Iedereen kijkt naar ChatGPT, maar dit Nederlandse aandeel kan aan iedere AI-aankoop verdienen

In het kort:

• Adyen Agentic koppelt webwinkels via één infrastructuurlaag aan verschillende AI-platformen, betaalmethoden en protocollen.

• Bij 10% agentgebruik binnen Adyens huidige volumebasis zou circa €160,8 miljard aan betalingen agent-beïnvloed zijn.

• De grote kans zit in hogere conversie en marktaandeel, maar Stripe, betaalnetwerken en regelgeving maken dominantie allerminst zeker.

ChatGPT kan straks niet alleen een hotel zoeken, schoenen vergelijken of een boodschappenlijst samenstellen. AI-agents moeten uiteindelijk ook zelfstandig een winkelmand vullen, de leveringsvoorwaarden controleren en de betaling uitvoeren. Precies bij die laatste stap probeert Adyen een strategische positie op te bouwen.

Het Nederlandse betaalbedrijf heeft daarvoor Adyen Agentic ontwikkeld. Deze infrastructuur moet grote webwinkels via één integratie verbinden met verschillende AI-platformen, betaalmethoden en technische protocollen. Adyen presenteert zichzelf daarmee niet als de maker van de slimste winkelagent, maar als de vertaallaag waarlangs agents en verkopers zaken kunnen doen.

Dat is potentieel een veel aantrekkelijkere positie. Welke AI-assistent uiteindelijk wint, hoeft voor Adyen dan minder belangrijk te zijn. Zolang de betaling maar over zijn infrastructuur loopt.

De prikkelende vraag voor beleggers is daarom niet of Adyen zelf een concurrent van ChatGPT kan bouwen. De vraag is of Adyen de betaalpoort kan worden die ChatGPT, Gemini, Meta AI en toekomstige agents nodig hebben zodra zij namens consumenten gaan kopen.

Waarom gewone webwinkels niet zijn gebouwd voor AI-agents

Een traditionele online aankoop bestaat uit overzichtelijke stappen. Een consument bekijkt een product, plaatst het in een winkelmand, kiest een bezorgoptie en klikt op betalen. De webwinkel weet wie de klant is en kan op een vast moment fraudecontroles en authenticatie uitvoeren.

Een AI-agent werkt anders. Die vraagt voortdurend actuele prijzen, voorraadgegevens, belastinginformatie en levertijden op. Vervolgens moet duidelijk zijn of de agent werkelijk toestemming heeft om namens de consument te handelen. Ook moet de verkoper kunnen vaststellen dat hij met een legitieme winkelagent communiceert en niet met een frauduleuze bot.

Adyen Agentic probeert die complexiteit over drie lagen op te lossen. Agentic Feed maakt catalogus-, prijs- en voorraadinformatie leesbaar voor agents. Agentic Cart verbindt de agent met de bestaande systemen voor checkout, belasting, levering en orderbeheer. Agentic Payments regelt onder meer authenticatie, betaalgegevens in tokenvorm, fraudebeheersing en het behoud van de webwinkel als officiële verkoper.

Dat laatste is belangrijk. Grote retailers willen niet dat een AI-platform de klantrelatie, betaalgegevens en transactiehistorie volledig overneemt. Adyen belooft dat zij via verschillende AI-kanalen kunnen verkopen, terwijl de betaling en klantgegevens binnen hun bestaande infrastructuur blijven.

Bij de introductie was Adyen Agentic beperkt beschikbaar voor grote ondernemingen in de Verenigde Staten. American Express, Mastercard, Salesforce en Visa sloten zich aan bij het ecosysteem. Daarnaast meldde Adyen compatibiliteit met Meta’s AI-checkout en ondersteuning voor standaarden rond Google en OpenAI.

AI-verkeer converteert twee tot drie keer beter

De meest opvallende claim komt uit een recente gids van Adyen. Daarin verwijst het betaalbedrijf naar een uitspraak van OpenAI tijdens retailbeurs NRF 2026: verkeer dat door AI-agents wordt aangebracht, zou twee tot drie keer beter converteren dan normaal zoekverkeer.

Dat klinkt logisch. Iemand die via Google op een webshop belandt, is mogelijk nog aan het oriënteren. Een AI-agent kan vooraf al rekening houden met prijs, maat, beschikbaarheid, reviews en bezorgdatum. Het verkeer dat daarna bij de verkoper aankomt, heeft daardoor waarschijnlijk een veel hogere koopintentie.

Toch is voorzichtigheid nodig. Het betreft een vroeg signaal, geen door Adyen gepubliceerde gecontroleerde vergelijking over zijn volledige klantenbestand. De hogere conversie kan bovendien gedeeltelijk ontstaan doordat de eerste gebruikers van winkelagents al bovengemiddeld gemotiveerd zijn. Twee tot drie keer betere conversie bewijst dus nog niet dat iedere webwinkel zijn verkopen automatisch kan verdubbelen.

