Waarom de volgende beursdip juist interessant kan worden nu 3 renteverhogingen dreigen

In het kort:

• Société Générale verwacht vanaf september drie renteverhogingen van de Federal Reserve.

• Historisch herstelde de S&P 500 vaak binnen zes maanden van een tussentijdse hervatting van renteverhogingen.

• De rentecurve is het belangrijkste waarschuwingssignaal: de huidige buffer bedraagt ongeveer 40 basispunten.

Een nieuwe renteverhoging van de Federal Reserve klinkt als slecht nieuws voor de S&P 500. Toch denkt Société Générale dat beleggers een eventuele koersdaling juist kunnen benutten. De Franse bank verwacht vanaf september drie renteverhogingen, maar historische marktpatronen wijzen erop dat de eerste schrik niet automatisch het einde van de aandelenrally betekent.

De voorwaarde is cruciaal: de Amerikaanse rentecurve mag niet inverteren. Op dit moment is daarvan nog geen sprake, al is de resterende buffer kleiner dan de optimistische boodschap van Société Générale op het eerste gezicht doet vermoeden.

Zo reageerde de S&P 500 historisch nadat de Fed de rente verhoogde:

De kans op een renteverhoging stijgt snel

De beleidsrente van de Federal Reserve staat momenteel tussen 3,50% en 3,75%. Bij de vergadering van juli stemden drie beleidsmakers al voor een verhoging met 25 basispunten. De meerderheid koos toen nog voor een ongewijzigde rente.

Sindsdien is de markt verder opgeschoven. Op basis van de prijzen van Amerikaanse rentefutures bedraagt de kans op een verhoging tijdens de vergadering van 15 en 16 september ongeveer 64%. Een week eerder lag die kans nog duidelijk lager.

Société Générale gaat verder dan de marktconsensus. De bank rekent op drie renteverhogingen van telkens 25 basispunten. Als die verwachting uitkomt, stijgt de beleidsrente uiteindelijk naar een bandbreedte van 4,25% tot 4,50%.

Dat is een totale verkrapping van 75 basispunten. Vooral voor groeiaandelen kan zo’n beweging zwaar wegen, omdat hogere rentes de contante waarde van toekomstige winsten verlagen. De Nasdaq 100 en dure technologieaandelen zijn daardoor doorgaans gevoeliger dan bedrijven met stabiele winsten en kasstromen op korte termijn.

Verhoogt de Fed de rente in 2026?

Waarom een S&P 500 renteverhoging niet altijd slecht afloopt

Strateeg Manish Kabra van Société Générale onderzocht eerdere perioden waarin de Fed na een pauze

opnieuw begon met verhogen. Het gebruikelijke patroon bestaat uit twee fasen. Tijdens de eerste één tot drie maanden hebben aandelen moeite om de nieuwe renteverwachting te verwerken. Koersen kunnen dalen, waarderingen komen onder druk en beleggers verschuiven geld naar minder rentegevoelige sectoren.

Daarna ziet het beeld er historisch gunstiger uit. In meerdere eerdere cycli wist de S&P 500 binnen zes maanden nieuwe hoogtepunten te bereiken. Een tussentijdse renteverhoging kan namelijk ook betekenen dat de economie sterker is dan verwacht. Zolang bedrijfswinsten blijven groeien en een recessie uitblijft, hoeft een iets hogere rente de beurscyclus niet direct te breken.

Dat scenario past bij de huidige Amerikaanse economie. De Fed stelde in juli vast dat de economische activiteit in een stevig tempo bleef groeien. Productiviteit en bedrijfsinvesteringen waren sterk, terwijl de arbeidsmarkt redelijk stabiel bleef. De aanleiding voor eventuele renteverhogingen is vooral de hardnekkige inflatie, mede door hogere energieprijzen.

De beurs is goedkoper geworden zonder echt goedkoop te zijn

Volgens Société Générale is de S&P 500 ongeveer 15% afgewaardeerd. Dat betekent niet dat de index ook 15% is gedaald. De verandering komt grotendeels door stijgende winstverwachtingen.

De S&P 500 sloot op 2 september op 7.666,60 punten en stond daarmee nog altijd ongeveer 12% hoger dan aan het begin van het jaar. De voorwaartse koers-winstverhouding ligt rond 19,5, uitgaande van circa 391 dollar aan verwachte winst per indexpunt over de komende twaalf maanden.

