Koopt ASML zijn eigen aandelen te duur in?
In het kort
ASML boekte in het derde kwartaal €11,7 miljard omzet, een brutomarge van 57,5% en €5,0 miljard nettowinst. Tegelijk kocht het bedrijf voor €4,1 miljard eigen aandelen in. Bij een koers van €1.464,20 kan zo'n inkoop de winst per aandeel verhogen, maar alleen de inkoopprijs en de onderliggende winstgroei bepalen of er ook waarde wordt gecreëerd.
ASML verkoopt lithografiemachines waarmee chipfabrikanten patronen op silicium aanbrengen. Bij de meest geavanceerde chips is EUV, extreem ultraviolet licht, vrijwel onmisbaar. Klanten betalen tientallen tot honderden miljoenen per systeem omdat kleinere patronen meer rekenkracht en energie-efficiëntie mogelijk maken. Daarna verdient ASML verder aan onderhoud, upgrades en productiviteitsverbeteringen van de geïnstalleerde vloot.
Dat verdienmodel verklaart waarom de marges hoog zijn. Het bedrijf heeft een technologische voorsprong, leverancierskennis en een servicebasis die niet snel kan worden nagebouwd. Het verklaart ook waarom beleggers bereid zijn een hoge waardering te betalen. De aandeleninkoop voegt een tweede vraag toe: koopt ASML eigen stukken onder hun economische waarde of alleen tegen de prijs die een enthousiaste markt vraagt?
Direct naar een onderdeel van dit artikel
Wat €4,1 miljard werkelijk doet
Een aandeleninkoop verlaagt het aantal uitstaande aandelen. Wanneer de totale winst gelijk blijft, wordt die winst over minder stukken verdeeld en stijgt de winst per aandeel. Bij een gemiddelde inkoopprijs rond €1.464 kan €4,1 miljard ongeveer 2,8 miljoen aandelen terughalen. Op ruwweg 394 miljoen aandelen is dat een mechanisch effect van ongeveer 0,7% op de winst per aandeel.
Dat is nuttig, maar niet gratis. De €4,1 miljard kan niet tegelijk worden gebruikt voor onderzoek, leverancierscapaciteit, dividend of een buffer in een neergaande cyclus. Een inkoop creëert waarde wanneer de eigen aandelen onder de intrinsieke waarde worden gekocht en de onderneming voldoende geld overhoudt voor betere investeringen. Boven de intrinsieke waarde wordt juist geld van blijvende aandeelhouders naar verkopende aandeelhouders verschoven.
De kwartaalcijfers geven ASML veel ruimte. Het bedrijf eindigde september met €12,7 miljard aan cash en kortlopende beleggingen. De nettowinst bedroeg €5,0 miljard. Voor het vierde kwartaal verwacht ASML €14,2 tot €15,2 miljard omzet en een brutomarge rond 57%. Voor heel 2026 ligt de omzetverwachting op €44 tot €45 miljard met ongeveer 56% brutomarge.
In onze analyse van ASML als AI-poortwachter staat waarom de economische slotgracht verder gaat dan één machinegeneratie. De huidige inkoop is daar een gevolg van: een uitzonderlijk winstgevend bedrijf kan tegelijk investeren en kapitaal teruggeven. Toch maakt een sterke slotgracht niet iedere inkoopprijs goed.
De vloot verdient ook na de levering
De omzetmix helpt de kwaliteit begrijpen. Nieuwe systemen leveren grote, maar soms grillige bedragen op. Installed Base Management bestaat uit service, onderdelen en upgrades voor machines die al bij klanten staan. Die stroom is stabieler en groeit mee met het aantal geïnstalleerde systemen en hun gebruik.
Dat maakt ASML minder cyclisch dan een pure machineverkoper. Een chipfabrikant kan een nieuwe fabriek uitstellen, maar bestaande machines moeten blijven draaien. Stilstand kost klanten veel meer dan onderhoud. De serviceactiviteit geeft daarom terugkerende omzet en inzicht in de belasting van de vloot.
De sterkste tegenwerping is geopolitiek. Exportregels kunnen beperken welke machines en upgrades naar China mogen. Klanten buiten China kunnen die vraag deels opvangen, maar timing en productmix veranderen. Ook concentratie bij een klein aantal zeer grote chipfabrikanten geeft klanten onderhandelingsmacht, zelfs wanneer zij technologisch afhankelijk zijn.
Een tweede risico is de investeringscyclus. Interesse in capaciteit voor 2029 en 2030 is positief, maar een gesprek is nog geen order en een order is nog geen omzet. De waardering van vandaag moet worden gedragen door systemen die werkelijk worden geleverd, geaccepteerd en betaald.
Wat vraagt €1.464,20?
Een omgekeerde waardering maakt de lat concreet. Wanneer ASML in 2029 €55 winst per aandeel verdient en de markt dan 32 keer winst betaalt, volgt een koers van €1.760. Vanaf €1.464,20 is dat ongeveer 6,3% koersrendement per jaar, exclusief dividend. De inkoop helpt die winst per aandeel, maar slechts met minder dan 1% wanneer het kwartaaltempo niet voortdurend wordt herhaald.
Voor ongeveer 10% jaarlijks koersrendement is een koers rond €1.949 in 2029 nodig. Bij 32 keer winst hoort daar ruim €60 winst per aandeel bij. Dat is haalbaar wanneer EUV, High-NA en service sterk groeien. Het blijft een veeleisende combinatie van omzetgroei, hoge marge en een ruime multiple.
In onze eerdere waarderingsanalyse op de recordhoogte staat waarom een uitstekend bedrijf toch een matige belegging kan zijn wanneer de prijs te veel vooruitloopt. De aandeleninkoop verandert die logica niet. Zij vergroot alleen het aandeel van iedere blijvende belegger in de toekomstige winst.
Drie koerspaden
Het bearscenario veronderstelt zwakkere investeringen bij klanten, strengere exportregels en multiple-krimp. De winst blijft aanzienlijk, maar de markt betaalt minder per euro winst. Dan volgen ongeveer €950 eind 2027, €900 eind 2028 en €980 eind 2029.
In het middenpad groeit de omzet richting de langetermijndoelen, blijft de brutomarge hoog en verlaagt de inkoop het aantal aandelen geleidelijk. Een P/E die richting 30 tot 32 beweegt geeft €1.500, €1.650 en €1.800. Het gunstige pad vraagt snelle adoptie van High-NA, sterke servicegroei en een ruime waardering. Dan komen €1.900, €2.250 en €2.600 uit het model.
Het zijn scenario's, geen koersdoelen. De formule is winst per verwaterd aandeel maal een veronderstelde P/E. Dividend komt apart. Het effect van aandeleninkoop zit alleen in het lagere aantal aandelen; het geldbedrag wordt niet nog eens als extra waarde opgeteld.
De inkoop van €4,1 miljard is een duidelijk signaal dat ASML vertrouwen heeft in zijn kasstroom en toekomstige winst. Het is geen zelfstandig bewijs dat €1.464,20 goedkoop is. De doorslaggevende onzekerheid blijft hoeveel winst per aandeel High-NA, EUV en de installed base in 2027 tot en met 2029 werkelijk opleveren.
Een positiever oordeel wordt logisch wanneer de orderconversie hoog blijft, de brutomarge rond het huidige niveau standhoudt en de winst per aandeel sneller groeit dan de koers. Meer voorzichtigheid is nodig wanneer ASML vooral dure aandelen inkoopt terwijl klantinvesteringen vertragen. De machinepositie is uitzonderlijk; de prijs moet nog steeds door de kasstroom worden verdiend.
Opmerkingen