Adyen noemt daarnaast een schatting waarbij wereldwijd $2,3 biljoen aan bruto handelsvolume in 2029 door agents kan worden beïnvloed. Het woord “beïnvloed” is essentieel. Daaronder kunnen ook aankopen vallen waarbij een agent alleen producten vergelijkt en de consument vervolgens zelf afrekent. Het is niet hetzelfde als $2,3 biljoen aan volledig autonome betalingen.

Hoeveel betaalvolume kan via Adyen lopen?

Adyen verwerkte in de eerste helft van 2026 voor €803,8 miljard aan betalingen, 24% meer dan een jaar eerder. De netto-omzet bedroeg €1,3029 miljard. Zonder rekening te houden met groei of seizoenseffecten komt een eenvoudige annualisering uit op €1.607,6 miljard verwerkt volume.

Die bestaande schaal maakt het mogelijk om drie agentic-commerce-scenario’s door te rekenen. Daarbij nemen we aan dat AI-agents uiteindelijk hetzelfde percentage van Adyens volumebasis beïnvloeden als van online aankopen in het algemeen.

Scenario met 1% agentgebruik

Wanneer 1% van Adyens geannualiseerde betaalvolume via of onder invloed van AI-agents loopt, gaat het om ongeveer €16,1 miljard.

Dat is niet automatisch €16,1 miljard extra volume. Het grootste deel kan bestaan uit betalingen die anders via een normale webshop of zoekmachine zouden zijn binnengekomen. Als de gemelde twee tot drie keer hogere conversie volledig causaal blijkt, vertegenwoordigt het conversievoordeel tegenover vergelijkbaar traditioneel zoekverkeer theoretisch circa €8,0 miljard tot €10,7 miljard extra verwerkt volume.

Scenario met 5% agentgebruik

Bij een aandeel van 5% stijgt het agent-beïnvloede volume naar ongeveer €80,4 miljard.

Onder dezelfde conversieaanname zou circa €40,2 miljard tot €53,6 miljard daarvan incrementeel kunnen zijn ten opzichte van verkeer dat tegen een normale zoekconversie binnenkomt. Dat is al groot genoeg om zichtbaar te worden in Adyens groeicijfers, zelfs wanneer agentic commerce nog maar een bescheiden deel van het totale betaalverkeer vormt.

Scenario met 10% agentgebruik

Bij 10% agentpenetratie komt ongeveer €160,8 miljard van Adyens huidige geannualiseerde volume in aanraking met een AI-agent.

Als de conversie werkelijk twee tot drie keer hoger blijft, loopt de theoretische extra volumecomponent op tot circa €80,4 miljard à €107,2 miljard. Dat zou een betekenisvolle nieuwe groeimotor zijn. Het scenario veronderstelt echter dat de conversieclaim op grote schaal standhoudt en dat Adyen het verkeer niet verliest aan concurrenten.

Wat kan dat voor de netto-omzet betekenen?

Adyen behaalde in de eerste helft van 2026 ongeveer €1,3029 miljard netto-omzet op €803,8 miljard verwerkt volume. Dat komt neer op een gemengde opbrengst van ongeveer 16,2 basispunten, oftewel circa €0,162 netto-omzet per €100 verwerkt volume.

Wanneer we die verhouding voorzichtig toepassen op alleen de theoretisch incrementele volumes, levert het 1%-scenario ongeveer €13 miljoen tot €17 miljoen extra netto-omzet op. Bij 5% wordt dat circa €65 miljoen tot €87 miljoen. Het 10%-scenario komt uit op ongeveer €130 miljoen tot €174 miljoen.

Deze bedragen zijn gevoeligheidsanalyses, geen omzetprognoses. De transactiemix kan bij agentic commerce anders zijn, grote klanten kunnen volumekortingen krijgen en Adyen kan aanvullende inkomsten verdienen met diensten rond fraude, tokens, catalogusdata en checkout. Het omgekeerde is eveneens mogelijk: scherpe concurrentie kan de opbrengst per transactie verder verlagen.

De rekensom maakt vooral duidelijk dat de AI-kans niet uit de volledige €160,8 miljard in het 10%-scenario bestaat. De echte economische waarde ontstaat pas wanneer agents nieuwe aankopen creëren, de conversie verhogen, Adyen extra klanten opleveren of retailers meer diensten laten afnemen.

Waarom Adyen een geloofwaardige kanshebber is

Adyen hoeft consumenten niet te overtuigen om een nieuwe betaalapp te installeren. Het bedrijf zit al in de infrastructuur van grote internationale ondernemingen en verwerkt betalingen voor onder meer Meta, Uber, H&M, eBay en Microsoft. In de eerste helft van 2026 kwam daar OpenAI als nieuwe grote klant bij.

