Beurspaniek op komst? Politieke chaos in Washington zet markten op scherp

In het kort

• De S&P 500 verliest gemiddeld 5 % rond shutdowns, maar herstelt vaak snel bij kortdurende politieke impasses.

• Sectoren met directe overheidsbanden ondervinden soms hinder, vooral bij langdurige stillegging.

• Een shutdown in een zwakke economie, zoals in 2025, vergroot het risico op bredere marktverstoring.

Een Amerikaanse government shutdown, waarbij delen van de overheid tijdelijk gesloten worden wegens een politiek vastgelopen begrotingsproces, is doorgaans geen directe schokgolf voor de beurs. Beurspaniek blijft meestal uit, zolang de stillegging van korte duur is en niet samenvalt met bredere economische risico’s. Maar dit jaar is de situatie anders: de shutdown van 2025 dreigt door aanhoudende verdeeldheid in het Congres over belastingmaatregelen en uitgavenplafonds, terwijl de economische groei al onder druk staat. De combinatie van politieke verlamming en een verzwakte conjunctuur wakkert de angst voor een grotere marktverstoring aan dan in eerdere jaren.

Bank of America becijferde dat de S&P 500 gemiddeld zo’n 5 % daalt tussen de week voor en de week na een shutdown. Maar deze gemiddelden verhullen forse variaties: tijdens de langste shutdown in 2018‑2019, die 35 dagen duurde, steeg de index juist met 6 %.

Volgens analyses van onder andere Morgan Stanley en Morningstar eindigde de beurs tijdens eerdere shutdowns vaker in het groen dan in het rood. De meeste marktreacties zijn eerder symbolisch dan fundamenteel.

Gemiddelde beursreactie tijdens recente Amerikaanse shutdowns:

Bron: CNBC

Volatiliteit neemt toe, maar schade blijft vaak beperkt

De beurs wordt vooral nerveus vóórdat een shutdown daadwerkelijk begint. RBC berekende dat de S&P 500 voorafgaand aan shutdowns van minimaal 10 dagen gemiddeld 10,2 % daalt. Tijdens de shutdown zelf is de beweging gemiddeld bescheidener en binnen 12 maanden daarna volgt doorgaans herstel, met gemiddelde winsten rond de 13 %.

De implicatie is duidelijk: markten prijzen politieke onzekerheid in, maar verliezen zelden het vertrouwen in de onderliggende economische structuur van de VS.

Sectoren met overheidsexposure voelen shutdown het snelst

Hoewel de bredere index vaak veerkrachtig blijkt, zijn sommige sectoren gevoeliger voor overheidsimpasses. Bedrijven die afhankelijk zijn van federale contracten, vergunningen of subsidies denk aan defensie, infrastructuur en luchtvaart kunnen sneller last ondervinden van stilgevallen besluitvorming of vertraagde betalingen.

Shutdown is niet zonder gevolgen voor beurs en economie:

Bron: CNBC

Ook financiële markten kunnen hinder ondervinden als toezichthouders zoals de SEC hun activiteiten stilleggen. IPO’s, fusies of andere transacties kunnen hierdoor vertraging oplopen. Daarnaast kan de publicatie van economische kerncijfers zoals werkloosheid of inflatie worden uitgesteld, wat zorgt voor extra onzekerheid bij beleggers en beleidsmakers.

Beurspaniek dreigt bij unieke shutdown in 2025

De huidige shutdown dreigt plaats te vinden tegen een achtergrond van afkoelende economische groei. Analisten waarschuwen dat een shutdown in zo’n kwetsbare context sneller bredere effecten kan hebben. Vooral het uitblijven van cruciale macrodata kan markten in het duister laten tasten over inflatie en arbeidsmarktontwikkelingen, twee indicatoren waarop de Federal Reserve haar beleid afstemt.

Lees ook: Moet je The Trade Desk nu verkopen? Dit moet je weten

Bovendien is de politieke toon in 2025 grimmiger. De voorbereiding van “mass firings” in plaats van het gebruikelijke tijdelijk verlof (“furloughs”) creëert extra zorgen over beleidsradicalisering. Dat kan het sentiment op de markten negatiever kleuren, zeker als de stillegging zich voortsleept of escaleert richting discussies over het Amerikaanse schuldenplafond.

Scenario’s voor beleggers: stabiliteit of escalatie?

Het meest waarschijnlijke scenario is dat de markt reageert met wat extra volatiliteit, maar zich stabiel houdt zolang de shutdown van korte duur is. Beleggers hebben ervaring met politieke dreigementen en anticiperen doorgaans op een late deal.

Toch zijn er risico’s. Een langdurige shutdown kan consumentenvertrouwen aantasten, investeringsbeslissingen uitstellen en tijdelijk het BBP drukken. Samen met een zwakke economische omgeving kan dat zwaarder wegen dan in eerdere jaren.

Voor beleggers geldt daarom: blijf alert op politieke signalen, spreid risico’s zeker in sectoren met overheidsblootstelling en focus op lange termijnfundamenten in plaats van kortetermijnpaniek. Shutdowns zorgen voor ruis, maar zelden voor structurele marktverandering, tenzij het politieke disfunctioneren uitmondt in breder wantrouwen richting het Amerikaanse systeem.