ASML verkoopt geen nieuwe chipmachines aan Europa: dit is het pijnlijke signaal
In het kort:
In het tweede kwartaal ging 0% van ASML’s netto systeemverkopen naar Europese klantlocaties; Zuid-Korea en Taiwan waren samen goed voor 73%.
Volgens ASML investeert Europa te weinig in nieuwe chipfabrieken, terwijl Azië en de VS juist miljarden steken in extra productiecapaciteit.
Voor ASML zelf hoeft dat geen probleem te zijn, maar voor Europa is het een duidelijk signaal dat de ambitie om meer chips lokaal te produceren voorlopig achterblijft bij de praktijk.
ASML verkoopt geen nieuwe chipmachines aan Europa: dit is het pijnlijke signaal
Europa bezit een van de belangrijkste bedrijven in de wereldwijde chipindustrie. Toch ging in het tweede kwartaal geen enkel deel van ASML’s netto systeemverkopen naar Europese klantlocaties. Alle nieuwe machines werden verscheept naar Azië, de Verenigde Staten en Japan.
Dat cijfer krijgt extra betekenis door recente uitspraken vanuit ASML. Een topbestuurder van het Nederlandse chipbedrijf waarschuwde dat Europa simpelweg te weinig investeert in nieuwe chipfabrieken. Terwijl landen als China, India en de Verenigde Staten miljarden proberen aan te trekken, blijft Europa volgens ASML achter.
Geen nieuwe systemen naar Europa
De verdeling van ASML’s systeemverkopen in het tweede kwartaal laat duidelijk zien waar momenteel het meeste geld in nieuwe chipproductie wordt gestoken. Zuid-Korea was goed voor 43 procent van de verkopen, gevolgd door Taiwan met 30 procent.
China vertegenwoordigde 14 procent, terwijl de Verenigde Staten en Japan uitkwamen op respectievelijk 9 en 4 procent. Europa ontbrak volledig in de grafiek. Daarmee ging 100 procent van ASML’s netto systeemverkopen naar klanten buiten Europa.
Dat is opvallend, omdat ASML inmiddels het grootste beursgenoteerde bedrijf van Europa is. Bovendien heeft de onderneming een vrijwel unieke positie binnen de chipindustrie. Voor de productie van de meest geavanceerde halfgeleiders zijn de EUV-machines van ASML vrijwel onmisbaar.
Europa heeft dus een van de belangrijkste technologiebedrijven ter wereld binnen zijn grenzen, terwijl de machines waarmee de volgende generatie chips wordt geproduceerd vrijwel allemaal naar andere continenten vertrekken.
Europa bouwt de machines, Azië koopt ze
Vooral Zuid-Korea en Taiwan springen eruit. Samen waren de twee landen goed voor 73 procent van ASML’s netto systeemverkopen in het tweede kwartaal.
Dat is niet toevallig. Taiwan is de thuisbasis van TSMC, terwijl Zuid-Korea grote chipproducenten als Samsung en SK Hynix huisvest. Deze bedrijven investeren momenteel enorme bedragen in nieuwe fabrieken voor geavanceerde processors en geheugenchips.
De opkomst van kunstmatige intelligentie versterkt die ontwikkeling. Voor AI-datacenters zijn steeds meer krachtige processors en geheugenchips nodig. Chipproducenten moeten daardoor hun capaciteit uitbreiden en hebben daarvoor opnieuw machines van ASML nodig.
Voor ASML is het daarom niet noodzakelijk een probleem dat Europa weinig nieuwe systemen koopt. Zolang klanten elders in de wereld blijven investeren, kan de Nederlandse onderneming blijven groeien.
Voor Europa zelf is het beeld minder geruststellend. Het continent dreigt een steeds kleiner deel van de daadwerkelijke chipproductie voor zijn rekening te nemen.
Die 0 procent vraagt wel om nuance
De cijfers betekenen niet dat ASML in het tweede kwartaal letterlijk geen omzet in Europa behaalde. De grafiek heeft specifiek betrekking op netto systeemverkopen, verdeeld naar de locatie waar de machines worden afgeleverd.
ASML behaalde in het tweede kwartaal ongeveer 9,3 miljard euro omzet. Daarvan kwam circa 6,6 miljard euro uit de verkoop van systemen. De overige omzet kwam onder meer uit onderhoud, upgrades en diensten voor machines die al bij klanten staan.
Die serviceomzet wordt niet meegenomen in deze regionale verdeling. Bovendien kunnen leveringen per kwartaal sterk schommelen, omdat één geavanceerde lithografiemachine honderden miljoenen euro’s kan kosten.
