Trumps zwakke economische waardering gaat over meer dan de beurs
In het kort
Het vertrouwen in Trumps economische beleid staat onder druk. De op 22 oktober gepubliceerde CNBC-peiling komt volgens berichtgeving uit op 34% goedkeuring van zijn economische beleid en 65% afkeuring. Dat is een andere meting dan goedkeuring van zijn algemene functioneren en ook geen voorspelling van de verkiezingsuitslag. Voor bedrijven loopt de economische betekenis vooral via koopkracht, prijsruimte en mogelijke beleidswijzigingen.
Een belegger kan een goed jaar op de beurs hebben terwijl een huishouden juist minder ruimte ervaart. De boodschappen, woning en energierekening keren iedere maand terug. Een hoger saldo in een pensioenrekening helpt die uitgaven niet automatisch te betalen. Die afstand maakt het mogelijk dat sterke financiële markten en zwakke politieke waardering naast elkaar bestaan.
De CNBC-peiling van 22 oktober, beschreven door UA.News, laat 34% goedkeuring van Trumps economische beleid zien, tegenover 38% in juli. De afkeuring liep op van 60% naar 65%. CNBC noemt de economische waardering in zijn eigen berichtgeving een dieptepunt. Het gaat om de reeks van dit onderzoek, niet om één universele score die met iedere andere peiling vergelijkbaar is.
Inhoud van dit artikel
Niet iedere lage score meet hetzelfde
De algemene goedkeuring ligt in dezelfde CNBC-peiling op 40%. Dat is een andere vraag dan de economische beoordeling van 34%. Volgens UA.News zijn 1.000 geregistreerde kiezers ondervraagd en bedraagt de gerapporteerde foutmarge ongeveer 3,1 procentpunt. Publicatiedatum en meetperiode zijn niet hetzelfde; de precieze veldwerkdagen zijn in die samenvatting niet vermeld.
Ook een recordclaim vraagt om een vaste reeks. Een dieptepunt bij één onderzoeksbureau betekent niet noodzakelijk het laagste percentage in alle peilingen ooit. Vraagstelling, doelgroep en methode verschillen. Wie volwassenen ondervraagt, meet bovendien iets anders dan een onderzoek onder geregistreerde of waarschijnlijke kiezers. Zo mat Pew Research op 8 oktober 35% vertrouwen in Trumps economische besluitvorming, met veldwerk van 28 september tot en met 4 oktober. Dat is aanvullende context, geen eerdere stand van de CNBC-reeks.
Dat onderscheid beperkt wat we uit de cijfers kunnen concluderen. Ze laten onvrede zien, maar vertellen niet exact hoeveel daarvan door energie, handelstarieven, woningkosten of partijvoorkeur komt. Voor een oorzakelijke uitspraak is meer nodig dan twee lijnen die tegelijk bewegen.
Een kleine koopkrachtdaling kan veel vrije ruimte kosten
Het economische mechanisme is goed zichtbaar in een rekenvoorbeeld. Een fictief huishouden heeft jaarlijks €60.000 netto-inkomen en €48.000 noodzakelijke uitgaven. Er blijft €12.000 over voor sparen en vrij besteedbare aankopen. Stijgt het inkomen 3% en nemen de noodzakelijke uitgaven 5% toe, dan resteert €11.400.
Het inkomen is hoger, maar de vrije ruimte is 5% kleiner. De berekening is €60.000 maal 1,03 minus €48.000 maal 1,05. Deze bedragen beschrijven geen gemiddeld Amerikaans huishouden en zijn niet afgeleid uit de peiling. Ze verklaren waarom een positief inkomenscijfer niet voldoende is om ervaren welvaart te begrijpen.
Voor een onderneming in vakanties, meubels of horeca kan juist die vrije ruimte relevant zijn. De klant hoeft niet volledig te verdwijnen. Een goedkopere bestelling, uitgestelde vervanging of kortere vakantie is al genoeg om de omzetmix en marge te veranderen. Bedrijven met vaste kosten voelen een kleine volumedaling vervolgens sterker in hun winst.
Hoeveel inkomensgroei is nodig om de druk op te vangen
De omgekeerde berekening begint bij het bedrag dat het huishouden wil overhouden. Om bij €50.400 noodzakelijke uitgaven dezelfde €12.000 vrije ruimte te behouden, is €62.400 netto-inkomen nodig. Dat is 4% meer dan de oorspronkelijke €60.000. Drie procent inkomensgroei is in dit voorbeeld dus onvoldoende, hoewel het inkomen duidelijk stijgt.
Voor de drie komende jaren gebruiken we dezelfde uitgangsbedragen. Het netto-inkomen groeit telkens 3%. In het ongunstige scenario stijgen noodzakelijke uitgaven jaarlijks 5%, in het midden 3% en in het gunstige scenario 2%. De vrije ruimte is ieder jaar het gegroeide inkomen minus de gegroeide uitgaven. De uitkomst is nominaal: er is nog geen correctie voor prijsstijgingen van de vrij besteedbare aankopen zelf.
De sterkste tegenwerping is dat huishoudens buffers hebben en dat hun situatie sterk verschilt. Een eigenaar met een oude vaste hypotheek kan minder last hebben van hogere financieringskosten dan een starter. Aandelenbezit, spaargeld en loongroei kunnen het beeld eveneens veranderen. Eén scenario kan daarom het mechanisme uitleggen, maar geen bevolking samenvatten.
Politieke onvrede wordt pas financieel belangrijk via besluiten
Lage waardering kan de druk verhogen om zichtbare verlichting te bieden. Voor een belegger begint het relevante vervolg pas bij concrete maatregelen: veranderen belastingen, importkosten, subsidies of regels? Een campagnebelofte is nog geen wet en een verwachte verkiezingsuitslag is nog geen uitvoerbaar beleid.
Ook de centrale bank reageert niet rechtstreeks op de populariteit van een president. Zwakke politieke cijfers zijn daardoor geen zelfstandige reden om een renteverlaging of beursherstel te verwachten. Daarvoor moeten inflatie, werkgelegenheid en financiële omstandigheden apart worden beoordeeld.
De peiling is vooral een signaal dat de economische ervaring van veel Amerikanen niet samenvalt met het beursverhaal. De beste toets voor ondernemingen blijft of klanten meer kunnen besteden zonder verder op krediet of buffers te leunen. Herstel van die ruimte zou overtuigender zijn dan een kortstondige verbetering van één politieke score.
Opmerkingen