VVD levert zetels in na ophef over Box 3
- Kevin S
- 21 uur geleden
- 3 minuten om te lezen
In het kort:
De nieuwste peiling van Maurice de Hond laat kleine wekelijkse verschuivingen zien, maar over enkele maanden ontstaat een duidelijke trend waarbij kiezers binnen het rechtse blok van partij wisselen.
Vooral de VVD, PVV en BBB verliezen zetels, terwijl Forum voor Democratie en JA21 juist groeien door kiezers uit datzelfde rechtse kamp over te nemen.
De daling van de VVD hangt samen met onvrede over het box-3-beleid van minister Eelco Heinen, waarbij ook papieren koerswinsten van beleggingen mogelijk belast worden.
De nieuwste peiling van opinieonderzoeker Maurice de Hond laat zien dat de electorale verhoudingen in Nederland opnieuw licht verschuiven. Op weekbasis zijn de veranderingen klein, maar in de afgelopen maanden ontstaat een duidelijk patroon. Vooral aan de rechterkant van het politieke spectrum vindt een herverdeling van kiezers plaats.
Een opvallend element is de terugval van de VVD. De partij staat in vergelijking met de verkiezingen vier zetels lager. Die daling valt samen met toenemende kritiek op het fiscale beleid rond vermogen, met name de hervorming van box 3. Voor veel beleggers en vermogende huishoudens raakt dit dossier direct aan hun financiële positie.
Peiling Maurice de Hond van 6 maart 2026:
Kleine verschuivingen bevestigen bredere trend
De nieuwste peiling laat een aantal kleine verschuivingen zien. Zo is de steun voor de BBB verder gedaald tot één zetel. Daarnaast wisselde opnieuw een zetel tussen de PVV en FVD. Beide partijen staan nu op vijftien zetels. De VVD herstelt licht ten opzichte van de vorige week, maar blijft duidelijk onder haar verkiezingsresultaat.
Dat herstel gaat bovendien ten koste van JA21. Dit onderstreept dat kiezers binnen het rechtse blok relatief makkelijk tussen partijen bewegen.
Herschikking van kiezers op rechts
Wanneer de huidige peiling wordt vergeleken met de verkiezingen van ruim vier maanden geleden, wordt de omvang van de verschuivingen duidelijk. Drie partijen aan de rechterkant verloren gezamenlijk achttien zetels.
De grootste daling is zichtbaar bij de PVV, die elf zetels verliest. De VVD staat vier zetels lager en de BBB levert drie zetels in. Die zetels zijn niet verdwenen uit het rechtse kamp, maar grotendeels verschoven naar andere partijen. Vooral FVD profiteert met een winst van acht zetels. JA21 wint vier zetels.
Uit de analyse van kiezersstromen blijkt dat FVD vooral voormalige PVV-kiezers aantrekt. JA21 wint juist relatief veel kiezers van de VVD.
Box 3 wordt een politiek probleem voor de VVD
De terugval van de VVD kan niet los worden gezien van de groeiende onvrede onder beleggers over het box 3-beleid. De discussie draait om de vraag of vermogen belast mag worden voordat het daadwerkelijk rendement oplevert in contanten.
Minister Eelco Heinen van Financiën wil op Prinsjesdag duidelijk maken of het nieuwe box 3-stelsel wordt aangepast. In het voorgestelde systeem kan niet alleen ontvangen rente of dividend worden belast, maar ook de jaarlijkse waardestijging van beleggingen.
Voor beursbeleggers betekent dat dat koerswinsten al in de belasting kunnen vallen voordat aandelen worden verkocht. De fiscus zou daarmee belasting heffen over zogeheten papieren winst.
Juist onder particuliere beleggers leidt dat tot weerstand. Zij ervaren het als een systeem waarin belasting moet worden betaald over vermogen dat nog niet liquide beschikbaar is. Dat kan betekenen dat beleggers gedwongen worden beleggingen te verkopen om belasting te betalen.
Liberale kritiek op belasting over papieren winst
Vanuit klassiek-liberaal perspectief is de kritiek fundamenteel. In die traditie staan eigendomsrecht, contractvrijheid en een terughoudende overheid centraal. Belastingen zijn acceptabel voor kerntaken van de staat, maar ze moeten eenvoudig, voorspelbaar en zo min mogelijk verstorend zijn.
Belasting heffen op ongerealiseerde vermogensgroei staat daar op gespannen voet mee. Het uitgangspunt van belastingheffing is normaal gesproken dat inkomen of winst daadwerkelijk beschikbaar is voor de burger. Pas daarna volgt de vraag hoeveel belasting daarover betaald moet worden.
Wanneer de staat papieren koerswinsten belast, draait die logica om. Een belegger wordt behandeld alsof er al inkomen is gerealiseerd, terwijl het vermogen in werkelijkheid nog schommelt met de markt. Voor langetermijnbeleggers kan dit grote gevolgen hebben. Wie bijvoorbeeld jarenlang in een groeibedrijf wil blijven zitten, kan door belastingdruk gedwongen worden tussentijds liquiditeit vrij te maken. Daarmee beïnvloedt de overheid direct het beleggingsgedrag van burgers.
Politieke gevolgen voor het rechtse blok
Voor de VVD komt deze discussie op een gevoelig moment. De partij profileert zich traditioneel als verdediger van ondernemers, spaarders en beleggers. Wanneer juist deze groepen het gevoel krijgen dat hun vermogen zwaarder wordt belast of dat de regels voortdurend veranderen, kan dat politieke gevolgen hebben.
Dat lijkt ook zichtbaar in de huidige peilingen. Kiezers die ontevreden zijn over het fiscale beleid wijken deels uit naar andere partijen aan de rechterkant, zoals Forum voor Democratie of JA21.
Tegelijkertijd verschuift een kleiner deel van het electoraat richting het midden en links. Zo winnen partijen als GroenLinks-PvdA, D66, Partij voor de Dieren, SP en Volt elk een zetel. 50PLUS staat zelfs twee zetels hoger dan bij de verkiezingen.
