Jonge beleggers massaal in crypto, kunst en wijn: slimme spreiding of gevaarlijke gok?

In het kort:

• Jonge beleggers omarmen alternatieve beleggingen zoals crypto, kunst, wijn en oldtimers.

• Meer categorieën betekenen niet automatisch betere spreiding als dezelfde risicofactoren domineren.

• Vooral waardering, kosten en liquiditeit maken deze activa kwetsbaar bij financiële tegenwind.

De portefeuille van jonge Belgische beleggers wordt breder, maar niet vanzelf veiliger. De jongste ING Beleggersbarometer laat zien dat crypto, kunst, wijn en oldtimers nadrukkelijker naast aandelen en fondsen verschijnen. Dat is opmerkelijk, omdat jongeren uitstekend kunnen profiteren van liquide, productieve activa. Hun voorkeur verschuift deels naar bezittingen zonder kasstroom, met ondoorzichtige prijzen en een smalle kopersmarkt. De kern: alternatieven kunnen aanvullen, maar worden speculatief zodra ze de solide portefeuillebasis vervangen.

Meer bezit is nog geen echte spreiding

De belangstelling komt niet uit het niets. In 2018 meldde ING al dat ongeveer 13% van de Belgische beleggers geld stopte in wijn of verzamelobjecten. Later dacht 39% dat kunst over tien jaar beter kon presteren dan gespreide aandelen. Bij wijn was het generatieverschil scherper: 38% van de beleggers jonger dan 35 verwachtte een hoger rendement. De helft van de jonge groep zou een kunstfonds overwegen en vier op tien een wijnfonds.

Meer dan 1/3 van de jongere beleggers <45 jaar zegt cryptomunten aan te houden:

Bron: De Morgen

Dat oogt als spreiding, maar het aantal etiketten zegt weinig over het risico. Crypto, kunst, wijn en oldtimers reageren sterk op beschikbaar vermogen, optimisme en de bereidheid om hoge prijzen te betalen. Wanneer rente, krediet of vertrouwen verslechteren, kunnen die markten tegelijk dalen. Vier alternatieven kunnen zo meer op één geconcentreerde positie lijken dan op onafhankelijke rendementbronnen.

Waarom alternatieve beleggingen voor jonge beleggers speculatief worden

Een aandeel vertegenwoordigt een onderneming die omzet, winst en vrije kasstroom kan produceren. Een obligatie kent contractuele rente en terugbetaling, zolang de uitgever overeind blijft. Bij kunst, wijn en oldtimers ontbreekt zo'n interne kasstroom meestal. Het rendement moet vrijwel volledig komen van een volgende koper die later meer wil betalen. Dat maakt prijs, kwaliteit en timing doorslaggevend.

Lees ook: Zoveel vermogen heb je nodig om volledig van dividend te leven

Daar komt een lastige waardering bovenop. Herkomst, conditie en zeldzaamheid verschillen sterk. Veilingrecords krijgen veel aandacht, mislukte verkopen minder. Daardoor kan historisch rendement mooier lijken dan wat een belegger realiseert. Opslag, verzekering, onderhoud en commissies drukken het nettorendement. De FSMA waarschuwt bovendien dat veel alternatieven niet gereglementeerd zijn en buiten toezicht vallen. Bij crypto is handelen eenvoudiger, maar volatiliteit, platformrisico en een zwakke waarderingsbasis blijven groot. Ook na rustige periodes kan liquiditeit bij stress snel verslechteren.

Liquiditeit is het onderschatte risico

Liquiditeit betekent dat iets snel verkoopbaar is tegen een prijs dicht bij de laatst gemelde waarde. Een beursfonds kan doorgaans binnen seconden weg. Voor een oldtimer of kunstwerk zijn keuring, marketing en een geschikte koper nodig. Dat kan maanden duren. Wie dringend cash nodig heeft, betaalt vaak met korting.

Alternatieve beleggingen zoals een oldtimer, wijn of kunst zijn minder liquide:

Bron: Catawiki

Juist bij jonge beleggers verdient dat aandacht. ING stelde eerder vast dat hun gerapporteerde beleggingshorizon relatief kort is, onder meer omdat een woning of andere grote uitgave dichterbij kan komen. Een illiquide belegging botst met zo'n doel. Een portefeuille kan op papier waardevol zijn en toch onvoldoende geld opleveren wanneer dat nodig is. Goud via een beursfonds laat zien dat een alternatief thema ook in een liquide vorm kan worden aangehouden, al verdwijnen koers- en waarderingsrisico's daarmee niet.

Een goud-ETC zoals Invesco Physical Gold biedt wel liquiditeit:

Bron: TradingView

De verstandige grens tussen aanvulling en vervanging

De evolutie is niet uitsluitend negatief. Jongeren zijn nieuwsgierig en digitaal vaardig. Alternatieven kunnen plezier en afwijkend rendement bieden. Maar diversificatie werkt alleen met een liquide kern, noodbuffer en passende horizon. Daarna kan een beperkte positie verantwoord zijn, mits de belegger het object, de kosten en de verkoopmarkt begrijpt.

De kritische conclusie is daarom duidelijk: deze trend is vernieuwend, maar draagt speculatieve kenmerken. Het waarschuwingssignaal is niet het bezit van één fles wijn of een kleine cryptopositie. Het ontstaat wanneer verwachte prijsstijging de enige onderbouwing is, wanneer betrouwbare waardering ontbreekt of wanneer geld wordt vastgezet dat binnen enkele jaren nodig kan zijn. Echte spreiding vermindert afhankelijkheid van één scenario; schijnspreiding verdeelt dezelfde hoop over meerdere moeilijk verkoopbare activa.

Krijg meer grip op je beleggingen met De Belegger. Als lid krijg je toegang tot diepgaande aandelenanalyses, concrete aandelentips, praktische trainingen, exclusieve premium content en live inzicht in de portfolio. Daarnaast kun je ideeën en kansen bespreken met een actieve community van beleggers.

Start vandaag nog en ontvang tijdelijk 50% korting met de code WINST. Klik op de button en krijg direct toegang.

Wat beleggers moeten weten:

Zijn alternatieve beleggingen altijd speculatief?

Nee. Ze worden vooral speculatief bij een hoge positie, zwakke kennis, oncontroleerbare prijzen of een korte horizon.

Wat is het grootste verschil met aandelen?

Veel alternatieven produceren geen kasstroom; het rendement hangt vooral af van de verkoopprijs aan een volgende koper.

Welk signaal ontkracht de positieve diversificatiecase?

Wanneer alternatieven tegelijk dalen en moeilijk verkoopbaar blijken, bieden ze minder spreiding dan vooraf werd aangenomen.