Koers ASML explodeert, waarom beleggers nu massaal instappen

Jelger Sparreboom
21 minuten geleden
4 minuten om te lezen

In het kort:

ASML maakt lithografiemachines die nodig zijn om de meest geavanceerde computerchips te produceren.
Het bedrijf heeft een vrijwel monopolie op EUV-technologie, die essentieel is voor chips van bedrijven zoals TSMC, Intel en Samsung.
De groei van AI en datacenters zorgt voor sterke vraag naar nieuwe chipfabrieken en daarmee naar ASML-machines.

Een klein aantal bedrijven vormt de technologische basis van de moderne chipindustrie. ASML behoort duidelijk tot die groep. Vrijwel iedere geavanceerde chip die tegenwoordig wordt geproduceerd, is afhankelijk van machines uit Nederland. Wanneer chipfabrikanten investeren in kunstmatige intelligentie, datacenters of nieuwe generaties processors, komt de vraag naar apparatuur van ASML vrijwel automatisch in beeld.

Koers ASML

ASML produceert lithografiemachines. Dat zijn systemen die extreem kleine patronen op siliciumwafers projecteren. Die wafers vormen de basis van computerchips. Tijdens het productieproces wordt een lichtbron gebruikt om patronen op het oppervlak van een wafer te printen. Hoe preciezer dit proces verloopt, hoe kleiner de transistors op een chip kunnen worden gemaakt. Kleinere transistors zorgen voor snellere, zuinigere en krachtigere processors.

De meest geavanceerde technologie van ASML heet extreme ultraviolet lithografie, meestal afgekort tot EUV. Bij deze techniek wordt licht gebruikt met een golflengte van ongeveer 13,5 nanometer. Dat is veel korter dan bij oudere lithografiemethoden. Hierdoor kunnen chipfabrikanten extreem kleine structuren op een chip produceren. Dat maakt de productie mogelijk van chips met transistoren op schaal van enkele nanometers.

Het ontwikkelen van deze technologie kostte tientallen jaren. ASML investeerde sinds de jaren negentig enorme bedragen in onderzoek en ontwikkeling. Het resultaat is een machine die uit meer dan honderdduizend onderdelen bestaat en waarin optische precisie een centrale rol speelt. In een vacuümomgeving worden kleine tin-druppels geraakt door krachtige lasers om licht te produceren. Dat licht wordt via extreem gladde spiegels naar de wafer geleid. Het hele proces vereist een nauwkeurigheid die op atomaire schaal wordt gemeten.

Door deze lange ontwikkelingstijd heeft ASML een sterke technologische positie opgebouwd. Het bedrijf is een monopolist in commerciële EUV-machines. Grote chipfabrikanten zoals TSMC, Samsung en Intel gebruiken deze systemen voor hun meest geavanceerde chips. Daardoor neemt ASML een unieke positie in de waardeketen van de halfgeleiderindustrie in.

Prijs per EUV machine

Het bedrijfsmodel en de economische kracht van ASML

Het bedrijfsmodel van ASML draait om zeer complexe machines en langdurige klantrelaties. De systemen die het bedrijf produceert behoren tot de meest geavanceerde industriële machines ter wereld. De productie van één lithografiesysteem vereist duizenden gespecialiseerde onderdelen die afkomstig zijn van een wereldwijd netwerk van leveranciers.

Wanneer een machine gereed is, wordt deze meestal gedeeltelijk gedemonteerd en naar de klant vervoerd. Dat gebeurt vaak met meerdere vrachtwagens en speciale transportvluchten. Ingenieurs van ASML bouwen het systeem vervolgens ter plaatse weer op en stellen het nauwkeurig af. Dit installatieproces kan meerdere maanden duren.

De complexiteit van de apparatuur zorgt ook voor een belangrijke tweede inkomstenbron. ASML verdient namelijk niet alleen geld aan de verkoop van nieuwe machines. Het bedrijf verdient ook aan onderhoud, upgrades en optimalisatie van bestaande systemen. Deze activiteiten worden binnen het bedrijf aangeduid als de installed base business.

