Rabobank waarschuwt: benzine kan naar €3,00 per liter bij olie van $150
- Kolivier Jager
- 1 dag geleden
- 4 minuten om te lezen
In het kort:
De benzineprijs in Nederland is in korte tijd gestegen naar circa 2,34 euro per liter en kan volgens scenario analyses oplopen richting 2,50 euro.
Wanneer de olieprijs stijgt naar ongeveer 150 dollar per vat kan de pompprijs zelfs richting 3 euro per liter gaan.
De grootste dreiging voor de energiemarkt komt van verstoringen rond de Straat van Hormuz, een cruciale route voor mondiale olie en gastransporten.
De brandstofprijzen in Nederland zijn de afgelopen dagen duidelijk gestegen. Voor een liter Euro95 betalen automobilisten nu ongeveer 2,34 euro. Diesel kost gemiddeld ongeveer 2,29 euro per liter. Vooral de snelheid waarmee de prijzen stijgen valt op. Volgens cijfers van United Consumers ging de prijs van Euro95 in één dag met 2,2 cent omhoog. Diesel werd zelfs 10,7 cent duurder.
De belangrijkste oorzaak ligt in de spanningen in het Midden Oosten. Conflicten in deze regio hebben vaak directe gevolgen voor de wereldwijde energiemarkt. Olie blijft een van de belangrijkste grondstoffen voor de wereldeconomie. Wanneer er onzekerheid ontstaat over de productie of het transport van olie reageren markten vrijwel meteen.
Analisten van de Rabobank verwachten dat de huidige prijsstijging mogelijk nog niet voorbij is. Volgens hun berekeningen kan de benzineprijs relatief snel oplopen richting 2,50 euro per liter als de spanningen blijven aanhouden. Dat betekent dat automobilisten mogelijk nog meer gaan betalen aan de pomp.
Rabobank ziet benzineprijs verder stijgen door spanningen Midden Oosten.
De belangrijke rol van de Straat van Hormuz
Een van de belangrijkste redenen voor de zorgen op de energiemarkt is de Straat van Hormuz. Deze smalle zeestraat ligt tussen Iran en Oman en is een van de belangrijkste routes voor olietransport in de wereld. Een groot deel van de wereldwijde oliehandel gaat via deze doorgang.
Tankers vervoeren via deze route olie uit landen zoals Saoedi Arabië, Irak, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten. Wanneer schepen deze route niet meer veilig kunnen gebruiken ontstaat er al snel een probleem voor de wereldwijde olievoorziening.
Zelfs een kleine verstoring kan grote gevolgen hebben. Als er minder olie beschikbaar is op de markt stijgt de prijs vaak snel. Handelaren en energiebedrijven reageren namelijk meteen op mogelijke tekorten. Daarom hebben spanningen rond deze zeestraat vaak direct invloed op de olieprijs.
Straat van Hormuz: deze smalle doorgang bepaalt de wereldwijde olieprijs.
Olieprijs kan sterk stijgen
De Rabobank heeft verschillende scenario’s onderzocht om te kijken wat er kan gebeuren als het conflict verder escaleert. In een extreem scenario kan de prijs van een vat olie stijgen tot ongeveer 150 dollar.
Een dergelijke prijsstijging zou grote gevolgen hebben voor consumenten en bedrijven. Wanneer olie duurder wordt stijgt meestal ook de prijs van benzine en diesel. Dat komt omdat ruwe olie de belangrijkste grondstof is voor brandstoffen. Volgens berekeningen kan de benzineprijs in Nederland in dat scenario zelfs richting 3 euro per liter gaan. Dat zou een historisch hoog niveau zijn. Voor veel automobilisten zou autorijden dan aanzienlijk duurder worden.
In de prijs aan de pomp zitten naast de olieprijs ook belastingen en andere kosten. In Nederland vormen accijnzen en btw een groot deel van de uiteindelijke prijs. Toch blijft de olieprijs de belangrijkste factor die bepaalt hoe hoog de brandstofprijzen uiteindelijk worden.
