Nederlandse chipaandelen schieten omhoog: dit speelt er achter de schermen
De Nederlandse chipsector staat vrijdag 18 september opnieuw volop in de belangstelling. Terwijl de AEX rond de opening nauwelijks van zijn plaats kwam, kleurden drie van de belangrijkste technologieaandelen op het Damrak overtuigend groen. ASMI won kort na opening ongeveer 2,4 procent, terwijl ASML en Besi beide bijna 2 procent hoger stonden. Daarmee waren de Nederlandse chipbedrijven direct de grote trekkers van de AEX.
De beweging komt bovendien niet helemaal uit het niets. Ook donderdag behoorden ASML, ASMI en Besi al tot de sterkere aandelen op het Damrak, waardoor er inmiddels sprake is van meerdere dagen van herstel. Vrijdagochtend noteerde ASML rond €1.437 en stond het aandeel in 2026 inmiddels ongeveer 56 procent hoger, terwijl Besi rond €185,50 uitkwam en sinds het begin van het jaar bijna 39 procent had gewonnen. ASMI heeft eveneens een uitzonderlijk sterk beursjaar achter de rug en stond vrijdagochtend ongeveer 50 procent hoger dan aan het begin van 2026.
Opvallend is alleen dat er vrijdag geen gigantisch nieuw orderbericht of onverwachte kwartaalupdate van één van deze bedrijven nodig was om de koersen hoger te zetten. Achter de beweging speelt een veel groter verhaal. De enorme investeringsgolf rond kunstmatige intelligentie begint steeds duidelijker door de complete halfgeleiderketen heen te lopen en juist ASML, ASMI en Besi bevinden zich ieder op een andere cruciale positie binnen die keten.
Wil je slimmer beleggen en direct vooroplopen? Als lid van De Belegger krijg je toegang tot deepdives, aandelentips, trainingen, premium content én live portfolio-inzicht, samen met een actieve community van beleggers.
Pak je kans! klik op de button, start direct en pak tijdelijk 50% korting met de code 'PREMIUM50'.
Nederlandse chipaandelen herstellen verder
De koerswinsten van vrijdag volgen op een behoorlijk beweeglijke periode. Alleen al op maandag 14 september verloor ASML ruim 6 procent en ging Besi ongeveer 7 procent onderuit. In de dagen daarna begonnen beide aandelen echter weer terrein terug te winnen. ASML steeg woensdag en donderdag achter elkaar, terwijl Besi eveneens meerdere positieve handelsdagen op rij liet zien.
Bedrijf | Positie in chipketen | Belangrijke technologie | Waarom AI helpt |
ASML | Chipproductie | EUV & DUV lithografie | Meer geavanceerde fabs en capaciteit nodig |
ASMI | Chipproductie | ALD / deposition | Complexere transistors vragen meer geavanceerde materiaallagen |
Besi | Advanced packaging | Hybrid bonding | AI-chips vragen steeds geavanceerdere verbindingen tussen chips |
Eindmarkt | Datacenters | GPU, HBM, accelerators | Explosieve vraag naar rekenkracht jaagt hele keten aan |
Dat laat vooral zien hoe gevoelig deze aandelen momenteel zijn voor veranderingen in het sentiment rond kunstmatige intelligentie. De waarderingen zijn hoog en beleggers hebben al een flinke hoeveelheid toekomstige groei ingeprijsd. Wanneer twijfel ontstaat over AI-investeringen, kunnen de koersen daardoor snel dalen, maar zodra de zorgen afnemen, kan het herstel net zo hard gaan.
Volgens berichtgeving rond de Amsterdamse beurs speelt dat vrijdag eveneens mee. De drie Nederlandse chipbedrijven zetten hun herstel voort nadat eerder onrust was ontstaan rond de veiligheid en ontwikkeling van kunstmatige intelligentie. Tegelijkertijd blijven de onderliggende investeringen in AI-infrastructuur enorm, waardoor beleggers steeds opnieuw moeten afwegen of tijdelijke zorgen opwegen tegen de structurele groei van de markt.
