ABN AMRO schetst 3 mogelijke oorlogsscenario’s: olie naar $130?
- Kolivier Jager
- 2u.
- 5 minuten om te lezen
In het kort:
Een militair conflict tussen de VS, Israël en Iran zorgt voor risicomijdend gedrag op financiële markten, met stijgende energieprijzen, hogere obligatierentes en een sterkere dollar.
De olieprijs kan volgens scenario’s variëren van ongeveer 80 tot ruim 130 dollar per vat, afhankelijk van de duur en intensiteit van het conflict.
Aandelenmarkten staan onder druk, maar energie, basismaterialen en defensieve sectoren kunnen relatief beter presteren bij aanhoudende geopolitieke spanningen.
De recente oorlog tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran heeft wereldwijd voor onrust op de financiële markten gezorgd. Nadat de VS en Israël grootschalige luchtaanvallen uitvoerden op doelen in Iran, volgden tegenaanvallen van Iran op Israël en op Amerikaanse doelwitten in de regio. De situatie is daardoor snel geëscaleerd.
Voor beleggers is vooral de onzekerheid een belangrijk probleem. Het is namelijk nog onduidelijk hoe lang het conflict zal duren en welke doelen de betrokken landen willen bereiken. De Amerikaanse president Donald Trump heeft gesproken over een mogelijke regimewisseling in Iran, maar het is nog niet duidelijk hoe dit zou moeten gebeuren.
Door deze onzekerheid reageren financiële markten voorzichtig. Beleggers proberen risico’s te vermijden en zoeken naar relatief veilige beleggingen. Tegelijkertijd stijgen energieprijzen en staan aandelenmarkten onder druk.
ABN AMRO waarschuwt: oorlog in Midden-Oosten zet markten onder druk.
Energieprijzen stijgen door problemen rond de Straat van Hormuz
Een van de belangrijkste oorzaken van de marktonrust is de verstoring van de energiehandel in het Midden Oosten. Het transport van olie en vloeibaar aardgas via de Straat van Hormuz is namelijk stilgevallen. Deze zeestraat is een van de belangrijkste routes voor energiehandel ter wereld.
Wanneer deze route tijdelijk gesloten wordt, ontstaat er direct onzekerheid over de wereldwijde energievoorziening. Dat zorgt ervoor dat de olieprijs snel stijgt.
De stijgende energieprijzen hebben gevolgen voor de gehele wereldeconomie. Energie speelt immers een belangrijke rol in transport, industrie en productie. Wanneer energie duurder wordt, stijgen uiteindelijk ook de prijzen voor consumenten. Dat kan leiden tot hogere inflatie.
Op de aandelenmarkten was het effect meteen zichtbaar. Vooral de Europese en Aziatische beurzen daalden. Deze regio’s zijn relatief afhankelijk van energie uit het Midden Oosten en reageren daarom gevoeliger op verstoringen in de energiemarkt.
De Amerikaanse aandelenmarkt daalde minder sterk. Beleggers zien de Verenigde Staten vaak als een stabielere markt in tijden van onzekerheid. Bovendien heeft de VS een sterke eigen energieproductie.
Straat van Hormuz is cruciale route voor wereldwijde oliehandel.
Veilige havens winnen terrein op de financiële markten
In tijden van geopolitieke spanningen zoeken beleggers vaak naar veilige havens. Dat zijn beleggingen die als relatief stabiel worden gezien wanneer markten onrustig zijn.
De Amerikaanse dollar profiteerde duidelijk van deze situatie. De waarde van de munt steeg omdat veel beleggers hun geld naar de Verenigde Staten verplaatsen. De dollar wordt wereldwijd gezien als een van de belangrijkste veilige havens.
Opvallend genoeg gebeurde dit niet met goud. Normaal gesproken stijgt de goudprijs wanneer geopolitieke spanningen toenemen. In dit geval daalde de goudprijs juist. Een mogelijke verklaring is dat beleggers winst namen op goudposities om verliezen in andere delen van hun portefeuille op te vangen.
Cryptomunt bitcoin liet juist een stijging zien. Dat gebeurde nadat de digitale munt eerder grote verliezen had geleden. Sommige beleggers zien bitcoin als een alternatief voor traditionele financiële activa.
Hogere energieprijzen zorgen voor zorgen over inflatie
De stijging van de olieprijs heeft ook gevolgen voor het rentebeleid van centrale banken. Wanneer energieprijzen stijgen, kan dat leiden tot hogere inflatie. Centrale banken proberen inflatie meestal te bestrijden door de rente hoog te houden.
