Van Akzo naar BAM: waarom dat juist nú belangrijk is

In het kort:

• Ruud Joosten is sinds 1 september 2020 CEO van Koninklijke BAM Groep en kwam van buitenaf binnen na het vertrek van Rob van Wingerden, met een profiel dat past bij strakkere sturing op risico en uitvoering.

• Zijn achtergrond ligt bij AkzoNobel en is meer industrieel dan bouwmatig, wat kan helpen bij procesdiscipline en compliance, maar tegelijk vraagt om een sterk team en goede interne controles in een projectgedreven sector.

• Onder zijn leiding is herstel zichtbaar met circa €6,46 mrd omzet in 2024 en een adjusted EBITDA-marge rond 3,9%, een orderboek van €11,0 mrd halverwege 2024 en een focus op winstbescherming, digitalisering en energietransitie, terwijl het grootste risico blijft dat één probleemproject marges kan wegvagen.

Ruud Joosten trad aan als CEO en voorzitter van de Executive Board op 1 september 2020. Hij volgde Rob van Wingerden op, die niet voor een nieuwe termijn zou worden voorgedragen. Voor beleggers is zo’n wissel relevant omdat het vaak samenvalt met een herijking van strategie en prioriteiten, zeker in een sector waarin risicobeheersing en uitvoering het verschil maken tussen een goed en een teleurstellend jaar.

Bij BAM is de rol van de CEO extra belangrijk omdat de onderneming werkt met projecten waarin contractvormen, planning, onderaannemers en claims de uiteindelijke winst sterk kunnen beïnvloeden. Een langetermijnbelegger kijkt daarom niet alleen naar omzetgroei, maar vooral naar de voorspelbaarheid van marges en het vermogen om probleemprojecten te voorkomen.

Ruud Joosten CEO BAM.

Bron: BAM

Achtergrond en opleiding

Ruud Joosten is Nederlands en is geboren in 1965. Hij studeerde werktuigbouwkunde aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en volgde een managementprogramma aan IMD. Daarnaast diende hij als officier bij de Koninklijke Marine, wat vaak wordt genoemd als vormende ervaring in leiderschap en discipline.

Voor zijn overstap naar BAM bouwde Joosten een lange loopbaan op bij AkzoNobel, waar hij vanaf 1995 actief was in internationale commerciële en operationele functies. Uiteindelijk werd hij lid van het Executive Committee en in 2017 Chief Operating Officer. Hoewel dit geen klassieke bouwachtergrond is, kan juist die industriële ervaring relevant zijn in een sector die worstelt met productiviteit, standaardisatie, veiligheid en compliance.

Loopbaan binnen BAM en wat dat zegt over de organisatie

Joosten kwam in 2020 van buitenaf binnen en werd direct benoemd tot CEO. Dat maakt hem geen interne opvolger die is doorgegroeid via divisies of projecten, maar een bestuurder die expliciet is binnengehaald om richting te geven en keuzes af te dwingen. Voor beleggers is dat vaak een signaal dat de raad van commissarissen meer nadruk wil leggen op verandering, bijvoorbeeld in risicobereidheid, transparantie en uitvoering.

Tegelijk betekent een externe start ook dat de kwaliteit van het managementteam en de interne controles zwaar meewegen. In de bouw is succes zelden het werk van één persoon, omdat projectselectie, contractmanagement en uitvoering in veel lagen van de organisatie moeten kloppen.

Resultaten onder Joosten

In de recente cijfers is het herstel zichtbaar, al blijft de winstgevendheid van nature beperkt in de bouw. Over 2024 rapporteerde BAM een omzet van ongeveer 6,46 miljard euro en een adjusted EBITDA van circa 252 miljoen euro, wat neerkomt op een marge van ongeveer 3,9 procent. Het nettoresultaat lag rond 82 miljoen euro, waarmee BAM duidelijk boven het niveau van zwakke jaren uitkwam, maar nog steeds binnen een sector waar één grote tegenvaller een jaar kan kleuren.

