Beurzen blijven flink zakken, waarom beleggers massaal verkopen
- Jelger Sparreboom
- 1 dag geleden
- 5 minuten om te lezen
In het kort:
De daling komt vooral door hogere olieprijzen en stijgende rentes die druk zetten op waarderingen.
Geopolitieke spanningen zorgen voor onzekerheid, waardoor beleggers risico’s opnieuw inprijzen.
Tegelijk blijft de economie redelijk sterk, waardoor het geen duidelijke crash maar een herwaardering is.
De daling op de aandelenmarkten voelt abrupt, maar onder de oppervlakte ontvouwt zich een complexer verhaal. Wat ogenschijnlijk begint als geopolitieke onrust, ontwikkelt zich tot een brede herwaardering van risico. Beleggers reageren niet op één factor, maar op een combinatie van energieprijzen, renteontwikkelingen en onzekerheid over beleid. De recente uitspraak van president Trump vat de situatie treffend samen: “They are begging to make a deal, not me.” De markt reageerde nauwelijks. Dat zegt iets over het huidige sentiment.
Koers S&P 500
De kern van de verkoopgolf ligt in de Straat van Hormuz. Ongeveer één op de vijf vaten olie wereldwijd passeert dit knelpunt. De dreiging van verstoringen, en zelfs een mogelijke tol van 2 miljoen dollar per tanker, verandert de economische rekensom fundamenteel. Zelfs als die tol juridisch moeilijk te handhaven is, verschuift de balans. Bedrijven en landen moeten rekening houden met hogere transportkosten en grotere onzekerheid over leveringen. Dat vertaalt zich vrijwel direct naar hogere energieprijzen.
Voor aandelenmarkten is dat relevant via meerdere kanalen. Energieprijzen werken door in inflatie, en inflatie beïnvloedt renteverwachtingen. Die kettingreactie is momenteel zichtbaar. De Amerikaanse 10-jaarsrente is opnieuw opgelopen richting 4,4%, terwijl de 2-jaarsrente zelfs boven de beleidsrente noteert. Dat duidt op een markt die rekening houdt met langdurig hogere rentes, ondanks eerdere verwachtingen van versoepeling.
10-jaarsrente
De stijging van olieprijzen fungeert daarmee als katalysator. Brent noteert rond de 100 dollar per vat, met scenario’s waarin verdere escalatie richting 150 of zelfs 200 dollar wordt overwogen. Dat niveau zou historisch gezien niet alleen inflatie aanwakkeren, maar ook marges onder druk zetten. Sectoren die afhankelijk zijn van transport, grondstoffen of consumentenvraag voelen die impact relatief snel.
Olieprijs
De verkoopdruk in de S&P 500 weerspiegelt deze herwaardering. De index noteerde recent nog rond een forward multiple van ongeveer 20 keer de winst. Dat ligt duidelijk boven het historische gemiddelde. In een omgeving waarin winstgroei mogelijk vertraagt en kosten stijgen, komt die waardering onder druk te staan. Beleggers beginnen die onzekerheid in te prijzen.
Forward P/E S&P 500
Tegelijkertijd speelt geopolitiek een rol die verder reikt dan alleen energie. De huidige situatie laat zien dat markten minder gevoelig zijn geworden voor retoriek. Waar eerdere uitspraken van beleidsmakers nog directe koersreacties veroorzaakten, lijkt dat effect af te nemen. De recente poging tot de-escalatie leidde slechts tot een beperkte opleving van futures, die snel weer verdween. Beleggers vragen om tastbare vooruitgang, geen woorden.
Deze verschuiving in vertrouwen is belangrijk. Het betekent dat markten minder sturen op verwachtingen en meer op realisaties. In een omgeving waarin de uitkomst van onderhandelingen onzeker blijft, vergroot dat de volatiliteit. Elke nieuwe ontwikkeling wordt direct vertaald naar risico-inschattingen.
Toch is het beeld niet eenduidig negatief. Onderliggende economische data laten een andere kant zien. De Amerikaanse arbeidsmarkt blijft opmerkelijk stabiel. Werkloosheidsclaims liggen rond historisch lage niveaus en bedrijven houden werknemers vast, ondanks berichten over ontslagen in specifieke sectoren. Dat wijst op een economie die nog steeds draagkracht heeft.