Installed base verwijst naar alle machines die al bij klanten in gebruik zijn. Naarmate het aantal geïnstalleerde systemen groeit, neemt ook de vraag naar onderhoud en technische ondersteuning toe. Hierdoor ontstaat een stabiele stroom van terugkerende inkomsten. In recente jaren groeide deze serviceactiviteit uit tot een belangrijk onderdeel van de totale omzet.

De financiële resultaten laten zien hoe krachtig dit model is. In 2025 behaalde ASML een omzet van ongeveer 32,7 miljard euro. De brutomarge lag rond de 52 procent. De brutomarge geeft aan welk deel van de omzet overblijft nadat de directe productiekosten zijn betaald. Een hoge brutomarge wijst vaak op sterke prijszettingsmacht. In het geval van ASML komt die kracht voort uit het technologische leiderschap en het beperkte aantal alternatieven voor klanten.

omzet ASML

Ook de orderportefeuille van het bedrijf laat zien dat de vraag sterk blijft. Aan het einde van het jaar bedroeg het totaal aan bestelde maar nog niet geleverde machines ongeveer 39 miljard euro. Een orderportefeuille van deze omvang geeft zicht op toekomstige omzet, omdat de machines in de komende jaren worden geleverd.

De vooruitzichten voor beleggers

De recente belangstelling voor het aandeel ASML hangt nauw samen met de snelle groei van kunstmatige intelligentie. AI-modellen vereisen enorme hoeveelheden rekenkracht. Die rekenkracht wordt geleverd door gespecialiseerde chips die in datacenters worden gebruikt. Bedrijven investeren daarom massaal in nieuwe infrastructuur voor AI.

Deze ontwikkeling heeft een directe invloed op de halfgeleiderindustrie. Chipfabrikanten bouwen nieuwe fabrieken en breiden bestaande productielijnen uit. Voor de productie van moderne chips zijn geavanceerde lithografiemachines nodig. Daardoor groeit ook de vraag naar systemen van ASML.

In het vierde kwartaal van 2025 ontving het bedrijf nieuwe orders ter waarde van ongeveer 13,2 miljard euro. Een groot deel daarvan had betrekking op EUV-machines. Dat bevestigt dat klanten blijven investeren in de meest geavanceerde technologie. Volgens het management weerspiegelt deze orderstroom het vertrouwen van chipfabrikanten in de toekomstige vraag naar AI-gerelateerde hardware.

Beleggers kijken ook naar de waardering van het aandeel. De koers-winstverhouding van ASML ligt rond de vijftig. De koers-winstverhouding vergelijkt de beurskoers van een bedrijf met de winst per aandeel. Een hoge verhouding betekent dat beleggers bereid zijn een hogere prijs te betalen voor toekomstige winstgroei.

Het management verwacht dat de omzet in 2026 kan groeien tot ongeveer 34 tot 39 miljard euro. Voor de langere termijn spreekt het bedrijf zelfs over een mogelijke omzet van 44 tot 60 miljard euro rond 2030. Dat scenario gaat uit van een voortdurende groei van de wereldwijde chipmarkt en een verdere toename van AI-toepassingen.

Koers-winst verhouding

Voor beleggers blijft het belangrijk om ook de risico’s te begrijpen. De halfgeleidersector staat bekend om zijn cyclische karakter. Dat betekent dat investeringen van chipfabrikanten kunnen fluctueren wanneer de vraag naar elektronica verandert. Daarnaast spelen geopolitieke factoren een rol, zoals exportrestricties voor geavanceerde technologie.

Tegelijkertijd blijft de strategische positie van ASML bijzonder sterk. Het bedrijf levert technologie die essentieel is voor de productie van moderne chips. Zolang de vraag naar rekenkracht blijft groeien, blijft ook de rol van geavanceerde lithografie groot. Dat maakt ASML tot een bedrijf dat nauw verbonden is met de toekomst van de wereldwijde technologie-industrie.