Eerste Kamer zet grote vraagtekens bij nieuwe box 3-plannen
- Michiel V
- 5 uur geleden
- 4 minuten om te lezen
In het kort:
De Eerste Kamer twijfelt steeds meer over de nieuwe box 3-wet, vooral omdat beleggers straks belasting moeten betalen over papieren winsten die nog niet zijn gerealiseerd.
Een meerderheid van de senatoren lijkt meer te voelen voor een vermogenswinstbelasting, waarbij pas belasting wordt betaald wanneer beleggingen daadwerkelijk verkocht worden.
Ondertussen blijft de onzekerheid groot, omdat uitstel of afwijzing van de wet miljarden euro’s kan kosten voor de Nederlandse begroting.
De nieuwe box 3-wet ligt al een tijdje klaar, maar de Eerste Kamer durft er nog geen knoop over door te hakken. Het wetsvoorstel, officieel de Wet werkelijk rendement, wil beleggers jaarlijks laten afrekenen over hun vermogenswinsten, ook als die winsten nog niet zijn gerealiseerd. Dat laatste is precies waar de weerstand zit.
Tijdens een deskundigenbijeenkomst in de senaat dinsdag bleek dat een meerderheid van de senatoren weinig ziet in het jaarlijks belasten van zogenoemde papieren winsten. Alleen SP, Volt en GroenLinks-PvdA spraken zich uitdrukkelijk uit voor die aanpak. De discussie die eigenlijk beslecht leek, laait daarmee opnieuw op.
Twee manieren om vermogen te belasten
Om de discussie te begrijpen, is het belangrijk het verschil te kennen tussen twee belastingvormen. Bij een vermogensaanwasbelasting betaalt een belegger jaarlijks over de waardestijging van zijn bezittingen, ook als hij nog niets heeft verkocht. Stijgt een aandelenportefeuille dit jaar met 20.000 euro, dan wordt daarover belasting geheven, ook al staat het geld nog gewoon belegd.
Bij een vermogenswinstbelasting werkt het anders. De belegger betaalt pas belasting op het moment dat hij daadwerkelijk verkoopt en winst incasseert. Dat voelt voor veel beleggers eerlijker, omdat ze dan ook echt geld in handen hebben om de belasting van te betalen.
Het huidige wetsvoorstel gaat uit van de eerste variant, de vermogensaanwasbelasting. En daar wringt de schoen. Beleggers en ondernemers protesteren, en een deel van de senaat vreest bovendien voor kapitaalvlucht als vermogenden besluiten hun geld elders onder te brengen.
Het verschil tussen vermogensaanwasbelasting en vermogenswinstbelasting
Kabinet gaat terug naar de tekentafel
Minister Eelco Heinen van Financiën kondigde aan het wetsvoorstel opnieuw te bekijken. Het kabinet belooft na invoering van de wet zo snel mogelijk door te ontwikkelen naar een vermogenswinstbelasting, waarbij de huidige wet slechts een tussenstap is.
De Eerste Kamer is er niet van overtuigd. De kern van de twijfel verwoordde CDA-senator Janny Bakker scherp: "Als we dit voorstel aannemen, wat is dan nog de prikkel voor het kabinet om door te gaan naar de juiste richting?" Die zorg werd breed gedeeld in de zaal.
Als de wet eenmaal is ingevoerd, verdwijnt de politieke urgentie om hem snel te vervangen. 50Plus-senator Martin van Rooijen formuleerde het zo: "Als dit wetsvoorstel wordt aanvaard, is er geen enkele druk meer om te stoppen met de vermogensaanwasbelasting. Hoe voorkomen we dat?"
Wegstemmen kost 2,4 miljard per jaar
Tegelijkertijd kleeft er een forse prijs aan het verwerpen van de wet. Sinds de Hoge Raad in 2021 oordeelde dat de oude box 3-systematiek in strijd was met Europees recht, int de belastingdienst op basis van tijdelijke reparatiewetgeving. Die levert jaarlijks 2,4 miljard euro minder op dan het nieuwe wetsvoorstel zou doen. Verwerping betekent dus een even groot gat in de begroting vanaf de beoogde ingangsdatum in 2028.
