voor jouw geld betekent
Voor nu verandert er niets aan je aanslag. In 2026 betaal je in box 3 gewoon 36 procent over een verondersteld rendement van 6 procent op beleggingen en ander vermogen boven het heffingsvrije vermogen van 59.357 euro per persoon. Wie kan aantonen dat het werkelijke rendement lager lag, kan via de tegenbewijsregeling geld terugkrijgen.
De richting van het stelsel daarna is onzekerder dan ooit. Voor beleggers hangt veel af van de vraag of en wanneer de vermogenswinstbelasting er komt. Voor vastgoedbezitters ligt er nu in elk geval een Kamerbrede wens om hun deel van het nieuwe stelsel niet te laten omvallen. En werkenden weten sinds deze week dat hun loonstrook op het ministerie serieus is doorgerekend als dekkingsoptie, al benadrukte Eerenberg dat het geld wat hem betreft uit het vermogensdomein zelf moet komen.
Volgende halte Prinsjesdag
Volgende week dinsdag 15 september presenteert het kabinet de begroting voor 2027. Uit eerder gelekte stukken bleek al dat de omstreden box 3-wet voorlopig in de wacht staat. De vraag is nu vooral of het kabinet op Prinsjesdag ook laat zien hoe en wanneer de overstap naar een vermogenswinstbelasting betaald gaat worden. Tot die tijd geldt wat deze week opnieuw bleek: over de toekomst van de belasting op jouw vermogen is in Den Haag nog niets beslist.
Foto: Rijksoverheid (CC0).
Opmerkingen