Zie de ASML-inkoop van 456 miljoen euro niet als koopsignaal
In het kort
ASML kocht van 5 tot en met 9 oktober 2026 voor circa €456,3 miljoen eigen aandelen, tegen gemiddeld ongeveer €1.629,57. Daarmee staat nog niet vast dat dit de grootste wekelijkse inkoop ooit was: daarvoor ontbreekt in de beschikbare publicaties een volledige historische vergelijking. Het programma was bovendien al in januari aangekondigd. Voor aandeelhouders zijn de betaalde prijs en de nettovermindering van het aantal aandelen belangrijker dan het hoogste weekbedrag.
Inhoud van dit artikel
Een groot bedrag is geen zelfstandig koopargument
Wanneer een bedrijf veel eigen aandelen koopt, is de verleiding groot om daarin een boodschap te zien: het bestuur vindt het aandeel goedkoop. Soms speelt waardering inderdaad een belangrijke rol. Maar een wekelijkse transactiepublicatie vertelt niet automatisch waarom op precies die dagen precies dat bedrag is besteed.
Dat is bij ASML extra relevant. Het bedrijf voert een meerjarig programma uit. Een belegger moet daarom onderscheid maken tussen de oorspronkelijke beslissing om kapitaal terug te geven en de dagelijkse uitvoering daarvan. Wie beide gelijkstelt, maakt van iedere wekelijkse melding een nieuw koopadvies.
De vraag naar een record is begrijpelijk, maar niet de belangrijkste vraag. Een bedrijf kan door een hogere koers een recordbedrag uitgeven zonder een recordaantal aandelen in te kopen. Voor de blijvende aandeelhouder is het tweede minstens zo relevant als het eerste.
Wat de recente transacties daadwerkelijk laten zien
De door ASML gepubliceerde transactiemelding van 12 oktober vermeldt over 5 tot en met 9 oktober achtereenvolgens 60.000, 60.000, 60.000, 50.000 en 50.000 ingekochte aandelen. Bij elkaar zijn dat 280.000 aandelen voor €456.280.531.
De gewogen gemiddelde prijs bedraagt daarmee €1.629,57. Dat is een eigen berekening uit de dagelijkse bedragen en aantallen. Het is geen actuele beurskoers en ook geen oordeel van ASML over de intrinsieke waarde. De week van 12 tot en met 16 oktober mag bovendien niet met deze eerder gepubliceerde reeks worden verward.
Voor de kwalificatie ‘grootste wekelijkse inkoop ooit’ is meer nodig: een vergelijkbare reeks over alle eerdere programma’s, met dezelfde weekindeling en dezelfde definitie. De meldingen zelf leveren die volledige vergelijking niet. Ik beschouw de recordclaim daarom als onbevestigd. Dat is iets anders dan aantonen dat de claim onjuist is.
Meer euro’s, minder aandelen
Een nuttige vergelijking is wel mogelijk met de officiële transacties van 14 tot en met 18 september. In die week kocht ASML 304.500 aandelen voor €427.767.898. De gemiddelde prijs kwam uit op ongeveer €1.404,82.
De oktoberweek kostte dus circa 6,7% meer, terwijl het aantal gekochte aandelen ongeveer 8% lager lag. Dat betekent niet dat de latere inkopen verkeerd waren. Het laat wel zien waarom een uitgavenrecord geen betrouwbare maatstaf is voor de waarde die wordt gecreëerd.
Bij een beschikbaar bedrag van €1 miljard koopt een bedrijf tegen €1.600 per aandeel 625.000 aandelen terug. Tegen €1.200 zijn dat ruim 833.000 aandelen. De lagere prijs levert een derde meer aandelen op voor hetzelfde geld. Het is een eenvoudige rekensom, maar precies die verhouding raakt uit beeld wanneer alleen de totale besteding de aandacht krijgt.
Het programma bestond al
ASML kondigde op 28 januari 2026 een inkoopprogramma van maximaal €12 miljard aan, met een looptijd tot en met 31 december 2028. Maximaal twee miljoen ingekochte aandelen zijn bedoeld voor aandelenregelingen voor medewerkers. De overige aandelen wil het bedrijf intrekken. Het programma kan worden gewijzigd, opgeschort of beëindigd.
Daarmee is een deel van de logica vooraf vastgelegd. Dat neemt niet weg dat het bestuur verantwoordelijk blijft voor de kapitaalallocatie. Het betekent wel dat een hoog weekbedrag niet zonder aanvullende informatie kan worden gelezen als een plotseling sterkere overtuiging over de beurskoers.
