Europa wil 92 miljard dollar mobiliseren voor tech: wat betekent dat echt?

In het kort:

• Europa wil meer groeigeld voor techbedrijven vrijmaken.

• Het geld gaat via investeringsfondsen naar scale-ups in onder meer AI, deeptech en cleantech.

• Zo wil Europa techbedrijven, kennis en beslissingsmacht in eigen regio houden.

De Europese Investeringsbankgroep, kortweg de EIB Group, wil veel meer geld vrijmaken voor Europese technologiebedrijven die klaar zijn voor een volgende groeifase. Met een sterk uitgebreid programma onder de naam European Tech Champions Initiative, of ETCI, wil Europa het chronische tekort aan grote groeifinanciering aanpakken. De bedoeling is om uiteindelijk tot 92 miljard dollar aan investeringen te mobiliseren, door publiek geld te combineren met kapitaal van private institutionele beleggers.

Dat is een opvallende stap, want Europa is al jaren goed in het ondersteunen van jonge startups, maar veel minder sterk in het financieren van bedrijven die daarna willen doorgroeien. Net in die fase zijn vaak veel grotere kapitaalrondes nodig. Als dat geld in Europa niet beschikbaar is, zoeken bedrijven hun financiering elders. Daardoor dreigt Europa niet alleen investeringen te verliezen, maar ook hoofdzetels, kennis en strategische beslissingsmacht.

Europa wil het financieringsgat dichten

Met de vernieuwde ETCI wil de EIB Group dat probleem rechtstreeks aanpakken. Het programma is bedoeld voor bedrijven die zich in een latere groeifase bevinden, meer bepaald vanaf Series C. Het geld moet terechtkomen bij ondernemingen in sectoren die als strategisch belangrijk worden gezien, zoals artificiële intelligentie, deeptech en cleantech.

Europa probeert zo te voorkomen dat zijn sterkste technologiebedrijven voor hun verdere uitbouw afhankelijk worden van niet-Europese investeerders. Als zulke bedrijven hun grootste groeifinanciering buiten de Europese Unie moeten ophalen, neemt ook de kans toe dat hun activiteiten zich op termijn buiten Europa verplaatsen. Dat ziet de EIB Group als een risico voor de competitiviteit en de technologische onafhankelijkheid van het continent.

Het geld gaat niet rechtstreeks naar bedrijven

De ETCI werkt niet als een klassiek fonds dat rechtstreeks aandelen koopt in technologiebedrijven. Het programma wordt opgezet als een zogenoemd fund of funds en wordt beheerd door het Europees Investeringsfonds, het EIF. Dat betekent dat het EIF geld investeert in grote venturecapital en groeifondsen, die op hun beurt investeren in Europese scale-ups.

Voor de tweede generatie van het programma mikt Europa op toezeggingen ter waarde van 17 miljard dollar. Dat is een flinke stap hoger dan in de eerste fase, die in 2023 van start ging. Door via fondsen te werken, wil de EIB Group een veel breder effect creëren in het Europese investeringslandschap. Het idee is dat publiek geld op die manier als hefboom werkt en extra privékapitaal aantrekt.

Ook private beleggers moeten mee instappen

Een belangrijk nieuw element is dat de vernieuwde ETCI expliciet wordt opengesteld voor private investeerders. In het tweede kwartaal van het jaar wil de EIB Group daarvoor een apart platform lanceren. Dat moet het voor partijen zoals verzekeraars en pensioenfondsen eenvoudiger maken om zich aan te sluiten.

Die samenwerking tussen publieke en private investeerders is cruciaal voor de ambities van het programma. Europa beseft dat overheden en publieke instellingen alleen niet genoeg slagkracht hebben om een echt diep groeikapitaalmarkt op te bouwen. Door privaat kapitaal mee aan boord te halen, hoopt de EIB Group het verschil met de Verenigde Staten kleiner te maken.

De omvang van de tussenkomsten wordt ook groter. Het EIF zal in deze nieuwe opzet veel ruimere tickets kunnen inzetten, met bedragen die kunnen oplopen tot 231 miljoen dollar per fonds. Dat onderstreept dat de focus niet ligt op beginnende startups, maar op fondsen die in staat zijn om bedrijven in een latere groeifase echt mee naar wereldniveau te tillen.

Wie betaalt en wie verdient eraan

De basis van het programma ligt bij Europees publiek kapitaal. De EIB Group is immers de financieringsarm van de Europese Unie en steunt op middelen die uiteindelijk teruggaan op de lidstaten en Europese instellingen. Dat betekent dat Europa zelf het startschot geeft en een deel van het risico mee draagt.

Tegelijk is het model zo opgebouwd dat private beleggers moeten volgen. Wie dus rechtstreeks financieel kan verdienen aan het succes van deze aanpak, zijn in de eerste plaats de investeringsfondsen die het kapitaal beheren en de institutionele partijen die mee investeren. Als de gekozen fondsen sterke rendementen halen op hun participaties in Europese scale-ups, profiteren zij daarvan via beheervergoedingen en waardestijgingen.

