Chip-ETF van VanEck spreidt over makers, niet over verdienmodel
In het kort
De VanEck Semiconductor UCITS ETF sloot op 16 oktober op €89,94 op Euronext Paris. De officiële intrinsieke waarde bedroeg die dag $99,25. Het verschil in munt is belangrijk: de handelslijn noteert in euro, terwijl de fondsadministratie de Amerikaanse dollar als basis gebruikt. Het fonds is accumulerend, heeft ISIN IE00BMC38736 en rekent 0,35% lopende kosten.
De ETF stond volgens VanEck op 16 oktober 60,82% hoger sinds het begin van 2026. Dat maakt de recente daling minder dramatisch dan zij op een losse koersgrafiek lijkt. Tegelijk verhoogt zo'n jaarwinst de lat voor de onderliggende chipbedrijven. De markt verwacht dat AI-investeringen, geheugenprijzen en vraag naar productiemachines lang genoeg sterk blijven om winstgroei te dragen.
VanEck begrenst grote posities in de index op ongeveer 10%. Dat voorkomt dat één aandeel het hele fonds domineert. Het verandert niet dat vrijwel alle holdings hun geld verdienen in dezelfde keten. De ETF spreidt over bedrijven, maar niet over economische motoren.
Direct naar een onderdeel van dit artikel
De keten heeft verschillende schakels en dezelfde klant
Een chipontwerper verkoopt intellectueel eigendom en rekencapaciteit. Een foundry produceert chips. Een maker van machines verkoopt de apparatuur waarmee fabrieken kunnen bouwen. Geheugenproducenten leveren opslag en bandbreedte. Die verdienmodellen lijken verschillend, maar de eindvraag komt steeds vaker uit dezelfde hoek: datacenters die AI-modellen trainen en gebruiken.
Als cloudbedrijven hun investeringsbudget verhogen, profiteren meerdere schakels tegelijk. Ontwerpers verkopen meer accelerators, foundries vullen hun productielijnen en apparatuurmakers ontvangen nieuwe orders. Het omgekeerde werkt ook. Een lagere investeringsgroei kan bestellingen in verschillende delen van de keten tegelijk raken, alleen op een ander moment.
De limiet van 10% helpt vooral tegen bedrijfsspecifiek risico. Een productfout, managementprobleem of exportbeperking bij één holding raakt het fonds minder hard dan een geconcentreerde portefeuille. Zij beschermt nauwelijks tegen een sectorbrede waarderingsdaling. Wanneer beleggers voor alle chipwinsten een lagere multiple willen betalen, dalen veel posities tegelijk.
Capaciteit is pas waardevol als zij wordt benut
De chipsector kent lange investeringscycli. Nieuwe fabrieken kosten miljarden en zijn pas na jaren volledig operationeel. Bij een tekort aan capaciteit kunnen prijzen en marges snel stijgen. Zodra te veel bedrijven tegelijk uitbreiden, kan hetzelfde aanbod juist op de prijs drukken.
Dat mechanisme is goed zichtbaar bij geheugen. Prijzen reageren sterk op voorraad en bezettingsgraad. Bij geavanceerde AI-chips speelt naast productiecapaciteit ook verpakking een rol. Een tekort in één schakel kan omzet elders uitstellen. Capaciteit op papier is daarom niet hetzelfde als verkochte chips, en een orderboek is niet hetzelfde als erkende omzet.
Voor apparatuurmakers komt omzet vaak eerder in de cyclus, omdat de fabriek eerst machines nodig heeft. Foundries en chipontwerpers verdienen pas wanneer productie en eindvraag volgen. Een fonds dat alle schakels bezit, krijgt brede blootstelling aan de groei, maar kan ook meerdere keren door dezelfde cyclus worden geraakt.
De sterkste tegenwerping is dat AI geen gewone cyclus is. De vraag naar rekenkracht groeit snel, grote cloudbedrijven hebben sterke balansen en steeds meer toepassingen gebruiken gespecialiseerde chips. Dat kan een langere investeringsgolf opleveren dan eerdere pc- en smartphonecycli. Ook is een 10%-grens rationeler dan een portefeuille die bijna volledig door één winnaar wordt bepaald.
De kostenstructuur verschilt bovendien per schakel. Een chipontwerper kan extra omzet boeken zonder zelf een fabriek te bouwen, maar betaalt wel voor productie en geavanceerde verpakking. Een foundry draagt de vaste kosten van de fabriek en profiteert sterk wanneer de bezetting stijgt. Een machinebouwer ontvangt geld bij levering en installatie, waarna service-inkomsten volgen. Die verschillen dempen het risico enigszins, maar zij verdwijnen niet wanneer dezelfde klanten hun investeringsplannen verlagen.
Daar staat tegenover dat economische waarde niet alleen door omzetgroei wordt bepaald. Als iedere schakel tegelijk fors investeert, stijgen afschrijvingen en vaste kosten. De winst blijft alleen hoog wanneer de nieuwe capaciteit voldoende wordt benut en prijzen standhouden. Daar ligt de onzekerheid die een koersstijging van 60,82% moet overbruggen.
Wat vraagt €89,94?
De reverse valuation gebruikt de eurokoers van de Parijse handelslijn. Bij een gewenste koersopbrengst van 8% per jaar en een eindwaardering van 25 keer de onderliggende winst moet de winstkracht per ETF-aandeel in 2029 richting €4,53 groeien. Dit is een rekeneenheid, geen officieel gerapporteerde fondswinst.
De basisvaluta van het fonds is dollar. Een eurobelegger krijgt daardoor naast bedrijfsrisico ook valuta-effect. Een sterkere dollar kan de eurowaarde ondersteunen, terwijl een sterkere euro het omgekeerde doet. De scenario's gebruiken de eurokoers en nemen geen aparte valutavoorspelling op. Dat houdt de formule begrijpelijk, maar de beperking hoort bij de uitkomst.
In onze uitleg over de chipdaling en de cijfers van ASML en TSMC staat waarom één zwak signaal door de hele keten kan lopen. De eerdere analyse van de zesdaagse daling van SMH behandelt vooral het korte cyclische signaal. De officiële VanEck-pagina geeft de actuele holdings, NAV en kosten.
Drie scenario's tot en met 2029
Het bearscenario veronderstelt tragere AI-capex, dalende chipprijzen en een lagere waardering. Het middenpad combineert dubbelcijferige winstgroei met een normaliserende multiple. In het gunstige pad groeien ontwerp, foundry, geheugen en apparatuur tegelijk, zonder dat overcapaciteit de marges snel aantast.
SMH blijft een efficiënte manier om meerdere winnaars uit de chipketen te bezitten. De ETF is geen brede technologiespreiding en zeker geen brede marktspreiding. Het bewijs dat een positievere waardering verdient, is een combinatie van blijvend hoge bezettingsgraden, groeiende vrije kasstroom en investeringen die niet sneller oplopen dan de vraag. Zolang die verhouding onzeker is, telt de gezamenlijke cyclus zwaarder dan het aantal holdings.
Opmerkingen