In de eerste helft van 2024 lag de adjusted EBITDA op 126 miljoen euro met een marge van 4,0 procent. BAM bevestigde daarbij een verwachting voor 2024 van een adjusted EBITDA marge tussen 4 en 5 procent. Voor langetermijnbeleggers is vooral relevant of die marge in meerdere jaren haalbaar blijft, omdat stabiliteit in deze sector een belangrijke vertrouwensfactor is.

Ook de ontwikkeling van het orderboek verdient aandacht, omdat dit een indicatie geeft van toekomstige omzet en van het soort risico dat het bedrijf in huis haalt. Halverwege 2024 meldde BAM een orderboek van 11,0 miljard euro, wat hoger lag dan eind 2023. Een groter orderboek is positief, maar beleggers hebben vooral baat bij duidelijkheid over de kwaliteit en het risicoprofiel van die opdrachten.

De koersontwikkeling sinds 2020 laat globaal een herstel zien na de pandemieperiode, met perioden van terugval en opnieuw opbouw. Het aandeel bewoog van een laag niveau in 2020 richting hogere niveaus in latere jaren, wat past bij een bedrijf dat stap voor stap vertrouwen terugwint, maar nog altijd cyclisch en incidentgevoelig is.

Onder het leiderschap van Ruud Joosten is de koers van BAM in de afgelopen vijf jaar ruwweg verviervoudigd, wat neerkomt op een stijging van ongeveer 400 procent.

Beloning en belangen

Joosten ontvangt een vaste beloning die rond 0,87 miljoen euro ligt. Daarbovenop komen pensioen en overige componenten, plus variabele beloning die gekoppeld is aan prestaties op korte en lange termijn. In het beloningsbeleid is vastgelegd dat de kortetermijnbonus een target heeft van 65 procent van het vaste salaris, met een hoger maximum, en dat er een langetermijnregeling bestaat met performance shares die pas na meerdere jaren tot uitkering komen.

Belangrijk voor beleggers is of de prikkels aansluiten bij wat aandeelhouders nodig hebben, namelijk marge, kasstroom en beheerst risico. BAM hanteert een verplicht aandeelhoudersbelang voor de CEO van 200 procent van het vaste salaris. In de rapportages wordt daarnaast inzicht gegeven in het aandelenbezit en in toegekende en verworven aandelen uit langetermijnregelingen, wat helpt om te beoordelen in hoeverre belangen parallel lopen.

Controverses, incidenten en structurele risico’s

Een relevant dossier in de afgelopen jaren betrof BAM International. Het Openbaar Ministerie sloot een onderzoek af en seponeerde verdenkingen van fraude en corruptie. BAM meldde wel dat er mogelijk onregelmatige betalingen waren gedaan rond een afgerond project in Afrika en dat dit leidde tot een boete van 30.000 euro voor administratieve tekortkomingen, zonder beroep. BAM International werd bovendien al sinds 2020 afgebouwd, wat past bij een beleid dat gericht is op het beperken van complex internationaal projectrisico.

Los van specifieke dossiers blijft de bouwsector structureel gevoelig voor incidenten. Projectrisico is het belangrijkste, omdat contracten met vaste prijzen, claims en uitvoeringstekortkomingen direct op de winst drukken. Daarnaast speelt cycliciteit een grote rol, vooral via rente, woningbouwvraag en publieke investeringsbudgetten. Reputatie en compliance blijven eveneens belangrijk, omdat ze invloed hebben op tenderkansen en op de risicopremie die opdrachtgevers en financiers hanteren.

Strategie en visie

In de strategische periode van 2024 tot en met 2026 legt BAM de nadruk op winstbescherming, op transformatie via industrialisatie en digitalisering, en op groei in gebieden zoals woningbouw, renovatie en activiteiten rond de energietransitie. Voor beleggers is vooral relevant dat dit niet draait om zo veel mogelijk volume, maar om voorspelbare uitvoering en betere margekwaliteit. In de bouw is dat vaak de meest realistische route naar stabiele waardecreatie.