Voor Europa ligt de opbrengst breder dan louter financieel rendement. De EIB Group mikt vooral op economische en strategische winst. Als meer technologiebedrijven in Europa kunnen doorgroeien, levert dat extra innovatie, werkgelegenheid, belastinginkomsten en technologische slagkracht op. In die zin wil Europa niet alleen investeren, maar ook meer controle houden over de bedrijven die in de toekomst economisch en geopolitiek belangrijk kunnen worden.

Bron: EIB

Strategische autonomie staat centraal

EIB Group voorzitter Nadia Calviño koppelde het plan nadrukkelijk aan de ambitie om de Europese kapitaalmarktunie te versterken en de Europese soevereiniteit te ondersteunen. Die boodschap is niet toevallig. In Europa groeit de bezorgdheid dat te veel strategische technologie uiteindelijk wordt gefinancierd, ontwikkeld of gecontroleerd van buiten de Unie.

Door een sterkere binnenlandse financieringsomgeving uit te bouwen, wil Europa zijn meest waardevolle technologiebedrijven verankeren op eigen bodem. Dat moet ervoor zorgen dat niet alleen de economische activiteit, maar ook de besluitvorming en de kennis in Europa blijven. In een wereld waarin technologie steeds meer samenhangt met macht en veiligheid, krijgt die doelstelling almaar meer gewicht.

Ook defensie krijgt een extra duw

Parallel met de uitbreiding van de ETCI zet de EIB Group ook een grotere stap in de richting van defensie en veiligheid. Zo wordt de Defence Equity Facility uitgebreid om het Europese durfkapitaalecosysteem in defensie, cybersecurity en ruimtevaart te ondersteunen. Voor dat initiatief wordt uitgegaan van een eerste doelomvang van 1,15 miljard dollar.

Dat fonds moet optreden als ankerinvesteerder in gespecialiseerde fondsen die actief zijn in de veiligheids en defensieketen. Daarbij gaat het niet alleen om jonge bedrijven, maar ook om ondernemingen in een verdere groeifase. Europa probeert dus op meerdere fronten tegelijk een vollediger financieel ecosysteem op te bouwen voor sectoren die als strategisch gevoelig worden beschouwd.

Een breder plan voor Europese investeringen

Volgens de EIB Group passen deze instrumenten in een ruimer project om Europese spaargelden beter door te sluizen naar productieve investeringen. Het uiteindelijke doel is een sterkere Savings and Investments Union, waarin meer Europees kapitaal terechtkomt bij innovatie en economische groei. Dat moet de Europese kapitaalmarkt dieper, efficiënter en beter geïntegreerd maken.

Daarom wil de EIB Group ook bijkomende instrumenten ontwikkelen voor oprichters en investeringsfondsen. Het gaat onder meer om nieuwe financieringsvormen, ondersteuning bij overnames en gerichte hulp voor beursnoteringen op Europese beurzen. Daarmee wil Europa niet alleen bedrijven helpen groeien, maar ook de liquiditeit verbeteren en de secundaire markten voor technologiebedrijven verdiepen.

Een ambitieus plan met een duidelijke inzet

De uitbreiding van de European Tech Champions Initiative is dus veel meer dan een nieuw investeringsprogramma. Het is een poging om de zwakke plek van het Europese technologiebeleid aan te pakken, namelijk de fase waarin bedrijven groot genoeg worden om internationaal door te breken, maar daarvoor veel meer kapitaal nodig hebben dan Europa vandaag meestal aanbiedt.

Met publiek geld als hefboom en privaat kapitaal als versterking wil de EIB Group een veerkrachtiger en zelfstandiger financieringsmodel uitbouwen. Of Europa daarmee echt zijn achterstand op andere grote kapitaalmarkten kan inhalen, moet nog blijken. Wel is duidelijk dat de Europese instellingen het probleem scherper benoemen dan vroeger en bereid zijn om op grotere schaal in te grijpen.

Lees meer: Deze twee sterke dividendaandelen zijn in de uitverkoop, koopkans?

Advertorial

Nu Europese instellingen zoeken naar manieren om kapitaal doelgerichter in te zetten, groeit ook de aandacht voor hoe geld tijdelijk wordt geparkeerd in afwachting van nieuwe investeringen of strategische keuzes. Voor particulieren speelt vaak een gelijkaardige afweging: hoe houd je spaargeld beschikbaar, terwijl rente intussen toch een rol blijft spelen?

Raisin RenteBoost is een tijdelijke actie waarbij je op een vrij opneembare Duitse spaarrekening de eerste 3 maanden lang een gegarandeerde rente van 2,85% p.j. krijgt, beschermd onder het Europese garantiestelsel. Je spaargeld blijft dagelijks opvraagbaar en je kunt vrij storten en opnemen. Na deze periode kun je via één Raisin-account verder sparen bij meer dan 50 Europese banken, met actuele variabele rentes tot 1,92% p.j., of kiezen voor spaardeposito’s met looptijden van één maand tot tien jaar en rentes tot 3,25% p.j.