ETF-beleggers zijn gewaarschuwd: dit risico moet je kennen

Arne Verheedt
2 uur geleden
3 minuten om te lezen

In het kort:

Thematische ETF-beleggers hebben een hoger risico omdat ze afhankelijk zijn van 2 factoren.
Veel themafondsen verschijnen pas nadat AI, cybersecurity of cloud al populair is geworden.
Voor veel beleggers blijft een brede ETF eenvoudiger, goedkoper en beter gespreid.

Vandaag wil ik graag thematische ETF's bespreken, omdat ze op papier vaak slimmer lijken dan ze in de praktijk zijn. Een AI-ETF, cybersecurity-ETF of cloud-ETF klinkt aantrekkelijk: je koopt in één keer een mandje aandelen rond een groot toekomstthema. Toch word ik er eerder voorzichtig dan enthousiast van.

Mijn belangrijkste bezwaar is simpel. Bij een brede ETF moet vooral de markt op lange termijn meewerken. Bij een thematische ETF moet de markt stijgen en moet juist dat ene thema populair, winstgevend en koopwaardig blijven. Je moet dus twee keer gelijk krijgen. Dat is een hogere lat dan veel beleggers beseffen.

Waarom thematische ETF's het risico extra zichtbaar maken

Een themafonds komt zelden op de markt voordat het thema leeft. Meestal gebeurt het omgekeerde. Eerst stijgen de aandelen, daarna verschijnen de verhalen en pas dan volgen nieuwe ETF's die inspelen op de hype. Tegen die tijd zijn vroege beleggers vaak al binnen en koopt de particuliere belegger het verhaal op een veel duurdere waardering.

Dat betekent niet dat elk thema slecht is. AI, cybersecurity en halfgeleiders kunnen jarenlang belangrijk blijven. Maar een sterk thema is niet automatisch een sterk rendement. Als de verwachtingen al torenhoog zijn, kan zelfs goede groei teleurstellen. De beurs beloont niet alleen wat waar is, maar vooral wat beter uitpakt dan beleggers al hadden ingeprijsd.

Een ETF uitgelegd:

Spreiding die minder breed is dan ze lijkt

Een thematische ETF met vijftig aandelen voelt gespreid. Toch kan die spreiding misleidend zijn. Als alle bedrijven afhankelijk zijn van dezelfde beleggersfantasie, dezelfde waarderingsmultiple of dezelfde investeringscyclus, bewegen ze in stressperiodes vaak dezelfde kant op. Dan helpt het weinig dat er vijftig namen in zitten.

Lees ook: Warren Buffett-aandelen schreeuwen koopkans: 2 klassiekers voor 20 jaar

Bij een brede wereld-ETF of S&P 500-ETF zit een populair thema meestal ook in de portefeuille, maar dan als onderdeel van een groter geheel. Technologie, banken, gezondheidszorg, industrie en consumentenaandelen vangen elkaar deels op. Dat is minder spannend, maar vaak wel gezonder voor een portefeuille die jaren mee moet.

Een wereldwijde ETF zoals de iShares MSCI world belegt in meerdere sectoren:

Kosten en complexiteit tellen ook mee

Daar komt bij dat thematische ETF's vaak duurder zijn dan brede indexfondsen. In de data wordt het verschil duidelijk: brede ETF's kunnen rond 0,30% kosten, terwijl thematische fondsen vaak eerder richting 0,75% tgaan. Dat lijkt klein, maar elk jaar hogere kosten vormen een structurele tegenwind.

Lees ook: Nederlandse beleggers kopen weer massaal bij, deze beleggingen springen eruit

Ook de inhoud is niet altijd helder. Een AI-ETF kan chipbedrijven, softwarebedrijven, datacenters, consultancy, telecom en zelfs financiële dienstverleners bevatten. Soms is de link met het thema sterk, soms vooral creatief. Ik vind dat een probleem, want wie een geconcentreerde weddenschap neemt, moet precies weten waarop hij wedt.

Wanneer een thema-ETF wel kan passen

Ik sluit thematische ETF's niet volledig uit. Ze kunnen nuttig zijn als kleine satellietpositie naast een brede kernportefeuille. Dan gebruik je ze niet als basis van je vermogen, maar als bewuste extra blootstelling aan een thema waarin je echt gelooft. Het verschil is belangrijk: een accent is iets anders dan de ruggengraat van je portefeuille.

Een voorbeeld van een kern-satelliet portefeuille:

Mijn oordeel

Voor mij zijn thematische ETF's vooral interessant als waarschuwing. Ze laten zien hoe verleidelijk het is om een goed verhaal te verwarren met een goede belegging. De vraag is niet alleen of AI, cybersecurity of een ander thema groot wordt. De vraag is ook of je op het juiste moment, tegen de juiste prijs en met genoeg spreiding instapt.

Daarom blijf ik voor de meeste beleggers eerder voor brede ETF's kiezen. Je mist misschien een deel van de hype, maar je verkleint ook de kans dat je precies op het hoogtepunt een smal thema koopt. Op lange termijn is dat vaak geen saaie keuze, maar een volwassen keuze.

Tijdelijke actie: met kortingscode WINST krijg je 50% korting op De Belegger. Je krijgt toegang tot diepere analyses, trainingen, portefeuille-updates en een community van beleggers.