AEX vs AMX vs AScX: wat is het verschil voor beleggers?
- J. van den Poll
- 2 dagen geleden
- 5 minuten om te lezen
In het kort:
De AEX, AMX en AScX zijn drie Nederlandse beursindices op Euronext Amsterdam, maar ze volgen verschillende typen bedrijven en kunnen daardoor anders aanvoelen in je portefeuille.
De AEX bevat de grootste fondsen, de AMX de middelgrote fondsen en de AScX stond voor de kleinere fondsen. Sinds september 2025 is de AEX uitgebreid naar 30 fondsen en heet de AScX nu AMS Next 20 met 20 fondsen.
Euronext deelt bedrijven in op basis van omvang en verhandelbaarheid en bekijkt de samenstelling meerdere keren per jaar, waardoor bedrijven kunnen doorstromen tussen de indices.
Wie in Nederlandse aandelen belegt, komt al snel drie bekende indices tegen: de AEX, de AMX en de AScX. Ze lijken op elkaar, omdat ze allemaal bestaan uit een mandje aandelen dat op Euronext Amsterdam wordt gevolgd. Toch staan ze voor verschillende typen bedrijven, en daardoor kunnen ze ook anders aanvoelen in je portefeuille.
Sinds september 2025 is er bovendien iets veranderd in de samenstelling van deze indexfamilie. De AEX is toen uitgebreid naar dertig fondsen. De AScX is in dezelfde review hernoemd naar AMS Next 20 en bestaat sindsdien uit twintig fondsen. De AMX blijft bestaan uit vijfentwintig fondsen.
Beursplein 5 het hoofdkantoor van Euronext.
Wat zijn de AEX, AMX en AScX
De AEX is de bekendste Nederlandse beursindex en bevat de grootste bedrijven die op Euronext Amsterdam genoteerd staan. Het gaat om ondernemingen die meestal veel worden verhandeld en die vaak internationaal actief zijn. Daardoor is de AEX voor veel beleggers een soort thermometer voor grote Nederlandse beursfondsen.
De AMX is de index voor middelgrote bedrijven. Je kunt het zien als de groep die net onder de AEX valt qua omvang en verhandelbaarheid. Deze bedrijven zijn vaak minder groot dan de AEX fondsen, maar ze zijn meestal al wel stevig gevestigd en worden ook actief gevolgd.
De AScX stond traditioneel voor de kleinere beursbedrijven. Sinds september 2025 heet deze index AMS Next 20 en is hij kleiner gemaakt in aantal posities. Het idee is dat je daarmee een selectie krijgt van kleinere, maar wel voldoende verhandelbare aandelen binnen Euronext Amsterdam. Een stuk onbekender dan zijn grote broers de AMX en AEX maar wist afgelopen jaar toch een leuk rendement van rond de 20% aan te tikken.
De AMS Next 20 had over 2025 een rendement van rond de 20%
Hoe komen bedrijven in deze indices terecht
Euronext werkt met duidelijke regels om te bepalen welke bedrijven in welke index thuishoren. Daarbij spelen twee dingen een grote rol. Het eerste is de grootte van een bedrijf, waarbij vooral wordt gekeken naar het deel van de aandelen dat vrij verhandelbaar is. Het tweede is de verhandelbaarheid, omdat een index in de praktijk ook goed te volgen moet zijn door beleggers en fondsen.
De samenstelling wordt meerdere keren per jaar opnieuw bekeken. Daardoor kunnen bedrijven doorschuiven van de ene index naar de andere. Een bedrijf dat groeit en steeds meer wordt verhandeld, kan uiteindelijk richting de AEX opschuiven. Omgekeerd kan een bedrijf dat kleiner wordt of minder actief verhandeld wordt, juist een stap terugzetten.