Juist daar wordt het interessant. Want wie alleen naar Nvidia kijkt om de AI-rally te begrijpen, mist inmiddels een groot gedeelte van het verhaal.
ASML ziet klanten capaciteit uitbreiden
ASML vormt misschien wel het duidelijkste voorbeeld. Het bedrijf verkoopt de extreem complexe lithografiemachines waarmee chipfabrikanten de meest geavanceerde chips kunnen produceren. Naarmate bedrijven als Nvidia, AMD en andere chipontwerpers krachtigere processors ontwikkelen, moeten fabrikanten zoals TSMC, Samsung en Intel steeds verder investeren in geavanceerde productiecapaciteit.
De meest recente cijfers van ASML laten zien hoe krachtig die ontwikkeling inmiddels is. In het tweede kwartaal kwam de omzet uit op €9,3 miljard en behaalde het bedrijf een nettowinst van €2,9 miljard. ASML verhoogde vervolgens de verwachting voor heel 2026 naar een omzet van €43 miljard tot €45 miljard, met een verwachte brutomarge tussen 54 en 56 procent.
Nog interessanter voor beleggers waren de opmerkingen van CEO Christophe Fouquet over de komende jaren. Volgens ASML zorgen aanhoudende AI-investeringen voor een sterkere vraag naar geavanceerde logic- en geheugenchips, waardoor klanten hun plannen voor extra productiecapaciteit versnellen. Het bedrijf wil daarom de capaciteit voor zijn reguliere EUV-systemen in 2027 met ongeveer 30 procent verhogen ten opzichte van de capaciteit van ongeveer 65 systemen in 2026. Ook voor de belangrijke DUV immersion-machines plant ASML een capaciteitsverhoging van ongeveer 30 procent in 2027.
Daarmee verandert het verhaal rond AI langzaam. De vraag is niet meer alleen hoeveel GPU's Nvidia kan verkopen, maar ook hoeveel fabrieken er nodig zijn om alle toekomstige chips daadwerkelijk te produceren. Wanneer TSMC, Samsung en andere fabrikanten miljarden blijven investeren in nieuwe capaciteit, staat ASML vrijwel automatisch midden in die investeringsgolf.
ASMI profiteert op een andere manier
Bij ASMI werkt het iets anders. Het Nederlandse bedrijf is sterk in apparatuur waarmee extreem dunne materiaallagen op wafers kunnen worden aangebracht. Vooral Atomic Layer Deposition, beter bekend als ALD, wordt belangrijker naarmate transistors kleiner en complexer worden.
Juist de nieuwste generatie chips zorgt ervoor dat die technologie steeds relevanter wordt. ASM meldde eerder dit jaar dat de vraag vanuit AI verder versnelde doordat klanten meer investeren in capaciteit voor de langdurige uitbreiding van AI-infrastructuur. De omzet bedroeg in het eerste kwartaal €863 miljoen en de aangepaste operationele marge bereikte met 33,1 procent een kwartaalrecord.
De onderneming wees daarbij expliciet op geavanceerde logic- en foundrychips als belangrijke groeimotor. Chipfabrikanten investeren momenteel in de nieuwste productietechnologieën en tegelijkertijd komen de eerste investeringen voor de volgende generatie van 1,4 nanometer dichterbij. Ook bij geheugen ziet ASM kansen, onder meer door de vraag naar geavanceerde DRAM-technologie die wordt gebruikt bij High Bandwidth Memory voor AI-systemen.
Dat maakt ASMI een ander soort AI-aandeel dan Nvidia. Het bedrijf verkoopt niet de uiteindelijke accelerator die in een datacenter terechtkomt, maar levert apparatuur die steeds belangrijker wordt om de onderliggende chips überhaupt te kunnen produceren. Hoe ingewikkelder de structuur van chips wordt, hoe belangrijker het wordt om materialen met extreme precisie aan te brengen.
Besi zit op misschien wel het spannendste gedeelte
Dan is er nog Besi. Van de drie Nederlandse bedrijven is dit misschien wel het aandeel waar de verwachtingen rond AI het meest zichtbaar heen en weer bewegen. Besi maakt apparatuur voor het assembleren en verbinden van chips en heeft de afgelopen jaren veel aandacht gekregen vanwege hybrid bonding.
