Quantumcomputers kraken Bitcoin al in 2028? Tom Lee luidt de alarmbel
- J. van den Poll
- 5 aug
- 6 minuten om te lezen
In het kort:
Tom Lee waarschuwt dat krachtige quantumcomputers de beveiliging van Bitcoin mogelijk eerder kunnen bedreigen dan veel beleggers verwachten.
Circa 6 miljoen bitcoin heeft al een zichtbare publieke sleutel, maar dat betekent niet dat deze munten vandaag onveilig of direct te stelen zijn.
Het grootste risico is waarschijnlijk niet de technologie zelf, maar een te trage en politiek gevoelige migratie naar quantumveilige handtekeningen.
De koers van Bitcoin schommelde rond de lage 60.000 dollar nadat marktstrateeg Tom Lee opnieuw aandacht vroeg voor het risico van quantumcomputers. Nieuwe berekeningen van Google Quantum AI suggereren dat er aanzienlijk minder rekenkracht nodig kan zijn om de digitale handtekeningen achter Bitcoin aan te vallen dan eerder werd aangenomen.
De waarschuwing klinkt spectaculair: quantumcomputers zouden Bitcoin mogelijk al rond 2028 of 2029 kunnen breken. De werkelijkheid is genuanceerder. Google voorspelt niet dat Bitcoin in 2029 daadwerkelijk wordt gekraakt. Het bedrijf hanteert 2029 als deadline voor zijn eigen overstap naar post-quantumcryptografie en laat vooral zien dat de benodigde quantumcomputer theoretisch veel kleiner kan zijn dan gedacht.
Voor Bitcoin-beleggers is dat onderscheid belangrijk. Er bestaat momenteel geen quantumcomputer die bitcoins kan stelen, maar de tijd die nodig is om het wereldwijde Bitcoin-netwerk, handelsplatformen en miljoenen wallets te upgraden, maakt vroeg voorbereiden noodzakelijk.
Wat Tom Lee over Bitcoin en quantumcomputers zegt
Lee wees op onderzoek waarin de benodigde middelen voor een aanval op elliptische-curvecryptografie opnieuw zijn berekend. Bitcoin gebruikt deze wiskunde om met digitale handtekeningen te bewijzen dat alleen de eigenaar van een privésleutel zijn munten kan uitgeven.
Volgens Google Quantum AI kan een theoretische aanval op een 256-bit elliptische curve worden uitgevoerd met minder dan 1.200 tot 1.450 logische qubits en ongeveer 70 miljoen tot 90 miljoen complexe quantumoperaties. Onder gunstige aannames zou daarvoor een fouttolerante machine met minder dan 500.000 fysieke qubits nodig zijn. Dat is ongeveer twintig keer minder dan eerdere ramingen.
Daar staat tegenover dat zo’n machine nog niet bestaat. De beste huidige systemen beschikken wel over honderden of duizenden fysieke qubits, maar fysieke qubits zijn niet hetzelfde als betrouwbare, foutgecorrigeerde logische qubits. Juist het corrigeren van fouten vormt een van de grootste technische obstakels voor praktisch bruikbare quantumcomputers.
Het jaartal 2029 uit het Google-verhaal moet daarom voorzichtig worden geïnterpreteerd. Google noemt dit vooral als migratiedeadline voor systemen die nog afhankelijk zijn van kwetsbare cryptografie. Het is geen harde voorspelling dat een aanvaller tegen die tijd daadwerkelijk over voldoende quantumcapaciteit beschikt.
Quantumcomputers breken geen Bitcoin-encryptie
Cryptograaf en Blockstream-topman Adam Back bracht een belangrijke correctie aan in de discussie. Bitcoin gebruikt voor het uitgeven van munten digitale handtekeningen, niet simpelweg encryptie. Een quantumaanval zou dus geen versleutelde bitcoins “ontcijferen”, maar proberen een privésleutel te berekenen uit een reeds zichtbare publieke sleutel.
Bitcoin gebruikt onder meer ECDSA- en Schnorr-handtekeningen op de elliptische curve secp256k1. Op gewone computers is het praktisch onmogelijk om vanuit een publieke sleutel de bijbehorende privésleutel te vinden. Een voldoende krachtige fouttolerante quantumcomputer zou dat met Shor’s algoritme mogelijk wel kunnen.
