De Houthi's kunnen de olieprijs laten exploderen: dit moet je weten
- Jan Kuijpers
- 1 dag geleden
- 4 minuten om te lezen
In het kort
De olieprijs is weer boven de 100 dollar per vat gestegen door escalatie in het Midden-Oosten, waarbij zowel de Straat van Hormuz als Bab el-Mandeb onder druk staan.
De verstoring van deze cruciale zeeroutes vergroot de vrees voor een beperkter olieaanbod, hogere transportkosten en mogelijk een verdere stijging richting 120 dollar per vat.
Hogere olieprijzen zijn gunstig voor olieproducenten, maar verhogen de kosten voor consumenten en bedrijven en kunnen inflatie, rente en economische groei negatief beïnvloeden.
De olieprijs is donderdag opnieuw boven de grens van 100 dollar per vat gestegen. Brentoil sloot 7,6 procent hoger op 101,20 dollar en bereikte daarmee het hoogste niveau sinds mei. De Amerikaanse WTI-olieprijs bleef met ongeveer 92 dollar nog duidelijk onder die grens.
Brent Oil Prijs
De plotselinge stijging volgt op een verdere escalatie van de oorlog in het Midden-Oosten. Naast de problemen in de Straat van Hormuz neemt nu ook de onrust rond Bab el-Mandeb snel toe. Daardoor staan twee van de belangrijkste routes voor olie, gas en wereldhandel tegelijkertijd onder zware druk.
Aanvallen openen een tweede front
De nieuwe onrust ontstond nadat de Houthi’s aanvallen claimden op twee olietankers die verbonden waren aan Saudi-Arabië. De schepen bevonden zich in de Rode Zee, dicht bij Bab al-Mandeb. Deze smalle zeestraat verbindt de Rode Zee met de Golf van Aden en is een belangrijke route richting de Indische Oceaan.
Bab al-Mandeb Strait
De aanvallen zijn extra gevoelig doordat Saudi-Arabië steeds meer olie via zijn haven in Yanbu uitvoert. Het land gebruikt daarvoor een pijpleiding van het oosten naar de westkust om de grotendeels ontregelde Straat van Hormuz te vermijden. Die olie moet vervolgens echter alsnog door Bab el-Mandeb worden vervoerd, waardoor ook deze alternatieve route kwetsbaar is geworden.
Twee belangrijke doorgangen tegelijk geraakt
De Straat van Hormuz is normaal gesproken een van de belangrijkste routes voor de export van olie en vloeibaar aardgas vanuit de Perzische Golf. Door aanvallen op schepen en de aanhoudende oorlog is het verkeer daar sterk teruggevallen. Producenten kunnen een deel van hun olie via pijpleidingen omleiden, maar die routes hebben onvoldoende capaciteit om Hormuz volledig te vervangen.
Bab el-Mandeb verwerkt daarnaast ongeveer 5 procent van de wereldwijde oliehandel. Wanneer schepen deze route vermijden, moeten zij vaak omvaren via Kaap de Goede Hoop. Dat verlengt de reis, verhoogt de brandstofkosten en zorgt voor hogere verzekeringspremies.
Wil je slimmer beleggen en direct vooroplopen? Als lid van De Belegger krijg je toegang tot deepdives, aandelentips, trainingen, premium content én live portfolio-inzicht, samen met een actieve community van beleggers.
Pak je kans! klik op de button, start direct en pak tijdelijk 50% korting met de code 'PREMIUM50'.
Waarom de prijs zo snel stijgt
De daadwerkelijke olieproductie is nog niet volledig weggevallen, maar de markt vreest dat steeds minder olie veilig vervoerd kan worden. De olieprijs reageert daarom niet alleen op het huidige aanbod, maar ook op het risico dat toekomstige leveringen verder worden beperkt.
Brent steeg binnen één handelsdag van ongeveer 95 dollar tot boven 100 dollar. Volgens marktgegevens sloot het contract uiteindelijk rond 100,69 dollar, het hoogste niveau in twee maanden. WTI steeg eveneens sterk, maar bleef rond 91,83 dollar per vat.
Olie kan richting 120 dollar
Verschillende analisten waarschuwen dat de olieprijs verder kan stijgen wanneer de verstoringen langdurig aanhouden. Goldman Sachs noemde eerder een mogelijke Brentprijs van 120 dollar wanneer de oliestromen uit de Perzische Golf beperkt blijven en de situatie rond Hormuz niet verbetert.
De problemen bij Bab el-Mandeb maken dat scenario realistischer, omdat ook een belangrijke alternatieve route nu wordt bedreigd. Een verdere escalatie kan het beschikbare aanbod op de wereldmarkt verkleinen en tegelijkertijd de kosten van vervoer sterk verhogen.
Hogere olieprijs raakt consumenten en bedrijven
Een langdurige olieprijs boven 100 dollar kan snel zichtbaar worden aan de pomp. Benzine, diesel en vliegtuigbrandstof worden duurder, terwijl transportbedrijven en luchtvaartmaatschappijen te maken krijgen met hogere operationele kosten.
Ook centrale banken kunnen hierdoor onder druk komen te staan. Hogere energieprijzen kunnen de inflatie opnieuw aanjagen en renteverlagingen verder uitstellen. Dat kan uiteindelijk niet alleen energieprijzen beïnvloeden, maar ook aandelenmarkten, obligaties en de economische groei.
Oliebedrijven kunnen juist profiteren
Voor grote olieproducenten zoals Shell, ExxonMobil en Chevron kan een hogere olieprijs gunstig uitpakken. Zij ontvangen meer voor ieder verkocht vat en kunnen daardoor hun vrije kasstroom verhogen.
Daar staat tegenover dat de situatie ook voor oliebedrijven risico’s oplevert. Productie kan wel doorgaan, maar olie moet klanten uiteindelijk ook kunnen bereiken. Wanneer transportproblemen verergeren, kunnen hogere verkoopprijzen gedeeltelijk worden tenietgedaan door lagere exportvolumes en hogere logistieke kosten.
De volgende stap hangt af van de oorlog
De olieprijs is nu boven 100 dollar gestegen omdat de markt niet langer rekening houdt met problemen bij slechts één belangrijke route. Zowel Hormuz als Bab el-Mandeb staat onder druk, waardoor de alternatieven voor olieproducenten steeds beperkter worden.
Houthis
Bron: AFP
Wanneer nieuwe tankers worden aangevallen of de Houthi’s hun dreigementen uitbreiden, kan Brent verder richting 120 dollar stijgen. Bij een staakt-het-vuren of herstel van het scheepvaartverkeer kan een groot deel van de huidige risicopremie juist snel verdwijnen.
Voorlopig blijft de oliemarkt daardoor uitzonderlijk gevoelig voor ieder nieuw bericht uit het Midden-Oosten. De doorbraak boven 100 dollar laat zien dat beleggers steeds serieuzer rekening houden met een langdurige verstoring van de wereldwijde oliehandel.
