Is het nog slim om SpaceX aandelen te kopen na de IPO?

In het kort:

• IPO's presteren historisch 20,5 procentpunt onder de markt, en SpaceX maakt het erger met 140 keer de omzet en slechts 4% vrij verhandelbare aandelen.

• Wie op dag één instapte heeft al het historisch verwachte rendement voor drie jaar opgesnoept, wie nu koopt betaalt nog meer.

• Een bedrijf kan uitstekend zijn en toch een slechte investering als te veel optimisme al in de prijs zit.

• Via DEGIRO kunnen beleggers wereldwijd beleggen in duizenden aandelen en ETF’s, met toegang tot 50 internationale beurzen tegen lage tarieven.

SpaceX steeg 19 procent op zijn eerste handelsdag en is sindsdien verder gestegen. Enthousiaste beleggers zien in het aandeel een unieke kans op de grootste markt in de menselijke geschiedenis. Maar wat zegt de geschiedenis over aandelen die zo sterk debuteren? Het antwoord biedt weinig reden tot optimisme voor wie nu instapt.

Het gemiddelde IPO doet het slecht na de eerste dag

Professor Jay Ritter van de Universiteit van Florida verzamelt al sinds 1960 data over Amerikaanse beursgangen. Het gemiddelde eerste-dag rendement over die periode bedraagt 17,7 procent. SpaceX's stijging van 19 procent ligt daar net iets boven, wat betekent dat de eerste handelsdag allesbehalve uitzonderlijk was. Wie verwachtte dat de grootste beursgang in de geschiedenis ook het sterkste debuut ooit zou opleveren, kwam bedrogen uit.

Wat daarna komt is minder bemoedigend. Sinds 1980 bedraagt het gemiddelde één-jaar rendement van IPO aandelen slechts 5,6 procent, ruim onder het gemiddelde van de S&P 500. In recentere jaren is dat nog slechter. Voor beursgangen tussen 2021 en 2024 varieerden de gemiddelde rendementen na één jaar van min 11,6 procent tot min 49,1 procent.

Over drie jaar gemeten presteren IPO-aandelen gemiddeld 20,5 procentpunt slechter dan de brede markt. Techbedrijven doen het iets beter, maar blijven alsnog 12,7 procentpunt achter op de index. De eerste-dag euforie verdwijnt snel, en daarna begint het echte werk voor het aandeel.

De verklaring daarvoor is niet moeilijk te vinden. Bij een beursgang hebben de verkopers, de vroege investeerders en insiders, een groot informatievoordeel ten opzichte van de kopers. Ze weten precies hoe het bedrijf er van binnen uitziet en kiezen bewust dit moment om te verkopen of een deel van hun belang te lichten. Dat is geen neutrale transactie.

Wanneer wordt het beter?

Er is één categorie waar de cijfers positiever zijn. Techbedrijven die meer dan 100 miljoen dollar omzet hadden bij hun beursgang en niet debuteerden tijdens de dotcombubbel, produceerden gemiddelde drie-jaar rendementen van 53,1 procent. Dat is 13,7 procentpunt boven het marktgemiddelde. Voor grote, volwassen techbedrijven werkt de beursgang dus gemiddeld genomen wel uit.

SpaceX valt in die categorie, maar er is een belangrijk addertje onder het gras. Het aandeel is al bijna 30 procent gestegen ten opzichte van de slotkoers op de eerste handelsdag. Op basis van historische gemiddelden is er daarmee al weinig ruimte meer voor verdere stijging in de komende drie jaar, zelfs in het beste historische scenario.

Anders gezegd: wie op dag één instapte, heeft al het grootste deel van het historisch verwachte rendement voor de komende drie jaar opgesnoept. Wie nu nog koopt, stapt in op een niveau dat zelfs het meest optimistische historische patroon weinig ruimte laat.

Twee factoren die werken tegen SpaceX

Wat SpaceX extra kwetsbaar maakt zijn twee specifieke kenmerken van deze beursgang die historisch gezien consistent samenhangen met slechte lange termijn prestaties.