Dat klinkt technisch, maar het probleem dat Besi probeert op te lossen is relatief eenvoudig. De industrie kan prestaties niet eeuwig blijven verbeteren door alleen maar kleinere transistors te maken. Verschillende onderdelen moeten daarom steeds dichter bij elkaar worden geplaatst en op een efficiëntere manier met elkaar worden verbonden.
Hybrid bonding kan daarbij een belangrijke technologie worden. In plaats van traditionele verbindingen worden verschillende chiponderdelen veel directer aan elkaar gekoppeld, waardoor meer verbindingen op een kleiner oppervlak mogelijk worden. Dat kan onder andere belangrijk worden bij geavanceerde processors, chiplets, fotonica en uiteindelijk steeds complexere geheugenarchitecturen.
De financiële ontwikkeling bij Besi laat zien waarom beleggers daar enthousiast over zijn. In het tweede kwartaal steeg de omzet met 68,7 procent ten opzichte van een jaar eerder naar €249,9 miljoen. De nettowinst steeg zelfs 177,3 procent naar €89 miljoen, terwijl de orders met 128,8 procent opliepen naar €292,9 miljoen. Over de eerste zes maanden van het jaar kwamen de orders uit op €562,6 miljoen, meer dan twee keer zoveel als een jaar eerder.
Maar bij Besi zit ook een belangrijke onzekerheid
Toch is juist Besi een goed voorbeeld van waarom de huidige AI-rally niet zonder risico is. De markt heeft lange tijd gerekend op een relatief snelle doorbraak van hybrid bonding binnen High Bandwidth Memory. HBM is belangrijk voor AI-processors omdat enorme hoeveelheden data razendsnel tussen het geheugen en de GPU moeten kunnen bewegen.
Recente ontwikkelingen wijzen er echter op dat bestaande microbump-technologie langer gebruikt kan worden dan sommige beleggers aanvankelijk verwachtten. TSMC zou voor bepaalde HBM-toepassingen voorlopig verder willen gaan met steeds kleinere microbumps, terwijl ook SK Hynix deze technologie langer kan blijven gebruiken voordat hybrid bonding op grotere schaal noodzakelijk wordt. Dat betekent niet dat de technologie van Besi overbodig wordt, maar het kan wel betekenen dat een deel van de verwachte omzet later komt.
Tegelijkertijd blijft hybrid bonding interessant voor veel meer toepassingen dan alleen HBM. Naarmate chips steeds complexer worden en onderdelen dichter op elkaar moeten worden geplaatst, wordt geavanceerde packaging een steeds belangrijker onderdeel van de prestaties van het totale systeem. ASM wees deze week bijvoorbeeld eveneens op de beweging richting 3D packaging, heterogeneous integration en hybrid bonding om geheugen en rekenkracht dichter bij elkaar te brengen.
Voor Besi blijft de grote vraag daarom niet zozeer óf advanced packaging belangrijker wordt, maar vooral hoe snel bepaalde technologieën daadwerkelijk in massaproductie terechtkomen.
AI-rally verschuift steeds verder door de keten
Daarmee ontstaat een interessant beeld voor beleggers. De eerste fase van de AI-rally draaide vooral om bedrijven die direct zichtbaar profiteerden van de explosie van generatieve kunstmatige intelligentie. Nvidia werd daarvan het ultieme voorbeeld, doordat hyperscalers enorme aantallen AI-processors nodig hadden voor hun datacenters.
Maar iedere extra AI-chip moet ergens worden geproduceerd. Daarvoor zijn lithografiemachines nodig van ASML, deposition-apparatuur van bedrijven zoals ASMI en uiteindelijk geavanceerde assemblage- en bondingapparatuur zoals Besi die levert. Wanneer de vraag naar rekenkracht blijft stijgen, verschuift de investeringsgolf daardoor steeds verder door de keten.
