ABN AMRO waarschuwt: Box 3 belast straks zelfs verliesherstel

In het kort

• ABN AMRO waarschuwt dat het nieuwe Box 3-stelsel (2028) door tijdsdruk kan leiden tot belasting op rendement dat economisch geen winst is.

• Het hybride model kan belasting heffen over herstel na verlies en bij levensgebeurtenissen, zelfs zonder liquide middelen.

• Ook vastgoedbeleggers riskeren heffing over theoretische inkomsten, waardoor experts pleiten voor aanpassingen vóór invoering.

  
  

De geplande hervorming van de Nederlandse Box 3-belasting dreigt beleggers opnieuw in een lastige positie te brengen. Dat waarschuwen vermogensspecialisten van ABN AMRO, die serieuze juridische en praktische bezwaren zien bij het nieuwe systeem dat in 2028 moet ingaan. De overheid wil met de hervorming inkomsten uit spaargeld, beleggingen en tweede woningen realistischer belasten, maar volgens experts kan het voorstel in de praktijk leiden tot belastingheffing zonder daadwerkelijke vermogensgroei. Daarmee dreigt een herhaling van problemen die het Box 3-stelsel al jarenlang achtervolgen.

Volgens ABN AMRO-wealth experts Tjarko Denekamp en Peter Beets staat de wetgever onder grote budgettaire druk om het nieuwe systeem tijdig ingevoerd te krijgen. Juist die tijdsdruk vergroot het risico dat fundamentele tekortkomingen onvoldoende worden opgelost. Zij vrezen dat het nieuwe stelsel van start gaat met wat zij omschrijven als een “bittere nasmaak”, doordat belastingplichtigen opnieuw geconfronteerd kunnen worden met heffingen die niet aansluiten bij hun werkelijke rendement.

Belasting over herstel na verlies

Een van de meest controversiële elementen van het voorstel is het zogeheten hybride model, waarin zowel vermogensaanwas als gerealiseerde vermogenswinsten worden belast. Op papier klinkt dit als een evenwichtige oplossing, maar in de praktijk kan het volgens ABN AMRO tot scheve uitkomsten leiden. Beleggers die verliezen lijden en daarna slechts herstellen tot hun oorspronkelijke inleg, kunnen alsnog belasting verschuldigd zijn. Dat gebeurt zelfs wanneer er per saldo geen economische winst is gerealiseerd.

Denekamp en Beets illustreren dit met een duidelijk voorbeeld. Wanneer een effectenportefeuille in 2028 herstelt tot het niveau van de oorspronkelijke investering na eerdere verliezen, wordt dat herstel fiscaal aangemerkt als belastbare groei. In economische zin is er echter geen sprake van winst, maar puur van schadeherstel. Toch zou over dit herstel belasting moeten worden betaald, wat volgens de experts moeilijk verdedigbaar is vanuit het perspectief van rechtvaardige belastingheffing.

Onbedoelde heffing bij levensgebeurtenissen

Naast beleggingen zien de ABN AMRO-specialisten ook risico’s bij alledaagse levensgebeurtenissen. Het nieuwe Box 3-stelsel kan ertoe leiden dat belasting direct verschuldigd wordt bij het aangaan of ontbinden van een huwelijksgemeenschap, bij schenkingen of bij overlijden. In dergelijke situaties kan belastingheffing plaatsvinden zonder dat er daadwerkelijk liquide middelen beschikbaar zijn. Dit kan belastingplichtigen dwingen om bezittingen te verkopen om aan hun verplichtingen te voldoen.

Vooral bij vermogens die vastzitten in onroerend goed of langetermijnbeleggingen kan dit problematisch zijn. Mensen kunnen in een situatie belanden waarin zij belasting moeten betalen over papieren waardeveranderingen, terwijl zij geen inkomsten ontvangen. Volgens de experts staat dit haaks op het uitgangspunt dat belastingheffing gebaseerd zou moeten zijn op draagkracht en gerealiseerd inkomen.

Vastgoed extra kwetsbaar

Ook op het gebied van vastgoed voorziet ABN AMRO nieuwe knelpunten. De voorgestelde regels kunnen ertoe leiden dat belasting wordt geheven over theoretische inkomsten die in werkelijkheid niet bestaan. Denk bijvoorbeeld aan woningen die langdurig leegstaan, tijdelijk onbewoonbaar zijn of simpelweg niet verhuurd kunnen worden. Ondanks het ontbreken van huurinkomsten kan alsnog Box 3-belasting verschuldigd zijn.

Dit raakt met name particuliere beleggers met één of twee panden, die minder spreiding en financiële buffers hebben dan professionele vastgoedpartijen. Voor deze groep kan de belastingdruk onevenredig zwaar uitpakken. Volgens Denekamp en Beets vergroot dit het risico dat vastgoedbezitters zich terugtrekken uit de markt, wat weer gevolgen kan hebben voor het woningaanbod.

Lees ook: Beleggers dumpen Rheinmetall: begin van het einde of juist een kans?

Oproep tot herstelwet vóór invoering

Om te voorkomen dat het nieuwe Box 3-stelsel opnieuw vastloopt, pleiten de ABN AMRO-experts voor tijdige ingrepen door de overheid. Zij roepen op tot duidelijke wetgeving die deze knelpunten vooraf adresseert, bijvoorbeeld via een herstelwet die onredelijke uitkomsten corrigeert. Volgens hen is het essentieel dat de overheid vroegtijdig duidelijkheid biedt, zodat belastingplichtigen weten waar zij aan toe zijn.

Een dergelijke correctie zou volgens Denekamp en Beets niet alleen juridisch noodzakelijk zijn, maar ook bijdragen aan het vertrouwen in het nieuwe systeem. Zonder aanpassingen dreigt Box 3 wederom een bron van rechtszaken en maatschappelijke onvrede te worden. Willen beleidsmakers voorkomen dat de hervorming “met een valse start” begint, dan is snelle en transparante actie volgens ABN AMRO onontbeerlijk.

De discussie over Box 3 onderstreept hoe belangrijk het wordt om grip te houden op rendement en liquiditeit, zeker wanneer fiscale regels kunnen afwijken van de economische realiteit. In een omgeving met onzekerheid over belastingheffing zoeken veel mensen naar overzichtelijke manieren om vermogen tijdelijk te parkeren, met duidelijkheid over rente en flexibiliteit.

Raisin RenteBoost is een tijdelijke actie waarbij je op een vrij opneembare spaarrekening de eerste 3 maanden lang een gegarandeerde rente van 2,85% p.j. krijgt. Je spaargeld blijft dagelijks opvraagbaar en je kunt vrij storten en opnemen. Na deze periode kun je via één Raisin-account verder sparen bij meer dan 50 Europese banken, met actuele variabele rentes tot 1,91% p.j. of kiezen voor spaardeposito’s met looptijden van één maand tot tien jaar en rentes tot 3,15% p.j.