De bottleneck zat uiteindelijk in het fonds zelf

Het is bijna een te perfecte beursgrafiek. De wereldwijde zoekinteresse naar het woord bottleneck bereikt een record, ongeveer op het moment dat het fonds van AI-profeet Leopold Aschenbrenner zijn eigen knelpunt ontdekt: liquiditeit.

Iedereen werd ineens ketenexpert

Aschenbrenner bedacht het begrip niet, maar gaf het wel een bijna messiaanse verpakking. Zijn strategie zocht steeds naar het onderdeel van de AI-keten waarvan tijdelijk te weinig beschikbaar was: eerst GPU’s, vervolgens HBM-geheugen en geavanceerde verpakking, daarna datacenters, stroom, transformatoren en koeling.

Dat is inhoudelijk geen gekke strategie. Wie een schaarse en onmisbare schakel bezit, kan tijdelijk hogere prijzen vragen. Het probleem ontstond toen duizenden beleggers onafhankelijk van elkaar precies dezelfde super originele gedachte kregen, opvallend vaak kort nadat dezelfde vertraagde Amerikaanse 13F-melding was verschenen.

Via het platform Autopilot kopieerden volgens Business Insider meer dan 5.000 beleggers Aschenbrenners portefeuille. Samen brachten zij ongeveer $32 miljoen in. Genoeg voor veel enthousiaste berichten op X, maar vermoedelijk onvoldoende om de wereldwijde geheugenmarkt naar hun hand te zetten. Echter zette het ook heel veel mini-profeten aan om hetzelfde te doen. Op X zijn er inmiddels duizenden nieuwe memory experts die na enig onderzoek vaak geen achtergrond hebben in memory. Één account schijnt account manager te zijn bij een fabriek, en eentje zelfs een Chinese tiener. Allemaal accounts met honderden duizenden volgers die op bottlenecks jagen.

De openbare portefeuille leverde wel een uitstekende bingokaart op. Eind maart rapporteerde Situational Awareness onder meer circa $1,1 miljard aan SanDisk aandelen en calls, $934 miljoen aan Bloom Energy, bijna $700 miljoen aan CoreWeave, $422 miljoen aan Micron-aandelen en $401 miljoen aan IREN. Geheugen, stroom en datacenters: wie nog een transformatorbedrijf kon vinden, had de volledige set.

Wat op sociale media minder vaak werd gekopieerd, waren de opties, financiering, instapprijzen en risico’s die een 13F helemaal niet volledig laat zien. De navolgers kregen de spannende aandelen, maar niet noodzakelijk de handleiding of de nooduitgang.

Toen kwam juli

Situational Awareness stond eind juni ongeveer 439% hoger over 2026. In juli verloor de portefeuille vervolgens 67%. Voor de rekenaars onder de profeten: na een verlies van 67% is een stijging van ruim 200% nodig om weer op het oude niveau terug te keren.

Onder druk van financiers en gemelde of dreigende margin calls verkocht het fonds het grootste deel van zijn circa $16 miljard grote beursportefeuille aan Citadel. Het fonds zelf werd dus niet overgenomen en ging niet failliet. Er resteerde ongeveer $10 miljard aan publieke en private bezittingen en door de eerdere winsten stond het jaarresultaat nog altijd circa 80% in de plus. Wel werd alle leverage verwijderd en erkende Aschenbrenner dat hij dichter bij permanente kapitaalschade was gekomen dan acceptabel.

Dat is misschien de nuttigste les. De bottleneckstrategie was niet dom; de religie eromheen wel. Een schaarste herkennen is iets anders dan diezelfde schaarste tegen iedere prijs en met geleend geld kopen.

De mini-profeten zochten naar tekorten aan GPU’s, geheugen, stroom en transformatoren. Het enige tekort dat zij niet in hun modellen hadden opgenomen, was het tekort aan kopers wanneer iedereen tegelijk naar de uitgang wilde.

De belangrijkste bottleneck in de AI handel zat uiteindelijk niet in het elektriciteitsnet. Hij zat in het risicobeheer. Bottlenecks komen en gaan en zijn geen beleggingsstrategie maar een simpele en hoopvolle trade om sneller rijk te worden.