Dat is precies wat momenteel achter de Nederlandse chipaandelen speelt. ASML zegt dat klanten hun capaciteit uitbreiden en verhoogt zelf de geplande productiecapaciteit. ASMI ziet AI als belangrijke aanjager van de vraag naar geavanceerde logic- en geheugenchips. Besi zag zijn orders in het tweede kwartaal meer dan verdubbelen ten opzichte van een jaar eerder.
Het verhaal wordt daarmee breder dan alleen de verkoop van AI-chips. Er ontstaat een wereldwijde wedloop om de fabrieken, machines, geheugencapaciteit en packagingtechnologie die nodig zijn om de volgende generaties AI-systemen te bouwen.
Beleggers betalen inmiddels wel stevig voor groei
Daar staat tegenover dat een groot gedeelte van het optimisme inmiddels in de koersen terug te vinden is. Vrijdagochtend stond ASML ongeveer 56 procent hoger dan aan het begin van het jaar. ASMI had ongeveer 50 procent gewonnen en Besi bijna 39 procent. Dat zijn uitzonderlijke rendementen voor bedrijven die al miljarden euro's waard zijn.
Ook de waarderingen zijn daardoor stevig geworden. Op basis van de beschikbare marktverwachtingen werd ASML vrijdagochtend rond 37 keer de verwachte winst voor 2026 verhandeld, terwijl Besi rond 42 keer de verwachte winst noteerde. Zulke waarderingen kunnen gerechtvaardigd blijken wanneer de winst de komende jaren hard blijft groeien, maar ze maken aandelen ook kwetsbaar wanneer orders worden uitgesteld of AI-investeringen minder snel toenemen dan verwacht.
Daarnaast blijft de chipindustrie cyclisch. Nieuwe fabrieken en productiecapaciteit worden momenteel in hoog tempo gebouwd, maar wanneer uiteindelijk te veel capaciteit ontstaat, kunnen investeringen van chipfabrikanten weer teruglopen. Ook geopolitieke spanningen, exportrestricties richting China en vertragingen bij grote klanten kunnen de Nederlandse machinebouwers raken.
Dat verklaart tegelijkertijd waarom de aandelen ondanks uitstekende vooruitzichten soms binnen enkele handelsdagen hard kunnen dalen. De markt verwacht veel en iedere aanwijzing dat de groei een paar kwartalen wordt uitgesteld, kan daardoor grote gevolgen hebben voor de koers.
Nederlandse chipsector wordt steeds belangrijker voor AI
De stijging van ASML, ASMI en Besi op vrijdag 18 september is daardoor vooral interessant als onderdeel van een groter verhaal. Het gaat niet om één plotselinge order of één nieuw product dat de Nederlandse chipsector vandaag volledig verandert. Het laat vooral zien hoe sterk beleggers blijven reageren op iedere verandering in het sentiment rond de enorme AI-investeringscyclus.
Fundamenteel zijn er genoeg redenen waarom de drie bedrijven daarvan kunnen blijven profiteren. ASML beschikt over vrijwel onmisbare lithografietechnologie voor de meest geavanceerde chips, ASMI levert cruciale apparatuur voor steeds complexere transistorstructuren en Besi bevindt zich midden in de ontwikkeling naar geavanceerdere packaging en verbindingstechnieken.
De vraag voor beleggers verschuift daarom langzaam. Het gaat niet meer alleen om de vraag of kunstmatige intelligentie blijft groeien, maar vooral hoeveel nieuwe chipcapaciteit daarvoor nodig is en welke technologieën noodzakelijk worden om de volgende generatie processors te produceren.
Wanneer de miljardeninvesteringen van chipfabrikanten en hyperscalers de komende jaren doorgaan, kunnen Nederlandse bedrijven opvallend veel van dat geld uiteindelijk voorbij zien komen. Maar na koersstijgingen van tientallen procenten in 2026 ligt de lat eveneens steeds hoger. Juist dat spanningsveld tussen uitzonderlijke AI-groei en torenhoge verwachtingen maakt ASML, ASMI en Besi momenteel drie van de interessantste aandelen op het Damrak om te volgen.
Opmerkingen