ASML verkoopt capaciteit voor 2029 terwijl de koers vandaag daalt
In het kort
ASML rapporteerde op 14 oktober €11,7 miljard kwartaalomzet, een brutomarge van 57,5% en €5,0 miljard nettowinst. Tegelijk sprak het bedrijf over klantinteresse voor 2029 en 2030 en mogelijke extra capaciteit vanaf 2028. De koers sloot op 15 oktober 4,15% lager op €1.464,80. De kernvraag is welke toekomstige vraag al hard genoeg is om in de waardering mee te tellen.
ASML verkoopt de machines waarmee chipfabrikanten de kleinste patronen op wafers aanbrengen. Vooral EUV-systemen zijn moeilijk te vervangen. Dat geeft het bedrijf een sterke positie, maar de omzet ontstaat pas wanneer een machine wordt gebouwd, verscheept, geaccepteerd en als omzet kan worden geboekt. Tussen een gesprek over capaciteit in 2030 en winst per aandeel vandaag zitten dus meerdere stappen.
De derdekwartaalcijfers van ASML waren operationeel sterk. De totale omzet bedroeg €11,662 miljard, waarvan €3,289 miljard uit Installed Base Management, de diensten en upgrades voor machines die al bij klanten staan. ASML leverde 113 nieuwe en acht gebruikte lithografiesystemen. Voor het vierde kwartaal verwacht het bedrijf €14,2 tot €15,2 miljard omzet en ongeveer 57% brutomarge. De jaarverwachting kwam uit op €44 tot €45 miljard omzet en ongeveer 56% brutomarge.
Direct naar een onderdeel van dit artikel
Interesse is nog geen order
Management meldde dat klanten interesse tonen in capaciteit voor 2029 en 2030. Ook onderzoekt ASML of de productiecapaciteit in 2028 verder omhoog kan dan de eerder voorziene 30% groei. Dat is een krachtig signaal over de duur van de AI-investeringscyclus. Klanten plannen fabrieken en processtappen jaren vooruit en kunnen niet op het laatste moment een EUV-machine bestellen.
Toch moet een belegger drie begrippen uit elkaar houden. Interesse is een gesprek over mogelijke behoefte. Een order is een contractuele stap, soms met voorwaarden en aanbetalingen. Omzet wordt pas geboekt wanneer aan de leverings- en acceptatievoorwaarden is voldaan. Een klant kan dus serieuze plannen hebben zonder dat ASML vandaag al een onvoorwaardelijke order of omzet bezit.
Dit verschilt van onze eerdere analyse van de margeschaarste bij ASML. Daar stond de benutting van schaarse productiecapaciteit centraal. Nu gaat het om de tijd tussen een vroege vraagindicatie en economische opbrengst. De vraag kan groot zijn, maar extra capaciteit vraagt ook leveranciers, gespecialiseerde werknemers, voorraden en werkkapitaal voordat de machine wordt betaald.
De huidige winstbrug is sterk. Bij €11,662 miljard omzet en 57,5% brutomarge ontstaat ongeveer €6,71 miljard brutowinst. Na onderzoek, ontwikkeling en verkoopkosten resteert een zeer hoog operationeel resultaat. De gerapporteerde nettowinst van €4,960 miljard werd bovendien geholpen door het huidige productmix- en leveringsmoment. Dat niveau hoeft niet ieder kwartaal gelijk te zijn.
Waarom de koers toch kan dalen
Een koersdaling na sterke cijfers lijkt tegenstrijdig, maar de prijs kijkt verder dan het kwartaal. ASML werd voor de cijfers al hoog gewaardeerd. Beleggers kunnen daarom winst nemen, twijfelen aan het tempo van nieuwe orders of vrezen dat extra capaciteit de toekomstige marges minder schaars maakt. Ook kan een deel van de meevaller al in de koers hebben gezeten.
De sterkste optimistische lezing is duidelijk. Als klanten nu al over 2029 en 2030 spreken, kan de vraag langer aanhouden dan in een normale halfgeleidercyclus. ASML heeft bovendien een groeiende servicebasis. Iedere geleverde machine creëert jaren aan onderhoud, onderdelen en upgrades. De €3,289 miljard kwartaalomzet uit de geïnstalleerde basis maakt het bedrijf minder afhankelijk van alleen nieuwe systeemleveringen.
Het tegenargument is dat klanten dezelfde AI-vraag kunnen overschatten. Chipfabrikanten bouwen capaciteit op basis van verwachte vraag naar datacenters en geavanceerde chips. Als rendementen bij hun eindklanten tegenvallen, kunnen uitbreidingen worden uitgesteld. ASML blijft technologisch sterk, maar is niet immuun voor een vertraagde fabriek of een klant die zijn kapitaalplan herschikt.
Voor ASML is capaciteit een kans zolang klanten haar winstgevend vullen. Onbenutte capaciteit verandert dezelfde kans in vaste kosten.
Wat vraagt €1.464,80?
Met ongeveer 393 miljoen aandelen komt de marktwaarde rond €575 miljard uit. Bij 9% gewenst rendement is in 2029 ongeveer €744 miljard waarde nodig. Tegen 26 keer de winst vraagt dat circa €28,6 miljard nettowinst. Als de nettomarge rond 34% zou blijven, hoort daar ongeveer €84 miljard omzet bij. Dat ligt ver boven de huidige jaaromzet en maakt duidelijk hoeveel groei en margeduurzaamheid al in de koers zitten.
De berekening is gevoelig voor de waardering. Een multiple van 32 keer verlaagt de benodigde winst, maar vereist dat ASML ook na 2029 bovengemiddeld groeit. Een multiple van 20 keer verhoogt de benodigde winst fors. Vroege klantinteresse helpt het langetermijnverhaal, maar is nog niet hetzelfde als de omzetbasis die deze berekening vraagt.
Het bearscenario veronderstelt dat orderconversie vertraagt, klanten investeringen uitstellen en de multiple normaliseert. In het middenpad blijft de vraag naar EUV en High-NA sterk, groeit de servicebasis en worden capaciteit en leveranciers gecontroleerd uitgebreid. Het gunstige pad vraagt een lange AI- en foundrycyclus waarin extra capaciteit snel wordt benut en de brutomarge hoog blijft.
De afweging
ASML heeft met de derdekwartaalcijfers opnieuw laten zien dat het uitzonderlijke prijzen en marges kan verdienen. De vooruitblik naar 2029 en 2030 ondersteunt een langere groeicyclus. Dat maakt de koersdaling van 15 oktober geen bewijs dat het bedrijfsverhaal breekt.
Maar €1.464,80 laat weinig ruimte voor een gewone halfgeleidercyclus. Het middenpad is alleen aantrekkelijk wanneer vroege klantinteresse de komende kwartalen zichtbaar verandert in orders, leveringsplannen en winst per aandeel. Het bewijs om positiever te worden is dus concreet: hardere orderinformatie, beheersbare capaciteitskosten en een serviceomzet die de cycliciteit verder dempt. Zonder die bevestiging blijft een geweldig bedrijf ook een veeleisend aandeel.
Opmerkingen