Komt er na 26 oktober een verkoopgolf bij SpaceX?
In het kort
Bij SpaceX nadert een nieuwe stap in het vrijgeven van aandelen die sinds de beursgang aan verkoopbeperkingen gebonden zijn. Het prospectus noemt voor 24 oktober maximaal 328,4 miljoen aandelen; de eerstvolgende reguliere beursdag is maandag 26 oktober. Dat kan extra aanbod mogelijk maken, maar zegt niet hoeveel houders daadwerkelijk willen verkopen. Voor mij is het belangrijkere risico dat een hoge waardering weinig ruimte laat voor tegenvallende groei of extra financiering.
Lees verder in dit artikel
De datum is geen verkooporder
Een belegger kan behoorlijk schrikken van de boodschap dat honderden miljoenen aandelen binnenkort op de markt komen. Het klinkt alsof een enorme verkooporder al klaarstaat. Bij een lock-up gaat het echter in eerste instantie om het vervallen van een beperking. De economische stap van mogen verkopen naar werkelijk verkopen is groter dan zulke koppen suggereren.
Het officiële SpaceX-prospectus beschrijft een gefaseerd schema. Voor 24 oktober 2026, de 135ste dag na de prospectusdatum, noemt het maximaal 328,4 miljoen aandelen uit de groep met een lock-up van 180 dagen. In recente berichtgeving circuleert ongeveer 319 miljoen. Ik gebruik hier de primaire bovengrens en behandel die niet als een bevestigd actueel verkoopvolume.
Omdat 24 oktober een zaterdag is, valt de eerste daaropvolgende gewone handelssessie op maandag 26 oktober. Ook dat maakt de dag nog niet voorspelbaar. Beleggers kennen het schema vooraf en kunnen hun verwachtingen al eerder aanpassen. Houders kunnen bovendien besluiten voorlopig niets te verkopen.
Het prospectus kent verschillende groepen en vrijgavemomenten. Je kunt daarom niet iedere genoemde hoeveelheid optellen en doen alsof alle insiders tegelijk volledig vrij zijn. Voor een nauwkeurige analyse moet steeds duidelijk zijn op welke aandelen en voorwaarden een getal betrekking heeft.
Vrij verhandelbaar is niet hetzelfde als verwaterend
Bij verkoop van een bestaand aandeel wisselt de eigenaar. Het aantal uitstaande aandelen verandert daardoor op zichzelf niet. Het belang van een blijvende aandeelhouder wordt dus niet automatisch kleiner omdat een vroege investeerder verkoopt.
Verwatering ontstaat bijvoorbeeld wanneer een onderneming nieuwe aandelen uitgeeft of wanneer rechten in nieuwe aandelen worden omgezet. Dat is een andere gebeurtenis. Het verschil is belangrijk omdat beide ontwikkelingen wel koersdruk kunnen veroorzaken, maar via een ander mechanisme.
Een grotere vrij verhandelbare voorraad kan tijdelijk meer verkopers dan kopers aantrekken. Een emissie verandert daarnaast de verdeling van toekomstige winst over aandelen en brengt doorgaans nieuw kapitaal in de onderneming. Een analyse die beide onder één dreigende term schuift, maakt het risico moeilijker te beoordelen.
Dat betekent niet dat een lock-up onbelangrijk is. Werknemers en vroege financiers kunnen na jaren concentratie een legitieme reden hebben om vermogen te spreiden. Hun verkoop hoeft geen oordeel over de toekomst te zijn. Tegelijkertijd kunnen veel van zulke rationele persoonlijke beslissingen samen wel extra aanbod opleveren.
Hoe groot is het mogelijke aanbod?
Op 15 oktober sloot SpaceX op 148,62 dollar. Tegen die prijs vertegenwoordigt de prospectusbovengrens van 328,4 miljoen aandelen ongeveer 48,8 miljard dollar. Dat bedrag is geen voorspelde uitstroom uit het bedrijf. Het is de beurswaarde van aandelen die onder het genoemde schema verkoopbaar kunnen worden.
Als in een eigen illustratie 10% van die aandelen daadwerkelijk wordt verkocht, gaat het om 32,84 miljoen aandelen. Verspreid over vijf sessies is dat gemiddeld ongeveer 6,6 miljoen per dag. Bij 50% worden de aantallen vijf keer zo groot. Welke prijsimpact ontstaat, hangt vervolgens af van vraag, liquiditeit, timing en de manier waarop transacties worden uitgevoerd.
Je kunt dit dus niet omrekenen met een vaste regel dat een miljard extra aanbod een bepaald percentage koersverlies veroorzaakt. Een koper kan juist op de extra liquiditeit hebben gewacht. Omgekeerd kan onzekerheid potentiële kopers laten terugtrekken, waardoor een relatief klein ordervolume al veel beweging geeft.
Mijn aandacht zou daarom uitgaan naar daadwerkelijk gemelde transacties en veranderingen in het aantal aandelen, niet alleen naar het theoretische maximum. Ook handelsvolume is geen zuivere maatstaf voor insiderverkopen: hetzelfde aandeel kan op één dag meermaals van eigenaar veranderen.
De waardering blijft de grootste tegenpartij
Een aanbodschok duurt mogelijk kort. De economische verwachtingen achter de koers kunnen jarenlang bepalend blijven. SpaceX combineert activiteiten met verschillende groeimogelijkheden, kapitaalbehoeften en risico's. Een aantrekkelijk verhaal over satellieten, lanceringen en AI maakt het daarom nog niet eenvoudig om een redelijke prijs te bepalen.