Beleggers hadden eerder verwacht dat de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, dit jaar de rente zou gaan verlagen. Door de stijgende energieprijzen denken markten nu dat deze renteverlaging mogelijk later zal plaatsvinden. Dit heeft gevolgen voor de obligatiemarkt. Wanneer beleggers verwachten dat rentes langer hoog blijven, stijgen de rentes op obligaties. Omdat obligatieprijzen en rentes tegenovergesteld bewegen, dalen de koersen van obligaties in zo’n situatie.
Ook de risicopremies op obligaties zijn gestegen. Dat betekent dat beleggers een hogere vergoeding eisen voor het risico dat zij nemen wanneer zij geld uitlenen aan bedrijven of overheden. De onzekerheid op de financiële markten is ook zichtbaar in de zogenoemde VIX index. Deze index meet de verwachte beweeglijkheid op de Amerikaanse aandelenmarkt. De index is gestegen tot boven het gemiddelde niveau, maar er is nog geen sprake van extreme paniek.
Stijgende olieprijs wakkert inflatiezorgen op de financiële markten aan.
Drie mogelijke scenario’s voor het verdere verloop van het conflict
Volgens analyse van ABN AMRO hangt de verdere ontwikkeling van de financiële markten sterk af van hoe het conflict zich de komende weken en maanden ontwikkelt. De bank beschrijft drie mogelijke scenario’s.
Het eerste scenario wordt als het meest waarschijnlijk gezien. In dit scenario duurt het conflict nog enkele weken, maar niet langer dan ongeveer een maand. Tijdens deze periode blijft de Straat van Hormuz gesloten en worden sommige olie en gasinstallaties tijdelijk stilgelegd. Door deze verstoringen kan de olieprijs stijgen tot ongeveer 100 dollar per vat. De impact op de inflatie is in dit scenario beperkt en de wereldeconomie blijft grotendeels stabiel. Aandelenmarkten kunnen nog wat verder dalen, maar zodra de situatie normaliseert kan er snel herstel optreden.
Het tweede scenario is een langdurig conflict dat drie maanden of langer duurt. In dat geval blijven militaire aanvallen doorgaan en kunnen belangrijke energie installaties beschadigd raken. Ook pijpleidingen en havens kunnen worden getroffen. Herstel van deze infrastructuur kost tijd. Daardoor kan de olieprijs stijgen tot boven de 130 dollar per vat. In dit scenario kan de inflatie sterk oplopen en zouden centrale banken zelfs opnieuw renteverhogingen kunnen overwegen.
Voor aandelenmarkten zou dit scenario waarschijnlijk leiden tot grotere koersdalingen. De onzekerheid op financiële markten zou sterk toenemen en de volatiliteit kan flink oplopen.
Het derde scenario is het meest optimistisch. Daarbij nemen de gevechten binnen ongeveer twee weken af. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer de militaire capaciteit van Iran snel afneemt of wanneer de Amerikaanse regering besluit de aanvallen te verminderen. Wanneer de Straat van Hormuz weer open gaat en energieproductie wordt hervat, kunnen energieprijzen snel dalen. De olieprijs kan dan terugvallen richting 80 dollar per vat of zelfs lager.
In dit scenario zouden aandelenmarkten relatief snel kunnen herstellen. Europese markten en opkomende economieën zouden dan mogelijk beter presteren dan de Amerikaanse markt.
Beleggers moeten voorzichtig blijven in een onzekere periode
Ondanks de huidige onrust adviseren analisten om geen overhaaste beslissingen te nemen. Geopolitieke conflicten zorgen vaak voor sterke reacties op financiële markten, maar deze reacties kunnen ook weer snel omslaan wanneer de situatie verbetert.
De vooruitzichten voor de wereldeconomie zijn namelijk nog steeds redelijk positief. Voor 2026 wordt verwacht dat bedrijfswinsten wereldwijd met dubbele cijfers kunnen groeien. Daarnaast voeren zowel de Verenigde Staten als Europa nog steeds stimulerend economisch beleid. De ontwikkelingen rond het conflict laten wel zien hoe gevoelig financiële markten blijven voor geopolitieke gebeurtenissen. Energieprijzen, inflatieverwachtingen en renteontwikkelingen kunnen snel veranderen wanneer spanningen oplopen.
Voor beleggers blijft het daarom belangrijk om goed gespreid te investeren en rekening te houden met onverwachte gebeurtenissen die de financiële markten kunnen beïnvloeden.