Het minen van Bitcoin is een ander verhaal. Mining gebruikt SHA-256, een hashfunctie die niet op dezelfde manier door Shor’s algoritme wordt gebroken. Quantumcomputers zouden theoretisch een voordeel kunnen behalen met Grover’s algoritme, maar dat voordeel is veel beperkter en wordt deels gecompenseerd door de automatische aanpassing van de moeilijkheidsgraad.
Een recente academische analyse van het quantumrisico voor Bitcoin concludeert daarom dat digitale handtekeningen het echte aandachtspunt zijn, niet het proof-of-workmechanisme. Bitcoin zou door een quantumdoorbraak dus niet plotseling stoppen met functioneren, maar bepaalde wallets zouden wel kwetsbaar kunnen worden voor diefstal.
Waarom circa 6 miljoen bitcoin extra aandacht vragen
On-chainonderzoek wijst erop dat ongeveer 6,04 miljoen BTC, goed voor 30,2% van de uitgegeven voorraad, momenteel een publiek zichtbare sleutel heeft. Dat cijfer wordt soms vertaald naar de claim dat bijna een derde van alle bitcoin onveilig is. Ook dat is te kort door de bocht.
Volgens de door Glassnode verzamelde gegevens is ongeveer 1,92 miljoen BTC structureel blootgesteld door het gebruikte adrestype. Nog eens 4,12 miljoen BTC is blootgesteld door operationeel gedrag, waaronder adreshergebruik, eerdere uitgaven en bepaalde bewaarmethoden van cryptobeurzen.
Veel traditionele Bitcoin-adressen verbergen de publieke sleutel achter een hash totdat vanuit het adres een transactie wordt verstuurd. Wie een adres niet hergebruikt, beperkt daardoor de periode waarin de sleutel zichtbaar en aanvalsbaar is. Oudere pay-to-public-key-adressen en bepaalde moderne Taproot-constructies tonen de publieke sleutel wel direct.
Blootstelling betekent echter alleen dat een toekomstige quantumcomputer een aanvalspunt zou hebben. Zonder een cryptografisch relevante quantumcomputer kan een aanvaller daar vandaag niets mee. Een groot deel van de blootgestelde munten kan bovendien naar nieuwe, uiteindelijk quantumveilige adressen worden verplaatst.
De moeilijkste categorie bestaat uit verloren, slapende en zeer oude bitcoins. Onderzoekers schatten dat ongeveer 2,3 miljoen BTC mogelijk niet meer door de rechtmatige eigenaar kan worden gemigreerd. Daaronder kunnen vroege munten van Satoshi Nakamoto vallen. Als een quantumaanvaller die sleutels ooit kan afleiden, ontstaat niet alleen een beveiligingsprobleem, maar ook het risico dat lang verloren gewaande munten plotseling op de markt komen.
Bitcoin heeft oplossingen, maar nog geen voltooide upgrade
De cryptografische bouwstenen voor quantumveilige beveiliging bestaan al. Het Amerikaanse NIST heeft onder meer ML-DSA en SLH-DSA gestandaardiseerd als digitale handtekeningen die bestand moeten zijn tegen bekende quantumaanvallen. Deze standaarden zijn sinds 2024 beschikbaar voor implementatie.
Voor Bitcoin wordt onder andere gewerkt aan BIP-360. Dit voorstel introduceert Pay-to-Merkle-Root, waarbij geen kwetsbare publieke sleutel langdurig zichtbaar hoeft te zijn. De officiële tekst van BIP-360 omschrijft de oplossing nadrukkelijk als een eerste stap tegen aanvallen op langdurig blootgestelde sleutels.
Een gepubliceerd voorstel is alleen nog geen actieve bescherming. Bitcoin kent geen centrale beheerder die een verplichte update kan uitrollen. Ontwikkelaars moeten het eens worden over het ontwerp, walletmakers en beurzen moeten de nieuwe standaard ondersteunen en gebruikers moeten hun munten daadwerkelijk migreren.
