Is de Nasdaq nog wel te vertrouwen na deze opvallende regelwijziging voor megacap-IPO’s?

In het kort:

• Nasdaq heeft de regels voor de Nasdaq-100 aangepast, waardoor een groot nieuw beursbedrijf zoals SpaceX veel sneller kan worden opgenomen.

• Dat is niet meteen corrupt, maar het roept wel vragen op over belangenverstrengeling, omdat passieve fondsen dan automatisch miljarden richting zo’n aandeel moeten sturen.

• Voor beleggers is het verschil met de S&P 500 belangrijk: S&P kiest voor strengere discipline, terwijl Nasdaq meer flexibiliteit toont.

• Via Raisin profiteren spaarders tijdelijk van 2,85% rente per jaar op een vrij opneembare spaarrekening met Europees depositogarantiestelsel.

De discussie rond SpaceX en de Nasdaq-100 gaat over veel meer dan één mogelijke beursgang. De kernvraag is groter en belangrijker: voor wie worden indexregels eigenlijk geschreven? Voor beleggers die duidelijkheid en bescherming nodig hebben, of voor de grootste bedrijven ter wereld die snel toegang willen tot miljarden aan passief kapitaal?

Nasdaq heeft onlangs zijn methodologie voor de Nasdaq-100 aangepast. Door de nieuwe

Fast Entry-regel kan een pas beursgenoteerd bedrijf versneld worden toegevoegd aan de index als het groot genoeg is. Volgens Nasdaq kan een nieuwe beursnotering in aanmerking komen wanneer de volledige marktkapitalisatie binnen de top 40 van de huidige Nasdaq-100-bedrijven zou vallen. De opname kan al na een korte handelsperiode plaatsvinden. Daarbij mag de index tijdelijk zelfs uit meer dan 100 namen bestaan.

Nasdaq’s nieuwe regel zet passief geld automatisch in beweging:

Waarom deze nieuwe Nasdaq-regel vragen oproept

Op het eerste gezicht klinkt de aanpassing logisch. Wanneer een bedrijf als SpaceX direct na de beursgang tot de grootste bedrijven op de markt behoort, wil Nasdaq kunnen zeggen dat de index de markt goed weerspiegelt. Een grote onderneming die meteen een belangrijke rol speelt op de beurs, lijkt dan ook een logische kandidaat voor opname.

Toch zit precies daar het probleem. De Nasdaq-100 is namelijk niet zomaar een lijst met grote groeibedrijven. De index wordt gevolgd door enorme hoeveelheden passief geld via ETF’s en indexfondsen. Denk bijvoorbeeld aan producten die de Nasdaq-100 nauw volgen, zoals QQQ en vergelijkbare Nasdaq-100-ETF’s.

Zodra een aandeel aan de index wordt toegevoegd, moeten zulke fondsen kopen. Dat doen zij niet omdat het aandeel goedkoop is, omdat de waardering aantrekkelijk is of omdat de vooruitzichten plots beter zijn geworden. Zij kopen simpelweg omdat de index het voorschrijft. Daardoor kan een indexwijziging direct leiden tot grote automatische vraag naar een aandeel.

Voor veel beleggers voelt deze regelwijziging daarom ongemakkelijk. Het lijkt alsof de spelregels worden aangepast op het moment dat een megabedrijf als SpaceX naar de beurs wil. Dat betekent niet automatisch dat er sprake is van corruptie. Voor zo’n beschuldiging is hard bewijs nodig, zoals omkoping, geheime afspraken of misbruik van macht. Maar het is wel redelijk om te spreken van mogelijke belangenverstrengeling, regelbuiging of index engineering.

Huidige top 10 holdings nog zonder SpaceX:

De kernvraag is niet of SpaceX een goed bedrijf is

De belangrijkste vraag is niet alleen of SpaceX een goed bedrijf is. Die discussie is op zichzelf al interessant, maar raakt niet de kern van het probleem. De belangrijkere vraag is of een indexaanbieder de poort zo snel moet openzetten voor een aandeel dat nog nauwelijks een publieke handelsgeschiedenis heeft.

Een beursgang is vaak een periode van hype, beperkte informatie en sterke koersschommelingen. De markt moet dan nog ontdekken wat een realistische waarde is. Juist daarom bestaan er normaal gesproken wachttijden, liquiditeitseisen en winstgevendheidscriteria. Zulke regels zijn er niet voor niets. Ze moeten beleggers beschermen tegen een te snelle opname van aandelen waarvan de echte marktwaarde nog niet goed is getest.

Wanneer een bedrijf vrijwel direct na de beursgang in een grote index kan worden opgenomen, verandert dat de dynamiek. De koers wordt dan niet alleen bepaald door gewone vraag en aanbod, maar ook door verplichte aankopen van passieve fondsen. Dat kan de prijsvorming verstoren, zeker wanneer de waardering nog onzeker is.