Volgens het prospectus bedroeg de geconsolideerde omzet in 2025 ongeveer 18,7 miljard dollar en het operationele verlies circa 2,6 miljard. Die historische basis staat ver af van de schaal waarop optimistische waarderingen rusten. Het verschil moet worden overbrugd met groei, betere marges en financiering van de benodigde capaciteit.
Voor een transparante gevoeligheidsberekening neem ik 13 miljard aandelen als afgeronde eigen aanname. Dat is geen bevestiging van het exacte actuele verwaterde aantal. Tegen 148,62 dollar ontstaat dan ongeveer 1.932 miljard dollar aandelenwaarde. De uitkomst verandert direct als het werkelijke economische aandelenkapitaal afwijkt.
Bij deze benadering bedraagt de verhouding tot de omzet van 2025 ruim honderd. Zo'n historische omzetmultiple kan bij een snel veranderend bedrijf weinig zeggen over de winst over enkele jaren. Maar ze maakt wel duidelijk dat de prijs veel toekomstige ontwikkeling bevat. De huidige activiteiten hoeven daarvoor niet slecht te zijn; de lat ligt eenvoudigweg hoog.
Wat moet SpaceX verdienen voor jouw rendement?
Ik draai de gebruikelijke vraag graag om. Stel dat een belegger vanaf 148,62 dollar een jaarlijks koersrendement van 10% over drie jaar verlangt. Dan hoort daar een eindkoers van ongeveer 198 dollar bij. Bij de aangenomen 13 miljard aandelen vertegenwoordigt dat circa 2.572 miljard dollar aandelenwaarde.
Als beleggers in 2029 tien keer de jaaromzet zouden betalen, is daarvoor ongeveer 257 miljard dollar omzet nodig. Tien keer omzet is zelf al een stevige waardering en geen natuurlijke eindbestemming. Een lagere multiple of extra aandelen legt de benodigde omzet hoger.
Deze rekensom is bewust geen volledige ondernemingswaardering. Schuld, kasmiddelen, uiteenlopende segmentmarges en investeringsuitgaven zijn niet afzonderlijk gemodelleerd. Een omzetmultiple is daardoor vooral een eerste controle op de schaal van de verwachtingen. Pas een kasstroomanalyse kan laten zien hoeveel daarvan werkelijk aan aandeelhouders toekomt.
Drie eigen scenario's voor 2027–2029
In een terughoudend scenario neem ik 45, 65 en 90 miljard dollar omzet aan voor 2027, 2028 en 2029. Bij zes keer de eindomzet en 13,5 miljard aandelen volgt 40 dollar per aandeel. Dat scenario veronderstelt nog altijd forse bedrijfsgroei. Het tegenvallende aandelenrendement ontstaat vooral doordat de hoge verwachtingen niet worden gehaald en de markt een lagere prijs per omzetdollar betaalt.
Mijn middenscenario rekent met 65, 105 en 160 miljard dollar omzet, acht keer de eindomzet en 13,3 miljard aandelen. Dat geeft ongeveer 96 dollar. Ook hier kan de onderneming aanzienlijk groter worden terwijl de huidige koper verlies lijdt. Dat is geen paradox wanneer de oorspronkelijke waardering al veel groei vooruitbetaalt.
Het gunstige scenario veronderstelt 90, 170 en 280 miljard dollar omzet. Bij twaalf keer omzet en 13 miljard aandelen ontstaat ongeveer 258 dollar. Daarvoor zijn zowel uitzonderlijke commerciële uitvoering als een blijvend hoge waardering nodig. De drie paden zijn eigen aannames, geen bedrijfsprognoses en geen kansgewogen koersdoelen.
Ik gebruik in de scenario's oplopende aantallen aandelen bij meer financiële druk om te laten zien dat groei mogelijk niet volledig met intern verdiend geld kan worden betaald. De precieze financieringsmix kan anders uitpakken. Extra schuld vermijdt directe aandelenverwatering, maar voegt rente, aflossing en voorwaarden toe. Dat risico verdwijnt niet doordat het buiten een aandelenmodel valt.
Waarom ik niet op één maandag zou gokken
De aantrekkelijke kant van SpaceX is dat meerdere activiteiten elkaar kunnen versterken. Een sterke lanceercapaciteit kan de uitbouw van satellietdiensten ondersteunen. Grotere schaal kan operationele kosten verdelen over meer klanten. Maar zulke verbanden moeten uiteindelijk zichtbaar worden in economische opbrengsten, niet alleen in technische prestaties.
Bij een jonge beursnotering kunnen vrij verhandelbare aandelen, sentiment en nieuwe informatie tijdelijk een grote rol spelen. Dat maakt het verleidelijk om een koersbeweging rond een lock-up te voorspellen. Ik vind het nuttiger om vooraf te bepalen welke groei en financiering bij de eigen aankoopprijs noodzakelijk zijn.
Mijn oordeel is daarom dat de vrijgave een serieus liquiditeitsmoment is, maar geen zelfstandig bewijs voor een naderende crash. Het maximale aantal aandelen is een plafond, geen opdracht aan houders om te verkopen. De blijvende vraag is of SpaceX genoeg waarde per aandeel kan opbouwen om de huidige verwachtingen te dragen. Wie die vraag niet kan beantwoorden, krijgt door de kalender van 26 oktober geen extra zekerheid.
Opmerkingen