De beurs doet iets wat in 100 jaar slechts één keer eerder gebeurde

In het kort:

• De bekende Shiller CAPE-ratio is boven de 40 uitgekomen, een niveau dat in de afgelopen honderd jaar slechts één keer eerder werd bereikt.

• Volgens analisten wijst dat op zeer hoge verwachtingen op de beurs, vooral door het optimisme rond kunstmatige intelligentie.

• Hoewel dit geen directe crash voorspelt, laat de geschiedenis zien dat zulke waarderingen vaak gevolgd worden door lagere rendementen.

  
  

De Amerikaanse aandelenmarkt heeft de afgelopen maanden een indrukwekkende rally doorgemaakt. Vooral technologieaandelen hebben sterk gepresteerd dankzij het enthousiasme rond kunstmatige intelligentie. De S&P 500 en Nasdaq zijn in korte tijd flink opgelopen, terwijl beleggers massaal inzetten op bedrijven die kunnen profiteren van de AI-revolutie.

Toch zien sommige analisten ook een belangrijk waarschuwingssignaal. Een bekende waarderingsindicator, de zogenoemde Shiller CAPE-ratio, is recent boven de 40 uitgekomen. Dat is pas de tweede keer in de afgelopen honderd jaar dat dit gebeurt. De vorige keer was tijdens de piek van de internetzeepbel rond 1999.

Dat betekent niet automatisch dat een beurscrash voor de deur staat. Wel laat het zien dat beleggers momenteel bereid zijn zeer hoge prijzen te betalen voor toekomstige winstgroei.

Wat is de Shiller CAPE-ratio?

De Shiller CAPE-ratio werd ontwikkeld door econoom Robert Shiller en wordt gebruikt om te beoordelen hoe duur de aandelenmarkt is. De afkorting staat voor Cyclically Adjusted Price-to-Earnings ratio.

In tegenstelling tot een gewone koers-winstverhouding kijkt deze maatstaf niet naar één jaar winst, maar naar de gemiddelde, voor inflatie gecorrigeerde winst van de afgelopen tien jaar. Daardoor worden tijdelijke uitschieters in winsten grotendeels weggefilterd.

Het historische gemiddelde van de CAPE-ratio ligt rond de 17. Met een stand boven de 40 noteert de Amerikaanse beurs momenteel dus ruim boven haar lange termijn gemiddelde. Volgens analisten wijst dat op een uitzonderlijk optimistische markt.

Waarom de vergelijking met de dotcombubbel wordt gemaakt

De enige andere keer dat de CAPE-ratio boven de 40 uitkwam was tijdens de internetzeepbel eind jaren negentig. Destijds waren beleggers ervan overtuigd dat internet de economie volledig zou veranderen en stegen technologieaandelen naar recordwaarderingen.

Veel bedrijven werden toen gewaardeerd op basis van verwachtingen in plaats van daadwerkelijke winsten. Toen die verwachtingen uiteindelijk niet werden waargemaakt, volgde een langdurige correctie op de beurs.

Volgens sommige marktkenners zijn er duidelijke overeenkomsten met vandaag. Ook nu wordt de markt gedreven door een technologie die mogelijk een enorme impact gaat hebben op de economie. Kunstmatige intelligentie wordt door veel beleggers gezien als de belangrijkste technologische ontwikkeling van deze generatie.

Toch zijn er ook verschillen. Grote AI-spelers zoals Nvidia, Microsoft, Meta en Alphabet genereren miljarden dollars aan winst en beschikken over sterke balansen. Dat maakt de huidige situatie fundamenteel sterker dan tijdens de internetzeepbel.

Wat zegt de geschiedenis over toekomstige rendementen?

Hoewel een hoge CAPE-ratio geen crash voorspelt, zegt de indicator historisch gezien wel iets over toekomstige rendementen. Onderzoek van Robert Shiller laat zien dat extreem hoge waarderingen vaak gevolgd worden door een periode van lagere beursrendementen.

Wanneer de CAPE-ratio boven de 30 uitkwam, lagen de gemiddelde rendementen over de daaropvolgende tien jaar vaak aanzienlijk lager dan normaal. Dat betekent niet dat aandelen moesten dalen, maar wel dat de winst voor beleggers doorgaans minder spectaculair werd.

Voor waarderingen boven de 40 bestaat nauwelijks historische data. Juist omdat dit zo zelden voorkomt, blijft het lastig om harde conclusies te trekken. Toch zien veel analisten het als een signaal dat de verwachtingen inmiddels erg hoog zijn geworden.

AI blijft de grote drijvende kracht achter de markt

De belangrijkste reden achter de huidige waarderingen is het enorme optimisme rond AI. Technologiebedrijven investeren honderden miljarden dollars in datacenters, chips en software om hun positie binnen deze markt te versterken.

Veel beleggers geloven dat AI uiteindelijk net zo ingrijpend kan worden als internet of de smartphone. Wanneer die verwachting uitkomt, kunnen bedrijfswinsten de komende jaren aanzienlijk harder groeien dan nu het geval is.

Tegelijkertijd laat de geschiedenis zien dat grote technologische revoluties vaak gepaard gaan met periodes van overdreven enthousiasme. Zelfs wanneer de technologie succesvol blijkt, betekent dat niet automatisch dat elke investering tegen elke prijs aantrekkelijk is.

Wat moeten beleggers nu doen?

Voor beleggers blijft de belangrijkste les dat het voorspellen van marktpieken vrijwel onmogelijk is. Tijdens de internetzeepbel waarschuwden veel beleggers al jaren voor overwaardering, maar ondertussen stegen aandelen nog lange tijd verder.

Volgens veel vermogensbeheerders blijft daarom dezelfde strategie gelden als altijd: regelmatig investeren, spreiden en focussen op de lange termijn. De huidige waarderingen vormen een waarschuwing voor mogelijk lagere toekomstige rendementen, maar zijn geen garantie voor een onmiddellijke beurscorrectie.

Voor beleggers is dat misschien wel de belangrijkste boodschap. De AI-revolutie kan nog jaren doorgaan, maar de huidige beurskoersen laten zien dat een groot deel van dat optimisme inmiddels al is ingeprijsd. Daardoor worden selectiviteit en realistische verwachtingen steeds belangrijker.

Lees ook: Dit vergeten techaandeel lijkt eindelijk door te breken

De geschiedenis laat zien dat hoge beurswaarderingen vaak leiden tot lagere toekomstige rendementen. Juist in periodes waarin technologieaandelen en AI-bedrijven recordniveaus bereiken, kijken sommige beleggers daarom ook naar beleggingen met een stabieler karakter en minder afhankelijkheid van beursstemming.

Voor beleggers die zekerheid verkiezen boven volatiliteit kan vastgoed een interessant alternatief zijn. Het SynVest Dutch RealEstate Fund belegt in Nederlands vastgoed, met een focus op supermarkten en zorgcentra. Het fonds realiseerde de afgelopen jaren een gemiddeld rendement van 8,6% per jaar, waarvan 6% maandelijks wordt uitgekeerd.

Vraag nu de gratis brochure aan en ontdek vrijblijvend of dit vastgoedfonds past bij jouw beleggingsdoelen.