De eerste is de waardering. SpaceX debuteerde op een koers-omzetverhouding van circa 92 en handelt inmiddels op meer dan 140 keer de jaaromzet. Historische data tonen aan dat IPO aandelen met een koers-omzetverhouding boven de 40 gemiddeld slechts 3,1 procent rendement genereren over drie jaar, ver onder het gemiddelde van lager gewaardeerde beursgangen.

Bij een verlieslatend bedrijf maakt die hoge waardering de kwetsbaarheid alleen maar groter. Er is geen winstbuffer die de koers ondersteunt als het sentiment omslaat.

DEGIRO is een van de grootste online brokers van Europa en biedt particuliere beleggers toegang tot 50 internationale beurzen tegen extreem lage tarieven. Via het bekroonde platform kun je eenvoudig beleggen in aandelen, ETF's, obligaties en duizenden andere financiële instrumenten. Een rekening openen duurt slechts enkele minuten, waarna je direct toegang hebt tot beleggingsmogelijkheden over de hele wereld.

De tweede factor is de beperkte free float. SpaceX bracht slechts circa 4 procent van zijn aandelen naar de beurs. Het overgrote deel zit nog vast bij vroege investeerders en insiders, die na afloop van hun lock-upperiode hun aandelen mogen verkopen. Die periodes lopen doorgaans zes tot twaalf maanden na de beursgang af.

Zodra dat gebeurt, kan een grote hoeveelheid aandelen op de markt komen van partijen die al jaren winst hebben gemaakt op hun positie. Historisch gezien presteren beursgangen met minder dan 10 procent free float significant slechter over drie jaar dan beursgangen met een hogere free float.

Bij SpaceX zijn beide risicofactoren aanwezig, en beide in extreme mate. Dat is geen toeval: de combinatie van een hoge waardering en een kleine float is precies wat je ziet bij beursgangen waarbij de verkopers zoveel mogelijk waarde willen vasthouden voor zichzelf.

Is SpaceX anders dan de rest?

Uiteraard is SpaceX geen gemiddeld bedrijf. Het heeft een unieke positie in meerdere snelgroeiende markten, een charismatische oprichter met een bewezen track record en contracten met Google en Anthropic die al meer omzet vertegenwoordigen dan het bedrijf in heel 2025 genereerde. Musk voorspelde zelfs een omzet van een biljoen dollar in 2030, al moet je die uitspraak met de nodige scepsis lezen.

De vraag is of al dat potentieel al is verwerkt in de huidige koers van ruim 140 keer de omzet. Een bedrijf kan tegelijkertijd uitstekend zijn en een slecht beleggingsresultaat opleveren, simpelweg omdat te veel optimisme al in de prijs zit. Dat is precies wat er bij veel grote IPO's uit het verleden is gebeurd.

Wil je slimmer beleggen en direct vooroplopen? Als lid van De Belegger krijg je toegang tot deepdives, aandelentips, trainingen, premium content én live portfolio-inzicht, samen met een actieve community van beleggers.

Pak je kans! klik op de button, start direct en pak tijdelijk 50% korting met de code 'VOORSPRONG'.

Word lid!

Beleggers die rekenen op een uitzondering op historische patronen, nemen een extra risico bovenop de al hoge waardering. Dat kan uitpakken als SpaceX zijn orbitale datacenters op tijd bouwt, de AI-business razendsnel groeit en Musk zijn beloften waarmaakt. Maar elke tegenvaller op die lange lijst van aannames zal zwaar worden afgestraft bij een aandeel dat op 140 keer de omzet handelt.

Dat betekent niet dat het aandeel niet kan stijgen. Maar wie nu instapt, wedt niet alleen op het succes van SpaceX als bedrijf, maar ook op de bereidheid van de markt om een verlieslatend bedrijf jarenlang op een extreme waardering te blijven prijzen. Dat is een weddenschap die de geschiedenis zelden beloont.