Macron bezoekt ASML en zelfs 30 miljard euro aan Europese AI-investeringen is nog niet genoeg
- J. van den Poll
- 10 uur geleden
- 6 minuten om te lezen
In het kort:
Premier Rob Jetten en president Emmanuel Macron bezochten Brainport en ASML om de Europese samenwerking rond AI, halfgeleiders en defensietechnologie te versterken.
Europa wil meer dan €30 miljard mobiliseren voor AI-gigafabrieken, maar dat levert ASML niet automatisch nieuwe orders op.
Voor beleggers tellen nu vooral concrete investeringsbesluiten, extra chipfabrieken, infrastructuur in Brainport en de orderontwikkeling bij ASML.
Het ASML-aandeel staat woensdag in de belangstelling door het bezoek van premier Rob Jetten en de Franse president Emmanuel Macron aan Eindhoven en Veldhoven. De twee regeringsleiders spraken bij Brainport over Europese technologische autonomie en bezochten vervolgens ASML, samen met vertegenwoordigers van Nederlandse en Franse techbedrijven.
De politieke boodschap was duidelijk. Europa moet minder afhankelijk worden van Amerikaanse en Aziatische technologie en zelf meer capaciteit ontwikkelen op het gebied van kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en defensie. Jetten stelde dat de Europese Unie zelf een techreus moet worden, terwijl Macron benadrukte dat productieketens binnen Europa moeten worden versterkt.
Voor beleggers is vooral de vervolgvraag belangrijk. Leidt deze politieke steun daadwerkelijk tot extra investeringen, nieuwe chipfabrieken en meer vraag naar de machines van ASML, of blijft het voorlopig bij ambitieuze woorden?
Macron benadrukte bij ASML dat Europa zijn chipketen moet versterken en technologisch minder afhankelijk moet worden van de VS en Azië:
ASML en Mistral vormen al een concrete Frans-Nederlandse brug
Het bezoek komt niet uit de lucht vallen. ASML investeerde in 2025 €1,3 miljard in het Franse Mistral AI en bezit op volledig verwaterde basis ongeveer 11% van deze onderneming. Daarmee is ASML niet alleen leverancier aan de mondiale chipindustrie, maar ook een belangrijke aandeelhouder van een van de bekendste Europese AI-bedrijven.
De samenwerking gaat bovendien verder dan een financiële belegging. ASML wil de modellen van Mistral gebruiken om onderzoek, productontwikkeling en bedrijfsprocessen te versnellen. Denk daarbij aan software die complexe lithografieprocessen analyseert, slimmer onderhoud mogelijk maakt en ingenieurs helpt sneller nieuwe oplossingen te ontwikkelen.
Hier vullen Nederland en Frankrijk elkaar logisch aan. Nederland beschikt met ASML en het Brainport-ecosysteem over sterke chiptechnologie, productiekennis en gespecialiseerde toeleveranciers. Frankrijk heeft met Mistral AI een Europese ontwikkelaar van grote AI-modellen en bezit daarnaast een belangrijke positie in defensie, energie en industriële halfgeleiders.
Dat maakt de samenwerking strategisch interessanter dan een traditionele handelsmissie. ASML en Mistral verbinden de hardwarelaag van de chipindustrie met de softwarelaag van kunstmatige intelligentie.
Macron koppelde tijdens zijn bezoek aan ASML de Europese chipambities aan AI-speler Mistral als voorbeelden van technologie waarin Europa zelf sterker wil worden:
Het Europese AI-plan van €30 miljard
De Europese Unie heeft in juli een aanbesteding gestart voor maximaal zeven AI-gigafabrieken. Met maximaal €10 miljard aan Europese en nationale publieke financiering moet minstens €20 miljard aan particuliere investeringen worden losgemaakt. Het totale investeringsvolume kan daardoor boven €30 miljard uitkomen.
Deze gigafabrieken moeten Europa meer rekenkracht geven voor het trainen en gebruiken van geavanceerde AI-modellen. Ze combineren grote aantallen AI-processors met datacenters, software, snelle verbindingen en energie-infrastructuur.
