top of page

Universeel basisinkomen: oplossing voor complex toeslagenstelsel?


In het kort:

  • Huishoudtoelage voor alle inkomens: In het voorgestelde plan zouden zelfs rijkere huishoudens in aanmerking komen voor de huishoudtoelage, waarbij een progressiever belastingtarief voor hogere inkomens de impact zou compenseren.

  • Kritiek en de toekomst: Het plan heeft zowel voor- als tegenstanders, met zorgen over de financiële haalbaarheid en de impact op de economie.

  • De politiek zal uiteindelijk beslissen over de toekomst van het toeslagenstelsel, maar er is consensus dat het huidige systeem te complex is.


Het Nederlandse toeslagenstelsel is al jarenlang een doorn in het oog van veel burgers. Met zorgtoeslag, kinderopvangtoeslag, kinderbijslag, en energietoeslag, lijkt het wel alsof er geen einde komt aan de verschillende regelingen. Voor een eenvoudig huishouden kunnen er tot wel zeven verschillende toeslagen van toepassing zijn.


De complexiteit van het systeem heeft de Belastingdienst in Den Haag al jaren hoofdpijn bezorgd, en verschillende politieke partijen hebben beloofd het systeem drastisch te hervormen. Echter, tot nu toe zijn de meeste voorgestelde plannen alleen maar ingewikkelder geworden.


Volgens Jasper J. van Dijk, onderzoeksleider bij het Instituut voor Publieke Economie, is er een betere manier. Hij stelt voor om alle bestaande toeslagen af te schaffen en te vervangen door een 'huishoudtoelage' die onafhankelijk is van het inkomen. Dit betekent dat elke huishouden, ongeacht hun verdiensten, recht heeft op deze financiële steun.


In tegenstelling tot sommige critici, wordt de huishoudtoelage zelfs voorgesteld voor rijkere huishoudens. Van Dijk erkent dat dit op het eerste gezicht oneerlijk lijkt, maar hij beweert dat dit gecompenseerd kan worden door een progressiever belastingtarief voor hogere inkomens. Voor hen zou de financiële impact minimaal zijn, terwijl degenen met lagere inkomens aanzienlijk profiteren van de huishoudtoelage.


In het huidige systeem kan de complexiteit ertoe leiden dat veel mensen onverwachte terugvorderingen moeten doen, wat financiële stress en onzekerheid met zich meebrengt. Het voorstel van Van Dijk zou deze problemen direct oplossen, vooral voor mensen aan de onderkant van de samenleving.


Hoewel het voorstel kritiek heeft gekregen vanwege het idee van een 'basisinkomen voor iedereen,' beweert Van Dijk dat het een enorme verbetering zou betekenen ten opzichte van het huidige stelsel. Hij is zich bewust van de zorgen over de financiering van dit plan, maar gelooft dat de voordelen ervan opwegen tegen de nadelen.


Kritiek op het plan

Hoewel het idee van een huishoudtoelage voor iedereen veel lof heeft gekregen, zijn er ook critici. Hoogleraar economie Bas Jacobs uitte zijn bedenkingen tegen het plan en beschouwt het als een vorm van basisinkomen voor iedereen. Hij waarschuwt dat dit het systeem van de overheid zal overbelasten, omdat het in feite neerkomt op het rondpompen van geld. Bovendien gelooft Jacobs dat dit schadelijk is voor de economie, omdat hogere belastingtarieven mensen ontmoedigen om te werken en ondernemen.


De politiek zal uiteindelijk beslissen of en hoe het toeslagenstelsel zal worden hervormd. Er zijn weliswaar diverse plannen en voorstellen op tafel gelegd, maar de complexiteit van het systeem en de belangen van diverse partijen maken het lastig om tot een snelle oplossing te komen.


De toekomst van het toeslagenstelsel

Recentelijk heeft D66 voorgesteld om een vast bedrag per maand te geven aan iedere volwassene in plaats van de huidige toeslagen. Deze plannen bevatten ook verhoogde belastingen voor hogere inkomens, om het systeem te bekostigen. Hoewel er verschillende meningen zijn over hoe het systeem zou moeten veranderen, lijkt er algemene consensus te zijn dat het huidige toeslagenstelsel te ingewikkeld en onwerkbaar is.


In de tussentijd blijven mensen aan de onderkant van de samenleving te maken hebben met problemen op het gebied van bestaanszekerheid. Het rapport van de Commissie Sociaal Minimum heeft recentelijk harde conclusies getrokken over de huidige situatie en gewaarschuwd voor de negatieve gevolgen. De kwestie van bestaanszekerheid blijft een symptoom van een groter probleem dat om een structurele hervorming vraagt.


Heb je vragen of opmerkingen? Stuur een e-mail naar rens@debelegger.nl

댓글


Net binnen..

Meld je aan voor onze dagelijkse nieuwsbrief!

Bedankt voor het abonneren!