Ook Elon Musk reageert op Nederlandse box 3 #Ditkanniet
- J. van den Poll
- 1 dag geleden
- 4 minuten om te lezen
In het kort:
De nieuwe box 3-wet belast vanaf 2028 het werkelijke rendement, maar is complex en mogelijk uitvoeringsgevoelig.
Elon Musk mengde zich in het debat, wat de internationale aandacht voor het Nederlandse fiscale klimaat onderstreept.
Critici vrezen dat belasting op (nog niet gerealiseerde) winsten vermogensopbouw en de middenklasse onder druk zet.
De nieuwe box 3-wet houdt Nederland al maanden bezig. Deze week stemde een ruime meerderheid in de Tweede Kamer in met een nieuw stelsel waarbij belasting wordt geheven over het werkelijke rendement op vermogen. Wat begon als een binnenlandse discussie over spaarders en beleggers heeft inmiddels zelfs de Verenigde Staten bereikt. Elon Musk mengde zich via X in het debat met een lachende emoji en een veelzeggende 100 onder een bericht waarin de wet als achterlijk werd bestempeld.
Zijn reactie is kort en ironisch, maar het onderliggende sentiment weerspiegelt een bredere zorg. Maakt Nederland het opbouwen van vermogen niet onnodig ingewikkeld en risicovol?
Van fictief naar werkelijk rendement
Jarenlang werd in box 3 belasting geheven op basis van een fictief rendement. Omdat de Belastingdienst niet precies wist wat iemand daadwerkelijk verdiende op spaargeld of beleggingen, werd gewerkt met aannames. In veel gevallen betaalden mensen daardoor belasting over rendement dat ze nooit hadden behaald. In 2021 werd dit systeem door de Hoge Raad van tafel geveegd.
Het nieuwe stelsel, dat vanaf 2028 moet ingaan, belast het daadwerkelijke rendement. In theorie is dat eerlijker. In de praktijk blijkt het systeem complex, kostbaar en administratief zwaar. De Belastingdienst waarschuwde al dat de regeling fout- en discussiegevoelig is. Ook de Raad van State was kritisch over de uitvoerbaarheid.
De kern van de zorg zit niet alleen in de complexiteit, maar in de uitwerking. Wat gebeurt er als beleggingen op papier winst laten zien maar nog niet zijn verkocht? Wat als iemand tijdelijk rendement maakt maar het geld nog niet beschikbaar heeft? Critici vrezen dat belasting over niet-gerealiseerde winsten mensen in liquiditeitsproblemen kan brengen en in extreme gevallen zelfs in de schulden bij de staat.
Musk lacht maar raakt een gevoelige snaar
Elon Musk maakte er op sociale media weinig woorden aan vuil. Zijn lachende instemming met een kritische post over de Nederlandse wet werd door sommigen afgedaan als typisch Musk, provocerend en lichtvoetig. Toch legt zijn reactie de vinger op een bredere vraag. Ontmoedigt Nederland vermogensopbouw?
Of Musk de details van box 3 kent is de vraag. Zijn reactie staat echter symbool voor hoe het Nederlandse fiscale klimaat internationaal wordt bekeken. In een tijd waarin kapitaal en ondernemers mobieler zijn dan ooit kan fiscale onzekerheid gevolgen hebben voor het investeringsklimaat en ondernemerschap.
#Ditkanniet als oproep tot heroverweging
Tegen die achtergrond ontstaat een nieuwe beweging onder de noemer #Ditkanniet. Normaal gesproken mengen spaarders en beleggers zich niet massaal in het politieke debat. Toch hebben veel mensen het gevoel dat het huidige beleid de verkeerde kant op gaat.
De oproep is niet om te schreeuwen of te polariseren, maar om respectvol het gesprek aan te gaan, bijvoorbeeld door politieke partijen zoals de VVD te mailen en zorgen te uiten over de gevolgen van deze wet. De onderliggende boodschap is duidelijk. Vermogen opbouwen mag geen worsteling worden.
De Nederlandse traditie van vooruitdenken
Nederland heeft historisch gezien juist ruimte geboden aan mensen die vooruit wilden denken. De eerste aandelenbeurs ter wereld ontstond in Amsterdam. Daarmee legde Nederland de basis voor de moderne wereldeconomie. Het is het land van de Deltawerken, visionaire infrastructuurprojecten die generaties vooruitkeken. Het is het land van ASML, van innovatie en van groot denken.
Nederland maakte het mogelijk om de Nederlandse droom na te streven. Een huis, een gezin, sparen voor later, beleggen voor pensioen en financiële zekerheid. Generaties werkten, spaarden en investeerden om iets op te bouwen voor zichzelf en hun kinderen.
De vraag die nu steeds vaker klinkt is wat we vandaag nog opbouwen voor de gewone Nederlander.
Eerste koopmansbeurs ter wereld en voorloper van de moderene effectenbeurs in Amsterdam.
Een groeiende worsteling voor de middenklasse
Voor veel mensen voelt de nieuwe box 3-wet als een extra hindernis in een toch al complexe financiële werkelijkheid. De AOW-leeftijd stijgt, pensioenstelsels veranderen en huizenprijzen blijven hoog. Tegelijkertijd wordt sparen fiscaal nauwelijks beloond en wordt beleggen zwaarder belast en administratief ingewikkelder.
Als belasting wordt geheven over winsten die nog niet zijn gerealiseerd, kan dat het gevoel versterken dat geld wordt belast dat er feitelijk nog niet is. Dat schuurt met het idee van financiële verantwoordelijkheid. Wie spaart, belegt en vooruit plant neemt juist verantwoordelijkheid voor zijn eigen toekomst.
Critici stellen dat het beleid daarmee een verkeerd signaal afgeeft aan de hardwerkende Nederlander. Sparen loont niet en beleggen brengt niet alleen risico maar ook fiscale onzekerheid met zich mee.
Wat krijgt de Nederlander ervoor terug
Elke belastingmaatregel draait uiteindelijk om een fundamentele afweging. Wat levert het de samenleving op? Als vermogensbelasting leidt tot een eerlijker verdeling en solide overheidsfinanciën kan dat gerechtvaardigd zijn. Maar als het systeem zo complex wordt dat het mensen ontmoedigt om vermogen op te bouwen of zelfs in problemen brengt, moet de vraag worden gesteld of het doel niet voorbij wordt geschoten.
Nederland is groot geworden door mensen die durfden te bouwen aan dijken, aan bedrijven, aan handelsnetwerken en aan persoonlijke toekomstzekerheid. De uitdaging voor de politiek is om dat ondernemende karakter niet te ondermijnen.
De discussie over box 3 gaat daarom over meer dan belastingtechniek. Zij raakt aan een fundamentele vraag. Willen we een land zijn waarin financiële verantwoordelijkheid wordt gestimuleerd of een land waarin het steeds moeilijker wordt om iets op te bouwen?
De lach van Elon Musk mag ironisch zijn. De onderliggende discussie is dat allerminst.
