Drie kwetsbare namen wegen zwaar in VanEcks quantum-ETF
In het kort
De VanEck Quantum Computing UCITS ETF A USD Acc noteerde op 16 oktober op Xetra rond â¬23,45. De gekozen lijn heeft ticker QUTM, ISIN IE0007Y8Y157, een accumulerende shareclass, de dollar als basismunt en 0,55% lopende kosten. Het fonds bezit dertig aandelen, maar IonQ, D-Wave en Rigetti wogen eind september samen 22,63%. De ETF spreidt namen, maar niet automatisch verdienmodellen of financieringsrisico's.
Een quantum-ETF klinkt als een manier om één moeilijke winnaarselectie te vermijden. Dat klopt voor een deel. QUTM bezit pure quantumspelers, chipbedrijven, ontwerpsoftware en grote technologiebedrijven. Een mislukking bij één onderneming hoeft daardoor niet de hele belegging te breken.
Toch is dertig namen niet hetzelfde als dertig gelijke risico's. IonQ woog eind september 9,12%, D-Wave 7,54% en Rigetti 5,97%. Samen kwamen zij op 22,63%. Deze ondernemingen hebben directe quantumomzet, maar ook een kleine winstbasis, hoge onderzoeksuitgaven en mogelijke behoefte aan nieuw kapitaal. Hun koersbewegingen kunnen daardoor veel groter zijn dan die van Microsoft, Alphabet of Intel.
De ETF had op 16 oktober volgens VanEck ongeveer $793 miljoen vermogen en een officiële intrinsieke waarde van $26,09. De Xetra-lijn noteert in euro, maar de shareclass is niet naar euro afgedekt. Het rendement hangt dus ook af van de dollar.
Direct naar een onderdeel van dit artikel
De index weegt overtuiging en begrenst haar tegelijk
De indexmethodiek geeft pure quantumspelers ruimte om zwaarder te wegen dan ondernemingen waarvoor quantum maar een klein onderdeel is. Tegelijk gelden maxima en wordt ieder kwartaal opnieuw gewogen. Dat voorkomt dat één winnaar onbeperkt groot wordt, maar heeft ook een keerzijde. Een sterk gestegen aandeel kan bij de herweging gedeeltelijk worden verkocht.
Een eenvoudig rekenvoorbeeld helpt. Stel dat een positie met een gewicht van 8% in een kwartaal 70% stijgt, terwijl de rest van de portefeuille 5% stijgt. Het gewicht groeit dan naar ongeveer 12,3%. Als de index haar terugbrengt naar 8%, verkoopt het fonds een deel van de winnaar. Dat verlaagt concentratie, maar betekent ook dat toekomstige koerswinst over minder stukken wordt verdiend.
In ons eerdere artikel over de tien grootste posities stond hoe ruim de helft van het fonds in tien namen zit. De nieuwe afweging is wat de kwartaalweging met dat risico doet. Zij tempert uitschieters, maar maakt verlieslatende pure plays niet vanzelf financieel sterker.
Verschillende bedrijven verdienen op verschillende momenten
IonQ, D-Wave en Rigetti verkopen toegang tot quantumcomputers, systemen en diensten. Hun omzet kan sterk groeien, terwijl onderzoek, productie en verkoop voorlopig meer geld kosten dan binnenkomt. Een contract met een universiteit of overheid kan belangrijk zijn, maar is niet altijd terugkerend.
Microsoft, Alphabet en Intel verdienen hun geld vooral elders. Quantum is voor hen een optie binnen een veel groter bedrijf. Dat verlaagt het financieringsrisico, maar verdunt ook de blootstelling. Een stijging van quantumomzet zal bij een megacap pas laat zichtbaar worden in de groepswinst.
De ETF combineert dus directe gevoeligheid met financiële draagkracht. Dat is verdedigbaar, maar maakt de naam âquantumâ minder zuiver dan zij lijkt. De belegger koopt een mandje van experimentele leveranciers, gevestigde technologie en enkele ondernemingen die vooral patenten of technische raakvlakken hebben.
In onze analyse van de patentselectie staat waarom een patent geen omzetbewijs is. De huidige analyse gaat een stap verder: ook wanneer de juiste namen in de index zitten, bepaalt hun gewicht hoeveel economisch risico werkelijk bij de ETF terechtkomt.
Wat moet â¬23,45 waarmaken?
De officiële P/E van de ETF is bruikbaar voor winstgevende holdings, maar kan verlieslatende pure plays buiten de noemer laten. Daardoor is een gewone koers-winstverhouding onvoldoende. De reverse valuation gebruikt daarom een mandjemodel. Bij 12% gewenst jaarrendement, een startmultiple van 22 en een eindmultiple van 25 is ongeveer 8% jaarlijkse groei van de bestaande winstbasis nodig, zonder valuta-effect.
Die uitkomst klinkt haalbaar, maar vertelt niet het hele verhaal. De pure plays moeten eerst verliezen verkleinen en vervolgens winst opbouwen. Nieuwe aandelen kunnen de winst over meer stukken verdelen. Een onderneming kan de omzet verdubbelen en toch weinig waarde per aandeel creëren wanneer de financieringsbehoefte even snel groeit.
De fondskosten van 0,55% zijn hoger dan bij een brede markt-ETF. Dat is begrijpelijk door de kleinere, gespecialiseerde index, maar de kosten verlagen het rendement ieder jaar, ook wanneer de sector tegenzit. Over drie jaar is de directe kostenrem ongeveer 1,6%, los van handel, spreads en belastingeffecten in de portefeuille.
Drie jaar vooruit
Het bear-scenario veronderstelt dat commerciële toepassingen later komen, pure plays nieuwe aandelen uitgeven en de sectorwaardering daalt. Mogelijke jaareindekoersen zijn â¬17 in 2027, â¬15 in 2028 en â¬16 in 2029. Het middenpad rekent op omzetgroei en geleidelijke margeverbetering, met â¬25, â¬29 en â¬34. In het gunstige scenario ontstaan meer betalende toepassingen en bereiken meerdere leveranciers een positieve kasmarge. Dan zijn â¬30, â¬39 en â¬50 denkbaar.
Omdat de ETF accumulerend is, worden dividenden intern herbelegd. Bij veel pure quantumspelers is dividend voorlopig echter niet de bron van rendement. Waardegroei moet vooral komen uit omzet, marge en een geloofwaardige weg naar vrije kas. Bij de grote technologiebedrijven speelt dividend en inkoop wel een rol, maar quantum is daar slechts één factor.
Mijn afweging is dat QUTM een praktische manier is om sectorrisico over meerdere bedrijven te verdelen. De ETF haalt de onzekerheid niet weg. Met 22,6% in drie pure plays blijft zij gevoelig voor financiering, technische mijlpalen en sentiment. Ik zou positiever worden wanneer de pure quantumomzet aantoonbaar terugkerender wordt, verliesmarges sneller dalen en het aandeel nieuwe financiering in de groei kleiner wordt.
Opmerkingen