Voor het ASML-aandeel klinkt dat in eerste instantie als uitstekend nieuws, maar de financiële route is indirect. Een AI-datacenter koopt geen lithografiemachine bij ASML. De operators kopen servers en chips, waarna chipproducenten zoals TSMC, Samsung, Intel, SK hynix en Micron moeten besluiten hun productiecapaciteit uit te breiden.
Pas wanneer de extra Europese rekenvraag leidt tot nieuwe of grotere chipfabrieken, ontstaat potentiële aanvullende vraag naar de EUV- en DUV-systemen van ASML. De miljarden voor Europese AI-infrastructuur zijn daarom een belangrijk vraagsignaal, maar nog geen orderboek voor ASML.
ASML heeft de politieke belofte niet nodig om hard te groeien
De huidige cijfers laten zien dat de vraag naar geavanceerde chipmachines al sterk is. ASML boekte in het tweede kwartaal van 2026 een omzet van €9,3 miljard, een brutomarge van 54% en een nettowinst van €2,9 miljard. Het bedrijf verhoogde de omzetverwachting voor heel 2026 naar €43 miljard tot €45 miljard, met een verwachte brutomarge van 54% tot 56%.
ASML ziet klanten hun investeringsplannen versnellen door de vraag naar AI-chips en geheugen. Het bedrijf wil zijn productiecapaciteit voor reguliere EUV-machines in 2027 met ongeveer 30% verhogen ten opzichte van 2026. Ook de capaciteit voor geavanceerde DUV-immersiesystemen moet met circa 30% omhoog.
Voor 2028 onderzoekt ASML opnieuw vergelijkbare capaciteitsuitbreidingen. Dat is financieel relevanter dan het politieke bezoek zelf, omdat het erop wijst dat klanten daadwerkelijk capaciteit reserveren en investeringsplannen voorbereiden.
Een ontmoeting tussen Macron, Jetten, ASML en Mistral kan deze trend ondersteunen. De bestaande omzetprognose wordt echter vooral gedragen door mondiale investeringen van chipfabrikanten en niet door Europese subsidies alleen.
De waardering vraagt om concrete resultaten
Tijdens een beursmomentopname woensdagmiddag noteerde ASML rond €1.440. De beurswaarde kwam daarmee uit op ongeveer €557 miljard. Vergeleken met het midden van de omzetprognose voor 2026, circa €44 miljard, waardeert de markt ASML op ongeveer 12,7 keer de verwachte jaaromzet.
Dat is een stevige waardering, zelfs voor een onderneming met een vrijwel onvervangbare positie in geavanceerde lithografie. Beleggers betalen niet alleen voor de omzet van vandaag, maar ook voor jaren van verdere groei door AI, geavanceerde geheugenchips en steeds complexere chipproductie.
Politieke steun kan risico’s verminderen, maar bij deze waardering is symboliek onvoldoende. Nieuwe initiatieven moeten uiteindelijk zichtbaar worden in extra orders, hogere omzet, sterke marges of een grotere strategische voorsprong.
Een illustratief voorbeeld maakt dat duidelijk. Wanneer extra Europese investeringen op termijn €1 miljard aan jaarlijkse omzet voor ASML zouden opleveren, vertegenwoordigt dat bij een brutomarge van 55% ongeveer €550 miljoen brutowinst. Daar moeten onderzoeksuitgaven, productiekosten, belastingen en andere lasten nog vanaf. Zelfs een miljard extra omzet is dus aanzienlijk, maar relatief beperkt tegenover een beurswaarde van ruim €550 miljard.
Brainport heeft meer nodig dan subsidies voor chipfabrieken
De waarde van politieke samenwerking zit niet uitsluitend in nieuwe Europese fabrieken. ASML en zijn Nederlandse leveranciers lopen ook tegen praktische grenzen aan. Brainport heeft meer technisch personeel, woningen, bereikbaarheid, onderwijsruimte en elektriciteitscapaciteit nodig.