Aanvallen op olie installaties vergroten de onzekerheid
De zorgen op de energiemarkt worden verder versterkt door berichten over aanvallen op olie infrastructuur in het Midden Oosten. Volgens analyses van de Rabobank zijn er al productielocaties geraakt door bombardementen van verschillende partijen in het conflict.
Wanneer olievelden of raffinaderijen beschadigd raken kan de productie tijdelijk stilvallen. Dat vermindert het aanbod van olie op de wereldmarkt. Een kleiner aanbod kan vervolgens leiden tot hogere prijzen. Zelfs wanneer installaties niet direct beschadigd raken kan de dreiging al gevolgen hebben. Energiebedrijven kunnen besluiten om productie tijdelijk stil te leggen als de veiligheid niet gegarandeerd is. Ook kunnen verzekeringen voor tankers en installaties in conflictgebieden snel duurder worden.
Dit soort risico’s zorgen ervoor dat de energiemarkt erg gevoelig is voor geopolitieke ontwikkelingen. Elke nieuwe escalatie kan een directe reactie op de olieprijs veroorzaken.
Gevolgen voor consumenten en bedrijven
Voor consumenten betekent een hogere benzineprijs vooral hogere kosten in het dagelijks leven. Mensen die vaak met de auto reizen merken dat direct in hun maandelijkse uitgaven. Vooral forenzen die dagelijks rijden kunnen daardoor flink meer kwijt zijn aan brandstof.
Wanneer de prijs richting 2,50 euro per liter gaat wordt autorijden voor veel huishoudens al merkbaar duurder. Een prijs van ongeveer 3 euro per liter zou voor sommige mensen zelfs een reden kunnen zijn om minder te rijden of andere vervoersmiddelen te gebruiken. Ook bedrijven voelen de gevolgen van hogere brandstofprijzen. Transportbedrijven, logistieke ondernemingen en landbouwbedrijven zijn sterk afhankelijk van brandstof. Wanneer diesel duurder wordt stijgen hun kosten.
Die hogere kosten worden vaak doorberekend aan klanten. Daardoor kunnen uiteindelijk ook producten in de supermarkt duurder worden. Dit effect wordt ook wel kostprijsinflatie genoemd. Daarnaast kan een stijgende olieprijs invloed hebben op de bredere economie. Hogere energieprijzen kunnen inflatie opnieuw aanwakkeren. In dat geval kunnen centrale banken ervoor kiezen om de rente langer hoog te houden.
Stijgende benzineprijzen raken huishoudens en bedrijven hard.
Waarom sommige automobilisten in het buitenland tanken
Wanneer brandstofprijzen in Nederland sterk stijgen kiezen sommige automobilisten ervoor om over de grens te tanken. Vooral België en Duitsland zijn dan populaire bestemmingen.
De prijs van benzine kan per land verschillen doordat overheden andere belastingen hanteren. Nederland staat bekend om relatief hoge accijnzen op brandstof. Daardoor ligt de prijs aan de pomp vaak hoger dan in omliggende landen. Als het prijsverschil groot genoeg wordt kan het aantrekkelijk zijn om in het buitenland te tanken. Toch gelden er regels voor het meenemen van extra brandstof. Automobilisten mogen slechts een beperkte hoeveelheid brandstof in jerrycans vervoeren naast de brandstof in de tank van hun auto.
De ontwikkelingen op de energiemarkt laten zien hoe sterk geopolitieke spanningen doorwerken in het dagelijks leven. Een conflict aan de andere kant van de wereld kan uiteindelijk bepalen hoeveel mensen in Nederland betalen voor een liter benzine, terwijl onzekerheid op de oliemarkt ervoor zorgt dat prijzen ook in de komende periode sterk kunnen blijven bewegen.