Wil je al deze inzichten lezen? Neem dan een lidmaatschap op De Belegger. Met de code 'INZICHT' krijg je tijdelijk 50% korting.

Waarom de S&P 500 in dit dossier sterker oogt

Het verschil met de S&P 500 is in dit dossier belangrijk. S&P Dow Jones Indices heeft juist besloten om geen versnelde route te maken voor SpaceX en andere megacap-IPO’s.

Volgens recente berichtgeving blijven de bestaande voorwaarden staan. Bedrijven moeten dus eerst langer publiek verhandeld zijn en aan de gebruikelijke eisen voldoen voordat zij kans maken op opname in de S&P 500.

Dat maakt de S&P 500 in deze kwestie betrouwbaarder. Niet omdat de S&P 500 perfect is, maar omdat de index hier vasthoudt aan discipline. De boodschap is duidelijk: omvang alleen is niet genoeg. Een bedrijf moet ook tijd, liquiditeit, winstgevendheid en marktgeschiedenis laten zien.

Bij Nasdaq lijkt de boodschap anders. Als een bedrijf groot genoeg is, kan het sneller naar binnen. Dat maakt de index flexibeler, maar roept ook de vraag op of die flexibiliteit nog in het belang van beleggers is.

Wat dit betekent voor beleggers in QQQ en Nasdaq-100-ETF’s

Voor beleggers in QQQ of andere Nasdaq-100-producten is dit belangrijk. Zij beleggen namelijk niet alleen in technologie, groei of innovatie. Zij beleggen ook in de keuzes van Nasdaq als indexmaker. Die keuzes bepalen welke bedrijven in de index komen, wanneer dat gebeurt en hoeveel passief geld automatisch naar die aandelen stroomt.

Die keuzes zijn niet neutraal. Een indexmethodologie bepaalt waar miljarden aan kapitaal naartoe gaan. Wanneer een nieuwe megacap snel wordt opgenomen, ontstaat er automatische koopdruk. Dat kan gunstig zijn voor vroege investeerders, insiders en grote aandeelhouders die profiteren van extra vraag naar het aandeel.

Voor gewone beleggers kan het juist betekenen dat zij indirect koper worden op een duur en onzeker moment. Zij kopen dan niet bewust SpaceX omdat zij de waardering aantrekkelijk vinden, maar krijgen het aandeel automatisch in hun ETF of indexfonds omdat Nasdaq de regels heeft aangepast.

Lees meer: Analyse: Adyen koopt zich in bij de factuur achter de AI-boom

Niet corrupt, maar wel zorgwekkend

De conclusie moet scherp maar eerlijk zijn. Het is te makkelijk om te zeggen dat Nasdaq corrupt is. Voor zo’n beschuldiging is hard bewijs nodig, en zonder dat bewijs moet je voorzichtig zijn met zulke woorden. Maar het is wel terecht om hardop te vragen of Nasdaq nog onafhankelijk genoeg handelt wanneer regels precies op tijd worden aangepast voor megabedrijven als SpaceX.

De S&P 500 kiest in dit geval voor discipline. Nasdaq kiest voor flexibiliteit. Voor beleggers is dat verschil cruciaal.

Flexibiliteit kan goed zijn. Het kan ervoor zorgen dat een index sneller aansluit bij veranderingen in de markt en nieuwe grote bedrijven niet onnodig lang buiten de deur houdt. Maar flexibiliteit kan ook doorschieten. Dan ontstaat het risico dat regels steeds vaker worden geschreven voor de grootste spelers, in plaats van voor de bescherming van de belegger.

Precies daarom raakt deze discussie aan het vertrouwen in de Nasdaq-100. Een index is pas echt waardevol als beleggers erop kunnen vertrouwen dat de regels helder, consistent en onafhankelijk worden toegepast. Zodra het gevoel ontstaat dat de regels worden aangepast voor bedrijven met genoeg omvang en invloed, wordt dat vertrouwen kwetsbaar.

Advertorial

De discussie over de Nasdaq-100 laat zien dat ook passief beleggen afhankelijk blijft van regels, timing en vertrouwen in indexmakers. Wie door zulke onzekerheid tijdelijk aan de zijlijn wil blijven, kan ervoor kiezen vermogen flexibel te parkeren terwijl er rente wordt opgebouwd.

Raisin RenteBoost is een tijdelijke actie waarbij je op een vrij opneembare Duitse spaarrekening de eerste 3 maanden lang een gegarandeerde rente van 2,85% p.j. krijgt, beschermd onder het Europese garantiestelsel. Je spaargeld blijft dagelijks opvraagbaar en je kunt vrij storten en opnemen. Na deze periode kun je via één Raisin-account verder sparen bij meer dan 50 Europese banken, met actuele variabele rentes tot 1,96% p.j., of kiezen voor spaardeposito’s met looptijden van één maand tot tien jaar en rentes tot 3,42% p.