Dit S&P 500-signaal zet je portefeuille op scherp

In het kort:

• Wall Street staat in 2026 nog stevig hoger, geholpen door AI infrastructuur en een bullmarkt die bijna vier jaar oud is.

• De waardering van Amerikaanse aandelen bevindt zich op een zeldzaam hoog niveau dat in eerdere periodes vaak slecht afliep.

• Langetermijndata bieden tegenwicht, maar de vraag blijft hoeveel teleurstelling de S&P 500 nu kan verdragen.

De S&P 500 Shiller P/E stond op 28 september op 41,16, een niveau waar beleggers niet achteloos langs kunnen kijken. Het langjarige gemiddelde sinds januari 1871 ligt op 17,42. Dat verschil zegt niet wanneer de beurs draait, maar wel hoe veel optimisme al in Amerikaanse aandelen zit.

Rond het middaguur op 29 september stonden de Dow Jones Industrial Average, de S&P 500 en de Nasdaq Composite in 2026 respectievelijk 6,6%, 11,9% en 15,1% hoger. Wall Street loopt dus nog altijd door. Juist daardoor wordt de waardering een groter onderwerp.

De waarschuwing is niet nieuw, maar wel hardnekkig. In de afgelopen 98 jaar kwam de Shiller P/E slechts zes keer minstens twee maanden boven 30 uit, inclusief de huidige periode. De vorige vijf keren gingen vooraf aan forse beursdalingen.

Handelaren op de NYSE zien waarderingen verder oplopen

Bron: Business Insider

AI houdt Wall Street in beweging

De huidige bullmarkt nadert zijn vierde verjaardag. De uitbouw van infrastructuur voor kunstmatige intelligentie is een belangrijke motor achter de stijging. Beleggers zien AI als een markt van meerdere biljoenen dollars en betalen graag vooruit voor bedrijven die daarvan kunnen profiteren.

Vooral groeiaandelen en technologie hebben daarvan geprofiteerd. Dat verklaart waarom de Nasdaq Composite dit jaar harder stijgt dan de Dow Jones Industrial Average. De S&P 500 zit ertussenin en blijft voor veel particuliere beleggers de belangrijkste graadmeter via indexfondsen.

Daar wringt het. Een sterk groeiverhaal kan terecht zijn, maar een hoge prijs maakt de beurs kwetsbaarder voor tegenvallers. Als winsten, rente of inflatie niet meewerken, hoeft er in een dure markt minder mis te gaan om verkoopdruk los te maken.

Waardering geeft geen kalender

De Shiller P/E, ook bekend als CAPE Ratio, kijkt naar de gemiddelde voor inflatie gecorrigeerde winsten over de afgelopen tien jaar. Daardoor is de maatstaf minder afhankelijk van één uitzonderlijk winstjaar of één zwakke periode. Voor beleggers die naar waardering kijken, is dat precies de reden waarom deze ratio zoveel aandacht krijgt.

Een stand van 41,16 is meer dan gewoon duur. Het is een stevige premie ten opzichte van het gemiddelde over 156 jaar. De uitspraak “premium valuations aren't tolerated over extended periods” vat het ongemak goed samen.

Toch is waardering geen stopwatch. De beurs kan duur zijn en nog maanden of jaren duurder worden. De Shiller P/E kan waarschuwen voor kwetsbaarheid, maar vertelt niet welk nieuwsbericht of welke tegenvaller de draai veroorzaakt.

Dow en Nasdaq kennen het patroon

Het historische patroon wijst uiteindelijk op een daling van minstens 20% in de Dow Jones Industrial Average, de S&P 500 en de Nasdaq Composite. Dat is geen normale rimpeling, maar een beweging die portefeuilles zichtbaar raakt. Zeker na een lange rally voelt zo’n terugval vaak harder dan de cijfers vooraf doen vermoeden.

Er is meer tegenwind dan alleen waardering. De obligatiemarkt kende een zware uitverkoop, inflatie bleef verhoogd en de uitstaande margin debt steeg scherp. Toch blijven hoge aandelenwaarderingen het meest directe risico, omdat ze de lat voor bedrijven hoger leggen.

De uitspraak “the relatively short-term outlook for equities isn't rosy” is stevig aangezet. Helemaal uit de lucht komt die waarschuwing niet. Een markt die al veel goed nieuws heeft verwerkt, heeft minder geduld met tegenvallers.

Bespoke ziet bullmarkten langer duren

De geschiedenis spreekt niet met één stem. Vermogensbeheerder Bespoke Investment Group keek naar S&P 500 bullmarkten en bearmarkten sinds september 1929. De uitkomst laat zien waarom timing op Wall Street zo lastig is.

De gemiddelde S&P 500 bearmarkt duurde 286 kalenderdagen, ongeveer 9,5 maanden. De gemiddelde bullmarkt hield 1.023 kalenderdagen aan. Dat is ongeveer 3,6 keer zo lang.

De huidige bullmarkt begon op 12 oktober 2022. Volgens de analyse is deze inmiddels de negende langste in de geschiedenis van de S&P 500. De rally heeft ook de bullmarkt van 1.324 dagen ingehaald die eindigde op 9 februari 1966.

Crestmont geeft langetermijnbeeld

Crestmont Research keek naar een andere vraag: wat gebeurt er als beleggers lang genoeg in de brede S&P 500 blijven zitten? De analyse omvatte voortschrijdende perioden van 20 jaar sinds 1900, inclusief dividenden. Omdat de S&P pas in 1923 werd gelanceerd, werden eerdere prestaties herleid via componenten in andere grote indexen.

Alle 107 perioden van 20 jaar leverden een positief gemiddeld jaarlijks rendement op. Dat geldt voor de reeks van 1900 tot en met 1919 tot en met de reeks van 2006 tot en met 2025. Dat maakt de korte termijn niet minder spannend, maar het plaatst dalingen wel in een ander kader.

De zin “when investors buy an S&P 500-tracking fund isn't nearly as important as how long investors are willing to hold it” raakt de kern. Zelfs aankopen op de piek van de dotcombubbel, vlak voor het olie-embargo van halverwege de jaren zeventig of vlak voor Black Monday in 1987 eindigden historisch positief bij een periode van 20 jaar. Dat is geen garantie, wel een nuchter tegenwicht tegen paniek.

S&P 500 wacht op bewijs

De spanning zit precies daar. De S&P 500 Shiller P/E zegt dat Amerikaanse aandelen duur zijn op een niveau dat zelden lang goed ging. Tegelijk laten de cijfers van Bespoke Investment Group en Crestmont Research zien dat lange beurstrends vaak langer duren dan ongemakkelijk voelt.

Vanaf de stand van 41,16 op 28 september ligt de lat voor de S&P 500 hoog. De AI rally draagt nog steeds veel verwachtingen, terwijl de waardering weinig ruimte laat voor teleurstelling. Of de S&P 500 Shiller P/E opnieuw gelijk krijgt, moet blijken uit de manier waarop Wall Street reageert zodra het verhaal achter de rally minder vlekkeloos wordt.