Die positie kan een distributievoordeel opleveren. Wanneer een bestaande Adyen-klant via meerdere AI-assistenten wil verkopen, kan een uitbreiding van de huidige integratie eenvoudiger zijn dan het invoeren van een volledig nieuw betaalsysteem.

Ook Adyens open benadering is strategisch verstandig. Het bedrijf ondersteunt verschillende standaarden, waaronder protocollen die worden geassocieerd met OpenAI en Google. Adyen hoeft daardoor niet vooraf te voorspellen welke AI-interface dominant wordt. Het wil de infrastructuur leveren die achter al die interfaces bruikbaar blijft.

De belangrijkste potentiële voorsprong zit echter in risicodata. Een betaling door een agent vraagt niet alleen om controle van de consument en betaalkaart, maar ook van de identiteit en bevoegdheden van de agent. Adyen kan daarvoor gegevens uit betalingen, authenticatie en fraudedetectie combineren. Naarmate meer transacties over hetzelfde netwerk lopen, kan die risicolaag waardevoller worden.

Stripe vormt het grootste tegenargument

Adyen is bepaald niet de enige partij die deze positie ziet. Stripe beschikt al over een eigen Agentic Commerce Suite, gedeelde betalingstokens en ondersteuning voor machinebetalingen. Het bedrijf heeft bovendien een sterke positie bij ontwikkelaars, internetbedrijven en de technische infrastructuur rond OpenAI.

Visa en Mastercard bouwen ondertussen hun eigen standaarden en vertrouwenslagen. PayPal beschikt over een grote consumentenwallet, terwijl Google en AI-platformen zelf meer controle over checkout en klantdata kunnen opeisen. Open protocollen verlagen voor retailers de integratiedrempel, maar kunnen de onderliggende verwerking tegelijkertijd gemakkelijker uitwisselbaar maken.

Daarmee ontstaat een interessante tegenstelling. De openheid van Adyen Agentic vergroot de kans dat het product op verschillende platformen werkt, maar diezelfde open standaarden kunnen het moeilijker maken om uitzonderlijk hoge marges te vragen.

Ook de regelgeving vertraagt de doorbraak. In Europa gaan sterke klantauthenticatie en 3D Secure nog grotendeels uit van een mens die een aankoop bevestigt. Volledig autonome betalingen zonder afzonderlijke goedkeuring zitten daarom vooral in pilots. De meeste toepassingen bevinden zich nog in de fase waarin een agent zoekt en het winkelmandje vult, waarna de consument zelf toestemming geeft.

Het beslissende cijfer ontbreekt nog

Adyen rapporteert nog niet hoeveel betaalvolume via AI-agents loopt, hoeveel klanten Adyen Agentic daadwerkelijk gebruiken of welke netto-omzet deze transacties opleveren. Beleggers kunnen de omvang van de kans dus nog niet rechtstreeks in de resultaten terugvinden.

Het belangrijkste vervolgsignaal is niet opnieuw een spectaculaire marktvoorspelling. Het is een afzonderlijke operationele maatstaf: agent-beïnvloed betaalvolume, het aantal actieve ondernemingen of de conversieverbetering bij klanten die Adyen Agentic werkelijk inzetten.

Daarnaast moet blijken of Adyen Agentic buiten de Verenigde Staten beschikbaar wordt, met meer grote AI-platformen integreert en hogere conversie kan realiseren zonder dat fraude en betaalverliezen oplopen. Pas dan verandert agentic commerce van een overtuigend productverhaal in een meetbare winstbijdrage.

Kan Adyen de betaalpoort van AI worden?

Adyen heeft een geloofwaardige uitgangspositie, maar “iedere AI-aankoop” is voorlopig een ambitie en geen marktrealiteit. De kracht van de strategie is dat Adyen niet hoeft te winnen van ChatGPT, Gemini of Meta AI. Het kan juist profiteren wanneer meerdere agents naast elkaar blijven bestaan en retailers behoefte krijgen aan één neutrale vertaallaag.

Bij slechts 5% agentpenetratie zou al ongeveer €80,4 miljard van Adyens huidige geannualiseerde volume agent-beïnvloed kunnen zijn. De potentiële extra netto-omzet loopt in het bijbehorende conversiescenario op tot ongeveer €65 miljoen à €87 miljoen. Dat is relevant, maar nog niet groot genoeg om de volledige beleggingsthese zelfstandig te dragen.

De grootste kans is dat Adyen zijn bestaande klantenbestand gebruikt om een nieuw verkoopkanaal snel op te schalen. Het grootste risico is dat Stripe, betaalnetwerken of AI-platformen zelf de controle over tokens, checkout en klantdata naar zich toe trekken. Voor beleggers telt daarom vooral het eerste moment waarop Adyen agentic commerce omzet van een toekomstverhaal naar afzonderlijk zichtbaar volume en aantoonbare opbrengst.