top of page

Duitse regering schendt schuldenplafond na hofuitspraak

In het kort:

  • Begrotingsprobleem van 60 miljard euro: De Duitse regering wijkt dit jaar opnieuw af van het schuldenplafond, vanwege een begrotingsprobleem van 60 miljard euro veroorzaakt door een recente uitspraak van het grondwettelijk hof.

  • Verschuiving van coronagelden naar klimaatfonds: Het grondwettelijk hof oordeelde dat de regering 60 miljard euro, oorspronkelijk bedoeld voor coronabeleid, niet mocht overhevelen naar een speciaal klimaatfonds, wat leidt tot extra schulden op de begroting.

  • Vierde jaar op rij schuldenplafond omzeild: Dit is het vierde opeenvolgende jaar dat Duitsland het schuldenplafond omzeilt, eerder veroorzaakt door de coronapandemie en stijgende energieprijzen.


Het Bundesverfassungsgericht oordeelde op 15 november dat Berlijn in strijd met de grondwet handelde door €60 miljard aan niet-gebruikte coronasteungelden over te hevelen naar een klimaatfonds. Deze uitspraak zet toezeggingen en uitgaven van de begroting voor 2023 en 2024 onder druk.


Dit heeft ertoe geleid dat Duitsland voor het vierde jaar op rij het schuldenplafond omzeilt. De oorspronkelijk bestemde coronasteungelden van 60 miljard euro mochten niet worden overgeheveld naar een speciaal klimaatfonds, zoals bepaald door het hof.


De Duitse Schuldenbremse

Als reactie op deze begrotingscrisis heeft de Duitse regering de 'Schuldenbremse', de grondwettelijk vastgelegde rem op schulden, voor 2023 buiten werking gesteld. Deze 'Schuldenbremse' stelt dat het Duitse tekort niet meer dan 0,35% van het bbp mag bedragen.


Hierdoor kan Duitsland dit jaar nog eens €25 miljard extra lenen om het begrotingstekort aan te vullen. Deze maatregel is essentieel om de financiering van onder andere de sterk gestegen energieprijzen te waarborgen. Berlijn rechtvaardigt deze beslissing door te verwijzen naar de voortdurende gevolgen van de energiecrisis, gestart na de Russische oorlog tegen Oekraïne in februari 2022. Dit markeert de vierde keer in vier jaar dat de schuldregel wordt gedeactiveerd.



De impact van de hofuitspraak op de begrotingsuitgaven is aanzienlijk. Het niet-overhevelen van 60 miljard euro naar het klimaattransitiefonds heeft gevolgen voor toegezegde steun en projecten in 2023 en 2024. Hierdoor komen projecten zoals de modernisering van het spoornet en steun voor chipfabrikanten in gevaar. Minister van Financiën Christian Lindner heeft ook besloten uitgaven voor verschillende fondsen op te schorten, waaronder het WSF-fonds voor economische stimulering. Ook reservefondsen, waaronder die voor overstromingsslachtoffers, kwamen in gevaar.


De economische situatie in Duitsland verslechtert verder, zoals blijkt uit recente cijfers van statistiekbureau Destatis. Het bruto binnenlands product is in het derde kwartaal met 0,1% gekrompen en vertoont een daling van 0,4% ten opzichte van het voorgaande jaar. Hoewel de overheid en bedrijven iets meer uitgeven, dragen gezinnen bij aan de economische neergang door hun consumptie-uitgaven te verminderen, vooral vanwege de stijgende prijzen op voedsel, drank, restaurants en hotels.


Conclusie

De Duitse economie staat voor zowel structurele als cyclische uitdagingen. De energiecrisis en geopolitieke spanningen hebben een negatieve invloed op het sentiment, terwijl structurele kwesties, zoals tekorten op de arbeidsmarkt en vergrijzing, de groeivooruitzichten belemmeren.


Het is een complexe situatie die vraagt om doortastende maatregelen om de economie weer op het spoor te krijgen en de begrotingsproblemen het hoofd te bieden.


Heb je vragen of opmerkingen? Stuur dan een e-mail naar: rens@debelegger.nl


Meld je aan voor onze dagelijkse nieuwsbrief!

Bedankt voor het abonneren!