Daarna volgt de politiek gevoeligste vraag: wat gebeurt er met oude bitcoins die niet worden verplaatst? Als transacties met oude handtekeningen geldig blijven, kan een quantumaanvaller slapende munten stelen. Als het netwerk deze munten bevriest of onbruikbaar maakt, grijpen ontwikkelaars feitelijk in op bestaande eigendomsrechten. Beide keuzes kunnen tot hevige verdeeldheid en mogelijk zelfs een splitsing van het netwerk leiden.
Waarom 2028 waarschijnlijk niet de echte Bitcoin-deadline is
De beschikbare onderzoeksgegevens ondersteunen geen stellige voorspelling dat Bitcoin in 2028 wordt gekraakt. Een afzonderlijk kwantitatief onderzoek schat de kans op een cryptografisch relevante quantumcomputer op ongeveer één op zes tegen 2035, circa 30% tegen 2040 en ongeveer 60% tegen 2050. De onzekerheidsmarge rond deze ramingen is uitzonderlijk groot.
Adam Back verwacht dat een praktische aanval nog decennia verwijderd kan zijn. Tegelijkertijd pleit ook hij voor een geleidelijke migratie naar quantumveilige handtekeningen. Scepsis over een agressieve deadline is dus niet hetzelfde als ontkennen dat het probleem bestaat.
De verstandige interpretatie is dat 2028 of 2029 geen voorspelde sterfdatum voor Bitcoin is, maar een bruikbare stresstest. Wanneer het ecosysteem tegen die tijd nog geen duidelijke migratieroute, werkende walletondersteuning en breed gedragen afspraken over oude munten heeft, begint het governance-risico snel toe te nemen.
Quantumrisico
Voor beleggers draait dit verhaal minder om de vraag wanneer Google een voldoende krachtige quantumcomputer bouwt en meer om het vertrouwen dat Bitcoin zichzelf tijdig kan aanpassen. Technisch gezien lijkt een overgang mogelijk. De grotere onzekerheid zit in besluitvorming, implementatie en de bereidheid van miljoenen gebruikers om hun munten te verplaatsen.
Dat maakt quantumrisico vooral een test voor de waardering van Bitcoin als digitaal schaars bezit. De schaarste van maximaal 21 miljoen BTC is alleen geloofwaardig zolang eigendom cryptografisch beschermd blijft. Wanneer miljoenen slapende munten door een toekomstige aanvaller kunnen worden geactiveerd, kan de markt zowel een beveiligingsschok als onverwachte verkoopdruk moeten verwerken.
Tegelijkertijd lijkt de directe paniek overdreven. Er bestaat nog geen machine die secp256k1 kan breken en er zijn concrete technische oplossingen in ontwikkeling. Een tijdige migratie kan het grootste deel van de circa 6 miljoen blootgestelde bitcoins beschermen. De markt lijkt het risico daarom terecht niet als een onmiddellijke ondergang van Bitcoin te prijzen.
De meest relevante indicator is de komende jaren niet het aantal fysieke qubits in een persbericht. Beleggers kunnen beter volgen of een volledige post-quantumoplossing wordt getest, in Bitcoin Core terechtkomt, door grote beurzen en hardwarewallets wordt ondersteund en uiteindelijk brede netwerkacceptatie krijgt.
Waar beleggers op moeten letten
De eerste signalen komen uit de technische ontwikkeling rond BIP-360 en aanvullende voorstellen voor quantumveilige digitale handtekeningen. Zolang deze oplossingen concepten of experimenten blijven, beschikt Bitcoin nog niet over een operationele bescherming tegen een toekomstige aanval.
Daarnaast is het gedrag van handelsplatformen en bewaarders belangrijk. Een aanzienlijk deel van de blootstelling ontstaat door adreshergebruik en kan met betere walletpraktijken worden verminderd. Beurzen die vroeg publieke sleutels afschermen en later quantumveilige adressen ondersteunen, verlagen het risico voor hun klanten.
Tot slot moeten beleggers bedacht zijn op stevige koersreacties rond nieuwe quantumdoorbraken. Zelfs onderzoek dat alleen de theoretische kosten van een aanval verlaagt, kan angst veroorzaken voordat er een werkende machine bestaat. Koersdoelen en voorspelde quantumdeadlines zijn geen garanties. Bitcoin blijft een volatiel bezit waarvan zowel de technologie als de marktwaarde sterk kan veranderen.