Ook het onderscheid tussen inkopen en intrekken is belangrijk. Aandelen die later aan medewerkers worden geleverd, verminderen het aantal uitstaande aandelen niet op dezelfde manier als aandelen die definitief worden ingetrokken. Ze kunnen verwatering beperken, maar die bescherming is niet gratis. Er wordt geld besteed om een beloningscomponent op te vangen.
Voor mijn beoordeling telt daarom de ontwikkeling van het verwaterde aantal aandelen over meerdere kwartalen. De bruto-inkoop is een activiteit. Het netto-effect per aandeel is het resultaat dat voor de eigenaar relevant is.
Waarom inkoop niet automatisch waarde creëert
Stel dat een onderneming een miljard euro kasgeld gebruikt om aandelen in te kopen. Dan verdwijnt niet alleen een deel van de aandelen; ook het miljard verdwijnt uit de onderneming. De winst per aandeel kan stijgen doordat dezelfde winst over minder aandelen wordt verdeeld. Maar de aandeelhouder bezit tegelijk een bedrijf met minder cash.
Economische waarde ontstaat vooral wanneer de onderneming aandelen onder hun werkelijke waarde koopt en voldoende middelen overhoudt voor aantrekkelijke investeringen en risico’s. Bij een te hoge prijs kan juist waarde naar vertrekkende aandeelhouders verschuiven. Een stijgende winst per aandeel is op zichzelf geen bewijs dat de transactie verstandig was.
Dat maakt de alternatieven relevant. Hoeveel rendement kan ASML behalen door capaciteit, onderzoek of dienstverlening uit te breiden? Hoeveel buffer is nodig voor een cyclische markt? En welke prijs betaalt het bedrijf om een klein deel van zijn eigen toekomstige winst terug te kopen? Die afweging is inhoudelijker dan het vergelijken van weekrecords.
Sterke operationele cijfers beantwoorden de waarderingsvraag niet
ASML rapporteerde over het derde kwartaal €11,662 miljard omzet, een brutomarge van 57,5% en €4,960 miljard nettowinst. De basiswinst per aandeel bedroeg €12,95. Voor heel 2026 verwacht het bedrijf €44 miljard tot €45 miljard omzet. In hetzelfde kwartaal werd voor €4,1 miljard ingekocht, blijkt uit de officiële cijferpublicatie.
Die cijfers wijzen op een zeer winstgevend bedrijf. Maar een winstgevend bedrijf kan tegen een aantrekkelijke of een te hoge prijs worden gekocht. Bovendien zou ik één sterk kwartaal niet simpelweg met vier vermenigvuldigen en presenteren als een betrouwbare jaarverwachting. De leveringsmix en timing kunnen de kwartaaluitkomst beïnvloeden.
Voor de volgende berekening gebruik ik daarom de daadwerkelijk betaalde gemiddelde inkoopprijs als referentie, niet de actuele beurskoers. Bij €1.629,57 vraagt een gewenst koersrendement van 10% per jaar over drie jaar om een eindwaarde van ongeveer €2.169. Bij een eindwaardering van 32 keer winst hoort circa €67,78 winst per aandeel.
Dat is de omgekeerde waarderingsvraag: welke winst moet er straks zijn om de prijs vandaag aantrekkelijk te maken? Wie die winst aannemelijk vindt, kan de inkoop verdedigen. Wie een lager winstniveau of een lagere multiple verwacht, moet kritischer zijn. Een recordlabel verandert die vereiste prestatie niet.
Drie scenario’s zonder recordmagie
In een voorzichtig eigen scenario neem ik voor 2027, 2028 en 2029 respectievelijk €40, €38 en €35 winst per aandeel aan. Tegen 25 keer de laatste winst ontstaat een rekenwaarde van €875. In het middenscenario zijn de aannames €48, €55 en €62, met 32 keer winst: €1.984. In een sterk scenario zijn het €55, €67 en €80, met 36 keer winst: €2.880.
Deze bedragen zijn geen ASML-prognoses of koersdoelen. Ze zijn bedoeld om de gevoeligheid zichtbaar te maken en sluiten dividend uit. Het aantal aandelen is impliciet verwerkt in de aangenomen winst per aandeel; ik tel daar niet nog eens een gratis rendement uit aandeleninkoop bovenop.
Mijn oordeel is dat het nieuwe inkoopbericht vooral een reden is om naar prijsdiscipline te kijken. De vergelijking met september laat zien dat meer uitgeven en meer voor aandeelhouders bereiken verschillende zaken zijn. ASML hoeft geen weekrecord te vestigen om verstandig kapitaal terug te geven. Het moet tegen een verantwoorde prijs inkopen, verwatering beheersen en genoeg ruimte houden om zijn operationele kansen te benutten. Dat is minder spectaculair dan een record, maar veel belangrijker.
Opmerkingen