Onder Project Beethoven hebben het Rijk en regionale overheden daarom €2,51 miljard uitgetrokken voor onderwijs, kennisontwikkeling en infrastructuur in de regio Eindhoven. Dit pakket moet ruimte scheppen voor de verdere groei van ASML en het bijbehorende netwerk van toeleveranciers.
Voor aandeelhouders kan dat minstens zo belangrijk zijn als een nieuw subsidieprogramma in Brussel. Wanneer ASML voldoende personeel kan aannemen, fabrieken kan uitbreiden en toegang houdt tot een betrouwbaar stroomnet, kan het bedrijf zijn bestaande mondiale ordervraag beter omzetten in omzet.
Hier ligt een concreet terrein waarop Jetten en Macron verschil kunnen maken. Gezamenlijke erkenning van diploma’s, Europese onderzoeksprogramma’s, snellere vergunningen en investeringen in energie-infrastructuur kunnen de capaciteit van de hele Europese chipketen versterken.
Defensie maakt de chipdiscussie urgenter
Tijdens het bezoek spraken Jetten en Macron ook over Oekraïne, het Midden-Oosten en defensiesamenwerking. Die onderwerpen staan niet los van de gesprekken over AI en halfgeleiders. Moderne defensiesystemen zijn afhankelijk van geavanceerde sensoren, communicatiechips, dataverwerking en kunstmatige intelligentie.
Europa wil daarom niet volledig afhankelijk zijn van buitenlandse leveranciers voor technologie die essentieel is voor militaire en economische veiligheid. Frankrijk beschikt over een grote defensie-industrie, terwijl Nederland via ASML een cruciale positie heeft in de wereldwijde productie van geavanceerde chips.
Deze combinatie kan nieuwe investeringsprojecten opleveren, maar brengt ook risico’s mee. Overheden kunnen strengere voorwaarden stellen aan export, klanten en strategische technologie. Voor ASML blijft het dus zoeken naar een evenwicht tussen Europese veiligheid en toegang tot mondiale markten.
Waar beleggers nu op moeten letten
Het eerste signaal is of Nederland en Frankrijk na het bezoek met concrete projecten komen. Een gezamenlijke verklaring over investeringsfondsen, AI-infrastructuur, defensietechnologie of nieuwe halfgeleidercapaciteit zou meer gewicht hebben dan algemene uitspraken over Europese autonomie.
Daarnaast wordt belangrijk waar de Europese AI-gigafabrieken daadwerkelijk worden gebouwd en welke chips daarvoor worden ingekocht. Wanneer deze infrastructuur vooral op Amerikaanse processors en Aziatische productie draait, blijft de directe Europese industriële opbrengst beperkt.
Voor het ASML-aandeel blijven de orderinstroom en de capaciteitsplannen van grote chipproducenten doorslaggevend. Ook de uitvoering van Project Beethoven, de beschikbaarheid van technisch personeel en de uitbreiding van het stroomnet in Brainport verdienen aandacht.
Politieke steun is waardevol, maar uitvoering bepaalt de koers
Het bezoek van Macron en Jetten onderstreept hoe belangrijk ASML voor Europa is geworden. Het bedrijf is niet alleen een Nederlandse beursfavoriet, maar ook een strategische schakel tussen AI, chips, industrie en defensie.
De combinatie van ASML, Mistral AI en Europese investeringsprogramma’s kan een sterker technologie-ecosysteem opleveren. Toch moet de belegger onderscheid blijven maken tussen geld voor rekencentra, investeringen in chipfabrieken en orders voor lithografiemachines.
De politieke ambitie is positief voor het langetermijnverhaal van ASML. Voor een aandeel met een beurswaarde van ruim €550 miljard zijn uiteindelijk concrete investeringsbesluiten, klantorders en winstgroei nodig. Het bezoek aan Veldhoven is daarmee vooral een strategisch signaal, geen nieuwe reden om toekomstige rendementen als vanzelfsprekend te beschouwen.
Dit artikel is geen beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt (een deel van) je inleg verliezen.
Opmerkingen