De blootstelling aan langetermijntrends zit bij BAM vooral in de energietransitie en in renovatie, bijvoorbeeld door verduurzaming van bestaande gebouwen en de uitbreiding van energie infrastructuur. Digitalisering en industrialisatie kunnen daarnaast bijdragen aan productiviteit, lagere faalkosten en betere planning, maar beleggers doen er goed aan om te kijken naar meetbaar bewijs in resultaten en in projectprestaties. Geopolitieke invloeden werken meestal indirect via materiaalprijzen en financieringscondities, terwijl regelgeving een rol speelt via duurzaamheidseisen, vergunningen en veiligheidsnormen.

Duurzaamheidsstrategie BAM.

Bron: BAM

Hoe betrouwbaar is Joosten voor beleggers

Joosten werd benoemd met een profiel dat past bij herstel en marge discipline. Zijn ervaring in een internationale industriële omgeving kan helpen bij procesbeheersing, compliance en een striktere focus op prestaties. Tegelijk blijft het een aandachtspunt dat hij geen traditionele bouwcarrière heeft, waardoor hij in sterke mate afhankelijk is van de kwaliteit van het team, de interne controles en de governance om bouwspecifieke risico’s scherp te managen.

De kernvraag voor beleggers is of BAM meerdere jaren achter elkaar kan laten zien dat de marge stabiel blijft en dat grote probleemprojecten uitblijven. In deze sector is dat vaak het hardste bewijs van betrouwbaarheid. Als dat lukt, kan het risicobeeld verbeteren en kan de waardering minder afhankelijk worden van het idee dat er altijd ergens een tegenvaller op de loer ligt.

Hoe een belegger dit kan gebruiken

Wie BAM op lange termijn volgt, kan de rol van de CEO vertalen naar een set van praktische aandachtspunten in kwartaalrapportages en calls. Een belegger wil zien dat de adjusted EBITDA marge niet alleen een momentopname is, maar voortkomt uit structurele keuzes in projectselectie en uitvoering. Het orderboek verdient aandacht, niet alleen in omvang maar vooral in kwaliteit, omdat groei zonder discipline meestal later wordt betaald via claims en afboekingen.

Ook kasstroom en balanssterkte zijn belangrijk, omdat die het bedrijf weerbaar maken in zwakkere marktomstandigheden. Daarbij helpen indicatoren zoals liquiditeit, werkkapitaalontwikkeling en kapitaalratio om te begrijpen of de winst ook echt in cash wordt omgezet. Ten slotte is transparantie over probleemprojecten, claims en voorzieningen essentieel, omdat een geloofwaardige communicatie vaak het verschil maakt tussen een tijdelijk incident en blijvend vertrouwensverlies.

Lees meer: Voor de derde keer in 25 jaar ondermaats in de BEL 20: wat ging mis?

Voor langetermijnbeleggers is Joosten daarmee vooral een factor die kan bijdragen aan voorspelbaarheid. Hij is geen garantie op hoge groei, maar kan wel waarde toevoegen als BAM onder zijn leiding het patroon van projecttegenvallers verder terugdringt en marges op een stabieler niveau weet te houden.

Ook voor particuliere beleggers draait het bij een aandeel als BAM uiteindelijk om discipline, kostenbeheersing en voorspelbaar rendement. Wie bedrijven beoordeelt op marges, kasstromen en risico’s, doet er daarbij goed aan ook kritisch te kijken naar de eigen beleggingskosten, omdat die op lange termijn een zichtbaar effect hebben op het totaalrendement.

MEXEM werd door Brokerskiezen.nl uitgeroepen tot beste allround broker van 2025. Beleggers kunnen er goedkoop en betrouwbaar handelen met slechts 0,005 procent valutakosten, tegenover circa 0,25 procent bij DEGIRO en SAXO Bank, een verschil dat voor de gemiddelde belegger kan oplopen tot honderden tot duizenden euro’s per jaar. Daarmee geldt MEXEM voor veel beleggers als de meest complete keuze voor wie lage kosten en internationale spreiding belangrijk vindt.