Ook de consument toont veerkracht. Detailhandelsverkopen groeien met ruim 6% op jaarbasis, ondanks stijgende brandstofprijzen. Dat suggereert dat de directe impact van hogere energieprijzen nog beperkt is. Zolang consumptie op peil blijft, blijft ook de winstbasis van veel bedrijven relatief intact.
Interessant is dat de daling niet alleen large caps treft. Ook small caps en gelijkgewogen indices laten druk zien, al houden sommige van deze indices hun langetermijntrend nog vast. Dat duidt op een correctie die breder gedragen wordt, in plaats van geconcentreerd in enkele sectoren.
Binnen die sectoren ontstaat wel differentiatie. Energiebedrijven profiteren van hogere prijzen, terwijl cyclische sectoren onder druk staan. Dat patroon past bij een markt die zich voorbereidt op een mogelijke periode van lagere groei en hogere kosten. Tegelijkertijd wijst het erop dat kapitaal niet verdwijnt uit de markt, maar verschuift.
De rol van de Federal Reserve vormt een tweede belangrijke factor. De centrale bank rapporteerde voor het derde jaar op rij een verlies, hoewel dat verlies aanzienlijk is afgenomen. Belangrijker is dat de Fed geleidelijk weer winstgevend wordt op kwartaalbasis, mede door lagere rentelasten. Dat geeft aan dat het monetaire beleid zich stabiliseert.
Toch blijft de balans van de Fed een beperking. Met honderden miljarden aan ongerealiseerde verliezen en een grote uitgestelde verplichting richting de schatkist, blijft de ruimte voor agressieve beleidswijzigingen beperkt. Voor beleggers betekent dat dat de Fed minder flexibel kan reageren op nieuwe schokken.
Daarmee ontstaat een omgeving waarin meerdere krachten tegelijk spelen. Aan de ene kant is er een reële dreiging van hogere energieprijzen en geopolitieke escalatie. Aan de andere kant is er een economie die nog steeds groei vertoont en een centrale bank die langzaam stabiliseert.
De vraag die boven de markt hangt, draait om tijd. Hoe langer de onzekerheid rond de Straat van Hormuz aanhoudt, hoe groter de economische impact. Een tijdelijke verstoring kan worden opgevangen. Een langdurige verstoring verandert structureel de prijs van energie en daarmee de inflatieverwachtingen.
In dat scenario ontstaat ook een geografische verschuiving. Olie uit het Midden-Oosten kan structureel duurder worden dan olie uit de Verenigde Staten of Zuid-Amerika. Dat leidt tot verschillen in inflatie tussen regio’s, met name in Azië, waar afhankelijkheid van import groter is. Voor multinationals in de S&P 500 kan dat betekenen dat kosten en vraag zich ongelijk ontwikkelen.
Tegelijkertijd blijft er een plausibel pad naar stabilisatie. Historisch gezien blijken geopolitieke conflicten vaak tijdelijk in hun directe economische impact. De Amerikaanse regering heeft sterke prikkels om escalatie te beperken, mede vanwege de binnenlandse economische agenda. Zoals vaker geldt: markten kunnen druk uitoefenen op beleid.
Dat mechanisme lijkt nu al zichtbaar. De stijging van rentes en daling van aandelen creëert politieke druk om de-escalatie te versnellen. De vraag is hoe snel dat effect doorwerkt in concrete stappen.
Advertorial
In een markt waarin waarderingen onder druk staan en onzekerheid rond rente en energieprijzen toeneemt, groeit de behoefte aan beleggingen met voorspelbare kasstromen. Vastgoed met stabiele huurinkomsten kan daarin fungeren als een rationele aanvulling op een gespreide portefeuille.
Het SynVest Dutch RealEstate Fund belegt in Nederlands vastgoed, met focus op supermarkten en zorgcentra, en realiseert een gemiddeld rendement van 8,2% per jaar waarvan 6,3% maandelijks wordt uitgekeerd, gespreid over solide huurders. In maart geldt een actie waarbij beleggers bij een minimale deelname van € 10.000 één maand extra uitkering ontvangen bovenop het reguliere rendement.
Vraag vrijblijvend de gratis brochure aan voor meer informatie over het fonds en de beleggingsstrategie.
