JOVD valt VVD aan over box 3: Beleggers zien straks wat ’rust in je portemonnee’ betekent

In het kort:

• De JOVD bekritiseert de box 3-hervorming fel en stelt dat het nieuwe stelsel leidt tot hogere lasten en meer onzekerheid voor spaarders en beleggers.

• Vooral de belasting op papieren winsten en de complexe tweedeling tussen aanwas en winst stuiten op principiële bezwaren.

• De discussie legt interne spanning binnen de liberale familie bloot en draait uiteindelijk om vertrouwen en voorspelbare fiscale regels.

  
  

De jongerenorganisatie van de VVD heeft ongekend hard uitgehaald naar haar eigen moederpartij. In een opiniestuk stellen JOVD bestuurders dat de hervorming van box 3 weinig te maken heeft met rust in de portemonnee en juist leidt tot hogere lasten en meer onzekerheid voor de gemiddelde hardwerkende Nederlander. De slogan waarmee de VVD de verkiezingen inging wordt volgens hen pijnlijk concreet. Wie spaart of belegt, houdt straks minder over.

Het is opvallend dat de kritiek niet van politieke tegenstanders komt, maar uit de liberale familie zelf. Juist de JOVD, traditioneel ideologisch scherp en principieel liberaal, zet vraagtekens bij het nieuwe stelsel dat onder een kabinet met VVD betrokkenheid vorm krijgt. Daarmee wordt box 3 niet alleen een fiscaal dossier, maar ook een intern politiek spanningsveld.

Van herstelmoment naar gemiste kans

Volgens de JOVD had de hervorming van box 3 een moment van herstel moeten zijn. Jarenlang betaalden hardwerkende Nederlanders belasting over een fictief rendement dat weinig te maken had met hun werkelijke opbrengst. De Hoge Raad maakte daar in het Kerstarrest een einde aan. Dat dwong de politiek om het stelsel fundamenteel te herzien.

Huidige Box 3-stelsel op basis van een fictief rendement

In plaats van een helder en eenvoudig systeem ziet de JOVD nu een complex compromis ontstaan. In hun ogen is de kern van het probleem niet opgelost. De overheid blijft vooruitlopen op inkomsten en belast rendement dat in sommige gevallen nog niet daadwerkelijk is gerealiseerd. Dat ondermijnt volgens hen het vertrouwen dat juist hersteld had moeten worden.

Belasting op papieren winst

Een van de belangrijkste bezwaren van de JOVD richt zich op het belasten van jaarlijkse waardestijgingen bij liquide vermogensbestanddelen. Voor aandelen en andere beleggingen wordt gekeken naar de aanwas van vermogen per jaar. Dat betekent dat ook niet verkochte winsten kunnen leiden tot belastingheffing.

Voor de gemiddelde financieel verstandige Nederlander is dat zeer onrechtvaardig. Wie een aandeel bezit dat in waarde stijgt maar niet verkoopt, heeft die winst nog niet daadwerkelijk in handen. Toch kan daar belasting over worden geheven. Volgens de JOVD schuift de overheid daarmee risico en onzekerheid door naar burgers.

Bij minder liquide bezittingen zoals vastgoed wordt pas bij verkoop afgerekend. Die tweedeling maakt het stelsel in hun ogen niet alleen ingewikkeld, maar ook inconsistent. Het systeem wordt technischer, terwijl het vertrouwen niet vanzelf meegroeit.

Complex compromis met beperkte winst voor de spaarder

De JOVD noemt het nieuwe box 3 stelsel een complex compromis waarvan het voordeel voor de gemiddelde spaarder beperkt blijft. Waar de oude regeling juridisch onderuit ging, was de verwachting dat er een eenvoudiger en rechtvaardiger alternatief zou komen. In plaats daarvan ontstaat opnieuw een stelsel met verschillende regimes, uitzonderingen en uitvoeringsvraagstukken.

De uitvoering is daarbij een terugkerend punt van zorg. De Belastingdienst heeft in het verleden moeite gehad met ingewikkelde regelingen. Als een systeem al op papier moeilijk uitlegbaar is, wordt de kans op fouten en nieuwe discussies alleen maar groter. Voor burgers betekent dat blijvende onzekerheid over hun fiscale positie.

Volgens de JOVD dreigt opnieuw een situatie waarin de overheid inkomsten veiligstelt, terwijl burgers achteraf moeten uitzoeken hoe zij de rekening betalen. Dat schuurt met het liberale uitgangspunt dat mensen ruimte moeten krijgen om vermogen op te bouwen zonder voortdurend veranderende spelregels.

Interne spanning binnen de liberale familie

Dat deze kritiek uitgerekend van de JOVD komt, maakt het politiek gevoelig. De VVD profileerde zich met de belofte van rust in de portemonnee. De jongerenorganisatie stelt nu dat die rust vooral betekent dat er minder overblijft voor wie spaart of belegt.

Die interne spanning legt een bredere discussie bloot. Moet een liberale partij instemmen met een systeem dat belasting heft over nog niet gerealiseerde winsten, zolang dat juridisch houdbaar is. Of moet zij principieel kiezen voor belastingheffing op daadwerkelijk ontvangen rendement. De JOVD lijkt duidelijk voor het laatste te pleiten.

De kwestie raakt daarmee niet alleen het fiscale beleid, maar ook de geloofwaardigheid van politieke beloftes. Als woorden als rust en koopkracht anders uitpakken dan verwacht, groeit de kloof tussen retoriek en realiteit.

Vertrouwen als breekpunt

Uiteindelijk draait de discussie volgens de JOVD om vertrouwen. Burgers die sparen voor hun pensioen of beleggen voor hun kinderen willen voorspelbare regels. Zij willen weten waar zij aan toe zijn en niet telkens geconfronteerd worden met technische wijzigingen die hun rendement aantasten.

De hervorming van box 3 had de kans moeten zijn om dat vertrouwen terug te winnen. Door te kiezen voor een hybride en ingewikkeld systeem blijft de fundamentele spanning bestaan. De overheid belast vermogen en rendement, terwijl veel burgers het gevoel houden dat hun inspanningen om financieel verantwoordelijkheid te nemen juist zwaarder worden belast.

De nieuwe staatssecretaris van Financiën krijgt straks de taak om dit dossier verder uit te werken. Voor de JOVD is de inzet helder. Belasting moet aansluiten bij daadwerkelijk gerealiseerde winst en niet bij papieren groei. Of de moederpartij die lijn overneemt, zal de komende jaren blijken. Eén ding is duidelijk. De discussie over box 3 is nog lang niet voorbij en de liberale familie voert die strijd inmiddels ook binnenshuis.