De beurs doet iets wat sinds de 19e eeuw bijna nooit is gebeurd

In het kort:

• De S&P 500 heeft drie uitzonderlijk sterke jaren achter de rug, maar de waardering staat historisch hoog.

• De CAPE ratio ligt rond niveaus die slechts één keer eerder zijn voorgekomen, wat wijst op beperkter toekomstig rendement.

• Dat vraagt niet om paniek, maar om meer focus op kwaliteit, spreiding en realistische verwachtingen.

  
  

De aandelenmarkten hebben er opnieuw een uitzonderlijk sterk jaar op zitten. Voor het derde jaar op rij sloot de S&P 500 af met een dubbelcijferige stijging. In 2023 en 2024 steeg de index al fors en ook in 2025 kwam daar opnieuw een stevige plus bij. Wie drie jaar geleden 10.000 euro in een brede S&P 500 indexfonds stopte, ziet dat bedrag inmiddels richting de 18.600 euro zijn gegroeid. Dat is een rendement waar weinig beleggers over kunnen klagen en het onderstreept hoe krachtig de huidige beurscyclus is geweest.

De motor achter deze stijging is duidelijk zichtbaar. Bedrijven boeken solide winsten, kunstmatige intelligentie blijft een belangrijke groeimotor en de Amerikaanse centrale bank heeft de rente verlaagd, wat aandelen aantrekkelijker maakt ten opzichte van obligaties. In zo’n omgeving is het logisch dat beleggers risico durven te nemen en dat koersen verder oplopen. Toch laat de geschiedenis zien dat juist zulke sterke periodes ook momenten zijn waarop voorzichtigheid op zijn plaats is.

Een zeldzaam patroon in de geschiedenis

De huidige marktsituatie is bijzonder omdat de beurs iets laat zien wat sinds de jaren 1870 nauwelijks is voorgekomen. De waardering van aandelen, gemeten met een specifieke lange termijn maatstaf, staat op een niveau dat slechts één keer eerder is bereikt. Dat maakt deze fase niet per se gevaarlijk, maar wel uitzonderlijk in historisch perspectief.

Het gaat om de zogenoemde CAPE ratio, ook wel de Shiller CAPE genoemd. Deze maatstaf vergelijkt de beurskoersen met de gemiddelde bedrijfswinsten over een periode van tien jaar. Door winsten te middelen over meerdere jaren, corrigeert de ratio voor economische pieken en dalen. Juist daardoor wordt zichtbaar hoe duur of goedkoop de markt is vergeleken met het onderliggende verdienvermogen van bedrijven.

In 2025 steeg deze CAPE ratio tot rond de 40. Dat is het op één na hoogste niveau sinds de metingen begonnen in 1871. De enige andere periode waarin de ratio hoger lag, was eind jaren negentig, vlak voor het barsten van de internetzeepbel in 2000. Dat maakt deze indicator voor veel beleggers extra relevant.

Wat de CAPE ratio eigenlijk zegt

Een hoge CAPE ratio betekent niet automatisch dat er morgen een beurscrash komt. Het is geen instrument om de markt te timen en het geeft ook geen exact moment aan waarop koersen moeten dalen. Wat de ratio wel laat zien, is dat beleggers bereid zijn veel te betalen voor elke dollar aan winst die bedrijven maken.

Historisch gezien zijn de rendementen in de jaren na zulke hoge waarderingen vaak lager geweest dan gemiddeld. Dat betekent niet dat de beurs per definitie moet dalen, maar wel dat het opwaartse potentieel beperkter wordt. De vergelijking met het jaar 2000 ligt voor de hand, maar de situatie is niet één op één hetzelfde. De huidige markt wordt gedragen door winstgevende bedrijven met sterke balansen, terwijl veel internetbedrijven destijds nauwelijks omzet hadden.

Tegelijkertijd blijft de kernboodschap overeind. Wanneer waarderingen extreem hoog zijn, wordt de ruimte voor fouten kleiner. Tegenwind in de vorm van tegenvallende economische cijfers, hogere inflatie of geopolitieke spanningen kan dan sneller leiden tot forse koersschommelingen.

Hoe hoger de waarderingen, des te lager het verwachte toekomstige rendement

Moeten beleggers zich nu zorgen maken

Voor de meeste beleggers is paniek geen verstandige strategie. Een hoge waardering is geen reden om massaal aandelen te verkopen of de markt volledig te verlaten. Wel is het een duidelijk signaal om kritischer te kijken naar waar je precies in belegt en waarom.

In een dure markt wordt het verschil tussen sterke en zwakke bedrijven belangrijker.

Bedrijven met stabiele cashflows, sterke marktposities en gezonde balansen zijn beter in staat om een periode van lagere groei of hogere volatiliteit te doorstaan. Aandelen die vooral draaien op hoge verwachtingen en verre toekomstwinsten lopen juist meer risico wanneer het sentiment omslaat.

Ook spreiding speelt in deze fase een grotere rol. Portefeuilles die zwaar leunen op een paar populaire groeiaandelen zijn kwetsbaarder wanneer de markt corrigeert. Door bewuster te kiezen voor kwaliteit en diversificatie kan dat risico worden beperkt zonder volledig uit aandelen te stappen.

Hoe hoger de beta (risico) van een portfolio, hoe hoger het verwachte rendement

Voorzichtig optimisme richting 2026

De beurs hoeft in 2026 niet per se te dalen. Zolang winsten blijven groeien en de adoptie van nieuwe technologieën zoals kunstmatige intelligentie doorzet, is er ruimte voor verdere koersstijgingen. Wel maakt de uitzonderlijk hoge waardering het waarschijnlijker dat rendementen gematigder worden en dat tussentijdse correcties vaker voorkomen dan in de afgelopen jaren.

De huidige situatie vraagt daarom niet om angst, maar om discipline. Beleggers die zich bewust zijn van de hoge waarderingen en hun keuzes daarop aanpassen, staan er beter voor dan zij die blind vertrouwen op het momentum van de afgelopen periode. De boodschap is uiteindelijk simpel. De beurs staat hoog, misschien historisch hoog. Dat is geen reden om weg te lopen, maar wel een moment om scherp te blijven en kwaliteit boven hype te verkiezen.

Lees ook: Dit zijn de banken met de hoogste rente van dit moment (tot 3% per jaar)

Raisin RenteBoost is een tijdelijke actie waarbij je op een vrij opneembare spaarrekening de eerste 3 maanden lang een gegarandeerde rente van 2,85% p.j. krijgt. Je spaargeld blijft dagelijks opvraagbaar en je kunt vrij storten en opnemen. Na deze periode kun je via één Raisin-account verder sparen bij meer dan 50 Europese banken, met actuele variabele rentes tot 1,91% p.J. of kiezen voor spaardeposito's met looptijden van één maand tot tien jaar en rentes tot 3,15% p.j.