Wat betekent dit verschil voor jou als belegger
Bij de AEX zie je meestal bedrijven met een hoge verhandelbaarheid en vaak een relatief stabieler koersverloop dan bij kleinere fondsen. Dat betekent niet dat de AEX nooit schommelt, maar de uitslagen zijn vaak beter te verklaren door brede marktbewegingen. Ook zijn de transactiekosten in de praktijk vaak gunstiger, omdat spreads bij grote aandelen meestal kleiner zijn.
De AMX kan voor beleggers interessant zijn omdat midcaps soms meer ruimte hebben om te groeien dan de grootste bedrijven. Tegelijkertijd kunnen ze gevoeliger zijn voor economische tegenwind of sectorontwikkelingen. Daardoor kan het rendement op sommige momenten harder oplopen, maar kan het ook sneller terugvallen.
De AMX liep in 2025 redelijk gelijk met de AEX en had een rendement van circa 9%.
Bij de AScX, of beter gezegd de AMS Next 20, is de kans op grotere koersuitslagen doorgaans het grootst. Kleinere bedrijven reageren vaak sterker op bedrijfsnieuws, winstcijfers of financieringsbeslissingen. Ook kan de handel dunner zijn, waardoor koersen sneller bewegen. Dat kan aantrekkelijk zijn voor wie groei zoekt, maar het vraagt wel om een langere horizon en een goede spreiding.
Prijsindex en rendement inclusief dividend
Als je een indexgrafiek bekijkt, gaat het vaak om de prijsindex. Dat is de beweging van de koersen, zonder dat dividend is meegerekend. Voor een eerlijk beeld over langere periodes is het belangrijk om ook te weten dat er varianten bestaan waarbij dividend wel wordt herbelegd. Het verschil tussen die varianten kan op de lange termijn groot zijn, zeker bij indices waarin dividend een betekenisvolle rol speelt.
Hoe kun je in AEX, AMX en AScX beleggen
De meest gebruikte manier is via een ETF of indexfonds dat de index volgt. Daarmee koop je in één keer een brede mand, zonder dat je zelf alle losse aandelen hoeft te selecteren. In de praktijk is het dan verstandig om te letten op kosten, hoe nauwkeurig het fonds de index volgt en hoe het fonds met dividend omgaat.
Je kunt natuurlijk ook losse aandelen kopen uit een van deze indices. Dan is het wel goed om te beseffen dat je al snel afwijkt van de index, zeker als je maar een paar namen kiest. Bij de grootste indices kunnen enkele grote bedrijven bovendien veel invloed hebben op het totaalbeeld, waardoor een beperkte selectie vaak niet hetzelfde gedrag laat zien als de index zelf.
Welke index past bij jou
De AEX past vaak goed bij beleggers die vooral brede blootstelling willen aan grote, bekende beursfondsen en die waarde hechten aan verhandelbaarheid. De AMX is vaak interessant voor wie iets meer dynamiek zoekt en midcaps een plek wil geven naast largecaps. De AScX, of AMS Next 20, spreekt vooral beleggers aan die bewust kiezen voor kleinere bedrijven en die de grotere schommelingen kunnen verdragen.
Als je wilt, kan ik deze versie ook aanpassen naar een nog toegankelijkere variant voor beginnende beleggers, of juist iets analytischer maken voor een publiek dat al langer belegt.
Wie met AEX, AMX of AMS Next 20 werkt, merkt dat indexkeuze maar één kant van het rendement is; de andere zit in uitvoeringskosten zoals spreads, transactietarieven en valutawissel bij internationale posities. Zeker bij regelmatige aankopen in ETF’s of losse aandelen kan een klein kostenverschil op jaarbasis hard aantikken.
Brokerskiezen.nl riep MEXEM uit tot beste allround broker van 2025. Bij MEXEM bedraagt de valutakost 0,005%, tegenover 0,25% bij DEGIRO en SAXO Bank, een verschil dat voor de gemiddelde belegger kan oplopen tot honderden tot duizenden euro’s per jaar. Zo positioneert MEXEM zich als beste allround broker van 2025, met scherpe tarieven die het rendement van beleggers merkbaar kunnen verbeteren.
Opmerkingen