Hoogleraar fiscale economie Edwin Heithuis ziet dat gat juist als een kans. Stem dit wetsvoorstel weg, adviseerde hij de senatoren, want dat creëert de beste prikkel om direct door te stappen naar een vermogenswinstbelasting in 2028. Ook werkgeversorganisatie VNO-NCW pleitte voor die directe stap, zonder tussenfase. Het probleem is dat Financiën daar anders over denkt.
Een vermogenswinstbelasting is namelijk niet van de ene op de andere dag geregeld. Het wetgevingstraject vergt consultaties, advies van de Raad van State, uitvoeringstoetsen en aanpassingen van ICT-systemen, wat al snel twee jaar in beslag neemt.
De Nederlandse Vereniging van Banken voegt daar nog eens twee jaar aan toe voor de daadwerkelijke invoering. Een directe overstap naar een vermogenswinstbelasting in 2028 is daarmee technisch vrijwel onmogelijk.
Uiteenzetting van de kosten van het uitstellen van het stelsel werkelijk rendement
Vastgoedbeleggers pleiten juist voor aanname
Niet iedereen wil dat het wetsvoorstel sneuvelt. Cor Overduin van Vastgoedbelang waarschuwde de senatoren nadrukkelijk de wet toch aan te nemen. Onder de huidige reparatiewetgeving mogen vastgoedbeleggers namelijk geen kosten aftrekken van hun rendement.
Wie hoge onderhoudskosten heeft, betaalt soms meer belasting dan hij aan inkomsten uit zijn belegging ontvangt. "Neem alstublieft deze wet aan, want zoals het nu gaat is box 3 een heel slecht verhaal", zei hij.
Dat illustreert hoe uiteenlopend de belangen zijn. Wat voor de ene belegger onrechtvaardig voelt, is voor de andere een verbetering ten opzichte van de huidige situatie. De senaat moet daar een weg in vinden.
Stemming uitgesteld, onzekerheid blijft
De Eerste Kamer heeft de stemming voorlopig met potlood op 23 juni in de agenda staan. Of het kabinet tegen die tijd duidelijkheid heeft gegeven over eventuele aanpassingen is nog onzeker. Onder meer wordt gekeken naar het toevoegen van een achterwaartse verliesverrekening, waarmee beleggers verlies kunnen verrekenen met belasting die ze in een eerder winstgevend jaar betaalden.
VVD-senator Pim Ballekom vindt eigenlijk dat de Eerste Kamer pas kan stemmen nadat de Tweede Kamer met eventuele aanpassingen heeft ingestemd. Omdat de agenda van de senaat in het najaar vol zit met onder meer de behandeling van het Belastingplan, zou box 3 dan mogelijk pas begin volgend jaar aan de beurt komen.
Voor beleggers betekent dat voorlopig meer onzekerheid over wat de spelregels worden voor hun vermogen. De discussie over hoe vermogen in Nederland belast moet worden, is na jaren van juridische en politieke strijd nog altijd niet beslecht.
De discussie rond box 3 laat opnieuw zien hoe belangrijk spreiding en lange termijn visie zijn voor beleggers. Terwijl regels rondom aandelen, vermogen en belasting voortdurend veranderen, kijken veel particuliere beleggers ook naar beleggingen die kunnen zorgen voor stabielere inkomsten en minder dagelijkse koersschommelingen.
Het SynVest Dutch RealEstate Fund belegt in Nederlands vastgoed, met een focus op supermarkten en zorgvastgoed. Deze vastgoedsegmenten staan bekend om hun relatief stabiele huurinkomsten en defensieve karakter, ook tijdens economisch onrustige periodes. Het fonds realiseerde de afgelopen jaren een gemiddeld rendement van 8,6% per jaar, waarvan 6% maandelijks wordt uitgekeerd.
Vraag nu de gratis brochure aan en ontdek vrijblijvend of dit vastgoedfonds past bij jouw beleggingsdoelen.