Toch verandert die nuance weinig aan het bredere beeld. Nieuwe grootschalige investeringen in geavanceerde chipproductie vinden momenteel vooral buiten Europa plaats.
ASML waarschuwt Europa
Dat is precies het punt waar ASML nu zelf aandacht voor vraagt. Volgens Bloomberg zei een topbestuurder van het bedrijf dat ASML momenteel nauwelijks nieuwe apparatuur in Europa verkoopt omdat er simpelweg te weinig nieuwe chipfabrieken worden gebouwd.
Andere landen proberen ASML ondertussen juist actief naar zich toe te trekken. China en India zouden volgens de bestuurder de rode loper uitrollen en ASML uitnodigen om lokaal meer te investeren.
Ook vanuit de Verenigde Staten klinkt die boodschap. ASML voert al een aanzienlijk deel van zijn onderzoek in de VS uit. Amerikaanse partijen zouden graag zien dat dit aandeel verder groeit.
Voor ASML wordt die internationale concurrentiestrijd steeds belangrijker. Het bedrijf moet de komende jaren zijn eigen productie verder uitbreiden om aan de groeiende vraag naar chipmachines te kunnen voldoen.
De vraag is daardoor niet alleen waar ASML zijn machines verkoopt. Minstens zo belangrijk is waar het bedrijf zijn volgende fabrieken, onderzoeksfaciliteiten en duizenden nieuwe banen gaat neerzetten.
Europa heeft juist grote chipambities
Dat maakt de situatie opvallend. Europa heeft de afgelopen jaren juist veel gesproken over het versterken van zijn eigen chipindustrie.
Met de European Chips Act wil de Europese Unie meer halfgeleiderproductie naar Europa halen en de afhankelijkheid van Azië verminderen. Daarvoor worden tientallen miljarden euro’s aan publieke en private investeringen voorzien.
Op papier klinkt die ambitie groot. In de cijfers van ASML is daar voorlopig echter nog weinig van terug te zien.
Voor ASML telt uiteindelijk vooral hoeveel fabrieken daadwerkelijk worden gebouwd. Een aangekondigde chipfabriek koopt nog geen lithografiemachine. Pas wanneer bedrijven daadwerkelijk miljarden investeren en productielijnen installeren, ontstaat vraag naar nieuwe systemen.
Juist daarin lijken Zuid-Korea, Taiwan en andere delen van Azië momenteel sneller te bewegen.
ASML blijft zelf wel investeren in Nederland
Dat betekent niet dat ASML Europa zelf achter zich laat. De onderneming investeert juist stevig in uitbreiding rond Eindhoven, waar een groot deel van het technologische ecosysteem van het bedrijf is gevestigd.
ASML werkt daar aan nieuwe productie en onderzoeksruimte om toekomstige groei mogelijk te maken. Daarmee blijft Nederland voorlopig het belangrijkste centrum van de onderneming.
Tegelijkertijd wordt de concurrentie tussen landen groter. Wanneer ASML de komende jaren opnieuw capaciteit moet toevoegen, zullen verschillende overheden proberen een deel van die investeringen naar hun eigen land te halen.
Dat geeft de waarschuwing van ASML extra gewicht. Het gaat niet alleen om de klanten die Europa momenteel misloopt, maar uiteindelijk mogelijk ook om toekomstige investeringen van ASML zelf.
Wat betekent dit voor ASML-beleggers?
Voor aandeelhouders van ASML hoeft het ontbreken van Europese systeemverkopen op zichzelf geen negatief signaal te zijn. Het belangrijkste is dat de wereldwijde vraag naar geavanceerde lithografiemachines sterk blijft.
AI zorgt voor steeds grotere investeringen in datacenters, processors en geheugenchips. Producenten als TSMC, Samsung en SK Hynix moeten daarvoor hun fabrieken uitbreiden, waardoor de vraag naar de machines van ASML kan blijven toenemen.
Daar zit juist de kracht van het bedrijfsmodel. ASML is niet afhankelijk van één specifieke regio. Zolang ergens ter wereld nieuwe geavanceerde chipcapaciteit wordt gebouwd, kan het bedrijf daarvan profiteren.
Voor Europa vertelt dezelfde ontwikkeling echter een ander verhaal. Het continent bezit het bedrijf dat de belangrijkste machines voor moderne chipproductie bouwt, maar veel van die machines worden vervolgens duizenden kilometers verderop geïnstalleerd.
Die 0 procent is daarom meer dan alleen een opvallend kwartaalcijfer. Het laat zien waar de miljarden in de wereldwijde chiprace momenteel daadwerkelijk worden geïnvesteerd.
En voorlopig gebeurt dat vooral buiten Europa.
Opmerkingen