Dit onderscheid telt. Een lagere waardering door stijgende winsten is gunstiger dan een beurs die uitsluitend goedkoper wordt door een koersval. Tegelijk rust de redenering op verwachtingen die nog moeten uitkomen. Wanneer hogere rentes de vraag, marges of investeringen aantasten, kunnen analisten hun winstprognoses alsnog verlagen.

De markt heeft dus een deel van het renterisico verwerkt, maar beschikt niet over een grote veiligheidsmarge. Een waardering van ongeveer 19,5 keer de verwachte winst is lager dan eerder in de cyclus, maar nog altijd niet laag genoeg om tegenvallende winstgroei probleemloos op te vangen.

Deze 40 basispunten vormen de echte buffer

Société Générale ziet de rentecurve als het doorslaggevende signaal. Op 2 september bedroeg de rente op tweejarige Amerikaanse staatsleningen 4,39%. De tienjaarsrente stond op 4,79%. De curve tussen beide loopt daardoor nog ongeveer 40 basispunten omhoog.

Dat is voorlopig positief. Een normale rentecurve, waarbij langlopende leningen meer rente opleveren dan kortlopende leningen, wijst erop dat de obligatiemarkt nog niet voluit rekent op een zware economische terugval.

De buffer is echter niet enorm. Stel ter illustratie dat de tweejaarsrente volledig meestijgt met drie renteverhogingen, terwijl de tienjaarsrente gelijk blijft. De huidige positieve marge van 40 basispunten zou dan omslaan in een inversie van ongeveer 35 basispunten.

Zo’n beweging is geen voorspelling. De tweejaarsrente reageert niet één op één op iedere beleidsstap en de tienjaarsrente kan eveneens stijgen. De berekening laat wel zien waarom beleggers de vorm van de curve tijdens een nieuwe verhogingscyclus voortdurend moeten volgen.

Volgens Kabra gingen inversies in het verleden vaak vooraf aan koersdalingen van ongeveer 20%. Een inversie garandeert geen recessie of beurscorrectie, maar laat wel zien dat de obligatiemarkt verwacht dat de Fed uiteindelijk te hard op de rem moet trappen.

Waarom 2022 niet mag worden genegeerd

Het duidelijke tegenvoorbeeld is 2022. De Fed verhoogde de rente toen in hoog tempo, de rentecurve keerde om en aandelen kregen te maken met zowel dalende waarderingen als verslechterende economische verwachtingen.

Het verschil met een normale tussentijdse verhoging zit vooral in snelheid en omvang. Een paar kleine renteverhogingen binnen een verder gezonde winstcyclus zijn iets anders dan een agressieve campagne om ontspoorde inflatie te bestrijden.

Daarom is “koop iedere dip” een te eenvoudige conclusie. Beleggers moeten eerst vaststellen welk soort renteverhoging de markt krijgt. Verhoogt de Fed omdat de economie sterk genoeg is om iets hogere rentes te dragen, dan kan zwakte tijdelijk blijven. Verhoogt de centrale bank terwijl groei en winsten al vertragen, dan lijkt het risico veel meer op 2022.

Wat beleggers nu moeten volgen

De vergadering van 16 september vormt het eerste beslismoment. Niet alleen het rentebesluit telt, maar vooral wat de Fed zegt over het verdere pad. Eén verhoging met een afwachtende boodschap heeft een ander effect dan het begin van drie opeenvolgende stappen.

Daarnaast verdienen de tweejaarsrente, de tienjaarsrente en de winstverwachtingen voor de S&P 500 aandacht. Zolang de rentecurve positief blijft en verwachte winsten standhouden, ondersteunt dat de gedachte van Société Générale dat een koersdip een tijdelijke verwerkingsfase kan zijn.

Voor Nederlandse beleggers speelt bovendien het valutarisico mee. Een hogere Amerikaanse rente kan de dollar ondersteunen, waardoor het rendement van een niet-afgedekte S&P 500-ETF in euro’s anders kan uitpakken dan de beweging van de index zelf.

De geschiedenis geeft daarmee geen automatisch koopsignaal. Ze geeft wel een bruikbare meetlat. Een dalende beurs zonder inversie en zonder winstdalingen kan interessant zijn. Een koersdaling die samengaat met een omgekeerde rentecurve en lagere winstverwachtingen vraagt aanzienlijk meer voorzichtigheid. Koerspatronen en renteverwachtingen bieden geen garantie, en beleggers doen er goed aan hun eigen onderzoek te blijven doen.